Pulluk tabanı nasıl kırılır?
M.Fethi Örs
Ziraat Yük. Müh.

İnsanın tarım yoluyla ürün elde etme çabası başladığından buyana insanoğlu, elde ettiklerini nitelik ve nicelik yönünden daha artırmak, ucuzlatmak ve kolaylaştırmak için çabalar harcamıştır. Tarımda alet- makinalı hizmetin başladığı 18. yy. dan günümüze kadar büyük ve hızlı bir gelişme olduğu görülmüştür. Günümüzde tarım, alet ve makinasız yapılamayacak bir düzeye ulaştırılmıştır.

Ülkeler, birim alandan en fazla verim alabilmek amacıyla tekniğin bütün imkanlarından faydalanmak için büyük çaba sarfetmektedirler. Ürün artışının faydalanmasında, uygun toprak işlemenin ve iyi bir tohum yatağı hazırlanmasının rolü büyüktür. Ancak bu şartları sağlamak için tarlaya sokulan her türlü toprak işleme aleti toprağın fiziksel yapısının bozulmasına neden olmakta ve bu aletlerin aynı derinlikleri işlemesi sonucunda da, toprak profilinin bu derinliğinde pulluk tabanı denilen sert bir tabaka oluşmaktadır. Bu sert tabakanın oluşmasına sadce sürüm aletleri neden olmamaktadır. Topraktaki bazı mineraller ve oluşumlar da sert tabakanın oluşmasına neden olmaktadır. Makinaların kullanılmasıyla sert tabakanın oluşmasında toprak nemi çok önemli bir faktördür. Ağır tavda yapılan sürümler bu tabakanın daha çabuk oluşmasına neden olmaktadır. Bu tabaka sert olduğu için toprağa giren suyu pulluk tabakasının altına geçirmez. Bitki köklerinin derinlere ulaşmasını önler. Bu yüzden bu tabakanın belirli aralıklarla kırılması, kabartılması gerekir. Bu amaç için de dipkazan aletleri kullanılır.

Toprakların traktörle işlenmesi sonucu oluşan sert tabaka, genellikle 20-25 cm. derinlikte bulunmakta, bu tabakanın kalınlığı da 6-18 cm arasında değişmektedir. Ağır bünyeli topraklarda sert tabaka toprak yüzeyinden daha derinde (yaklaşık olarak 35-40 cm) teşekkül eder. Ancak orta ve hafif bünyeli topraklarda sert tabaka oluşumu, ağır bünyeli topraklara oranla daha çabuk ve daha sert olmaktadır.

Sert tabaka oluşmasının zararları

Sert tabaka oluşması toprağın gözenekliliğini azaltır. Toprak sıkıştığından bitki köklerinin gelişmesi için ihtiyaç duyulan oksijen miktarı azalır. Kökler iyi gelişemez.

Sert tabaka toprağın geçirgenliğini azaltır. Yağmur, sulama suyu şeklinde toprağa giren sular sert tabakadan geçemez, bunun sonucu olarak toprak derinliğine işleyemez. Dolayısıyla toprakta yeterince su depolanamayacağından bitkiler kurak dönemlerde ihtiyaç duydukları suyu toprakta bulamayacaklar ve sonuçta verim düşüşü kaçınılmaz olacaktır.

Bitki kökleri sert tabakayı geçemeyecekleri için yukarı veya yana doğru kıvrılarak topraktaki bitki besin maddelerinden ve mevcut toprak suyundan yeterince yararlanamayacaklardır. Tüm bunların sonucunda verimde bitki çeşidine bağlı olarak %25- 30 oranında azalma olacaktır.

Sert tabaka hangi aletlerle kırılmalıdır?

Toprakta genellikle pulluk sürümü derinliğinde oluşan sert tabakanın kırılması, yani patlatılması gerekir. Bunun için en uygun zaman da toprağın hangi derinlikte oluştuğunu ve kalınlığının kaç santimetre olduğunu bilmeliyiz ki, ona uygun bir alet seçelim. Bunun için toprak incelenir. Yapılan çalışmanın sonucuna göre;

* Sert tabaka toprak yüzeyinden 20-25 cm. derinlikte oluşmuş ise çizel aleti kullanılır.

* Sert tabaka toprak yüzeyinden 30-40 cm. derinde oluşmuş ise subsoiler (dipkazan) aleti kullanılmmalıdır.

* Sert tabaka toprak yüzeyinden 65-70 cm derinlikte oluşmuş ise riper aleti kullanılmalıdır.

Sert tabakanın kırılmasının faydaları:

Sert tabakadan dolayı ıslaklık sorunu olan yerlerde sert tabaka kırılarak geç tava gelme durumu ortadan kalkar, erken veya zamanında ekim yapılması sağlanır. Toprağın havalanması ve toprağın su tutma kapasitesi artar. Toprağın derinlerinde bulunan besin maddelerinin alınması kolaylaşır.

Beklenen faydaların olabilmesi için;

* Sert tabakanın iyice parçalanması ile bunu sağlayacak çizel, dipkazan ve riper aletlerinin çekimi için en uygun zaman toprağın kuru olmasıdır. Bu nedenle sert tabakanın kırılması yaz aylarında yapılmalıdır.

*Sert tabakanın çok iyi parçalanması için çizel veya dipkazan aletinin yırtıcı kısımları (derinliği bakımından) sert tabakanın hemen altından geçirilmelidir.

* Sert tabakayı kırmak için kullanılan aletin çok sık veya çok seyrek aralıklarla çekilmesi beklenen faydayı sağlamaz. Aletin 90X90 cm. aralıklarla çekilmesi halinde sert tabaka iyice parçalanmakta ve rantabl olmaktadır.

* Sert tabakanın kırılmasında çizel ve dipkazan kullanılması halinde 4-5 yılda bir, riper kullanılması halinde ise 8-10 yılda bir kırma işlemi yeniden yapılmalıdır.

Facebook'ta Yayınla>
Soru / Yorum Eklemek İçin Tıklayınız
..:: Sorular / Yorumlar ::..
Yazan : Cenk Topkaya
Yazılış Tarihi : 3.1.2016 09:04:12
  Merhaba,
Verdiginiz bilgiler cok ama cok faydali oluyor benim gibi tariml ugrasmak isteyen ziraat disindaki kisiler icin. Toprakta olusan sert tabakanin kac santim derinlikte olustugunu nasil anlayabilirim?
Ayrica riper ile sert tabaka kirma isini yaptigimda ne kadar zaman daha bu isleme ihtiyacim olmaz ve ceviz dikmeyi dusundugum arazimde daha sonra tekrar sert tabaka kirma isini nasil yapabilirim?
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : süleyman
Yazılış Tarihi : 14.11.2014 16:51:43
  benim şöyle bir sorum olacak anız bozmada kulaklı pulluk kullanımı sert tabaka oluşumunun en büyük nedeni ve bu nedenle anız bozmada çizel kullanımı tavsiye ediliyor. Çizel kullanımının en büyük dezavantajı ise yabancı ot kontrolünün istenilne ölçüde yapılamaması sizi bu konudaki öneriniz nedir ?
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : mustafa can
Yazılış Tarihi : 9.6.2014 11:50:26
  Bu bahsedilen patlatma olayını meyve arası yada ağaç arası olarak düzeltelim ne sıklıkla ne mesafe arası bırakarak yapmak doğru olur.şimdiden teşekkürler
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : murat
Yazılış Tarihi : 1.3.2011
  bilgileriniz çok güzelde bu çizeli devamlı kullanabilirmiyiz ..Yani her sene ekimden önce çizelli tarlayı sürsek olurmu.Faydalımı olur yoksa faydasızmı cevabınız için şimdiden teşekkürler... site çok güzel maşallah.
Cevap vermek için tıklayınız...
Cevaplama Tarihi : 3.5.2013 11:29:13 
Cevaplayan : turgut akgün 
her ekimden önce çizel veya patlatma kullanmanın ekonomik bir yönü yoktur. gereksiz işlemdir. toprakta oluşan geçirimsiz tabakanın derinliğine göre zamanı geldiğinde yapmak en uygunudur.
------------------------

Soru veya Yorum Eklemek için tıklayınız



Bu konuyla ilgili tüm soru ve yorumlar görmek için tıklayınız.



Ne? nedir? Nasıldır? Nasıl yapılır? Ne zaman yapılır?
Copyright - Tarım Kütüphanesi - 2007