KOYUN-KEÇİ VEBASI

koyun vebası

TANIM : Koyun ve Keçilerde yüksek ateş, sindirim sistemi cidarında kanama ve yaralar, mide ve bağırsaklarda enfeksiyon neticesinde ishal ve öksürük ile seyreden öldürücü viral bir hastalıktır.

EPİDEMİYOLOJİ: Son yıllarda ilkemizde de görülen Koyun-Keçi Vebası (PPR) hastalığı, haritada görüldüğü üzere Orta Afrika, Arap Yarımadası ve Ortadoğu ülkeleri ile Hindistan, Pakistan ve Afganistan’da görülmektedir. Hastalık doğal şartlarda evcil hayvanlardan koyun ve keçilerde görülür.  Keçiler, koyunlara nazaran hastalığa daha duyarlıdır.

veba harita

Hasta hayvanlarda gözyaşı, burun akıntısı, salya ve gaita yüksek oranda virüs içerir. Hastalık, bulaşık materyallerle dolaylı bulaşabilirse de en önemli bulaşma yolu yakın temasla direkt bulaşmadır.

KLİNİK BELİRTİLERİ:

Çok şiddetli form:

Genellikle keçilerde ve genç hayvanlarda görülür. Kulaçka süresi iki güne kadar düşer. Hastalık ani yüksek ateş, depresyon, iştahsızlık ve solunum güçlüğü ile başlar. Bazı olaylarda ağız ve göz iç cidarında yara ve kırmızılıklar görülerek kısa sürede ölümle sonuçlanır. Sürünün % 100’ünde hastalık yapar ve % 90 civarında ölümlere neden olur.

Şiddetli form: Kuluçka süresi 4-6 gündür. Yüksek ateşi, iştahsızlık, düşkünlük, burun ucunun kuruması ve gözlerde kırmızılık takip eder. Başlangıçta berrak karakterde göz ve burun akıntısı hastalık ilerledikçe irinli bir hal alır.  Yüksek ateşin görülmesinden 2-3 gün sonra diş etlerinden başlamak üzere dudaklarda, dilde, damakta ve burun içinde yaralar şekillenir. Bu yaralar daha sonra ülserleşir ve ağızda pis bir koku hissedilir. Öksürük çok sık rastlanan bir diğer belirtidir. İshalin başlaması ile beden ısısı düşer. Bu dönemde gebe hayvanlarda düşük görülebilir. Solunum güçlüğü, beden ısısının düşmesi ve su kaybını takiben 8-10 gün içinde ölüm şekillenir. Canlı kalan hayvanlar iki hafta içerisinde iyileşebilirler.

Gizli form : Yetişkin koyun ve keçilerde oldukça sık görülür. Hastalık süresi 10-15 gün kadardır. Hastalık belirtileri belirgin değildir ve kolaylıkla gözden kaçabilir. Dolayısıyla gizli form hastalığın yayılması açısından oldukça büyük öneme sahiptir.

koyun vebası

TEŞHİS : Koyun-keçi vebasının (PPR) şiddetli formunda klinik belirtiler hastalıktan şüphe edilmesi için yeterlidir. Ancak çok şiddetli ve gizli formlarda diğer hastalıklarla karışması göz önüne alınarak laboratuvar muayeneleri ile kesin teşhis konulmalıdır. Laboratuvara gönderilebilecek marazi maddeler şunlardır; Burun ve göz akıntısı, kan, lenf yumruları, dalak, akciğer, tonsil, dil ve dudak parçaları ve kan serum örnekleri.

BAĞIŞIKLIK : Koyun-keçi vebası (PPR) hastalığından iyileşen hayvanlarda ömür boyu devan ettiği düşünülen uzun süreli bir bağışıklık şekillenir. Bağışıklık kazanmış analarda antikorlar kolostrumla (Ağız sütü) yavruya geçer. Bu sayede yavru doğduktan sonra 3-6 ay arası bağışık kalır ve hastalığa yakalanmaz.

MÜCADELE VE KONTROL: Koyun-Keçi Vebası (PPR) hastalığı, hastalıktan ari bölgelere hasta hayvan girişleri ile nakledilmektedir.    Bu  nedenle mücadelede hayvan hareketlerinin kontrolü büyük önem arz eder.

koyun vebası

Hastalık görüldüğünde uygulanacak karantina tedbirleri (Giriş-çıkışların engellenmesi, dezenfeksiyon, hastaların sağlamlardan ayrılması ve aşılama) ve hasta hayvanların imhası hastalığın yayılmasına engel olur.  Hastalık tespit edilen yerlerde hastalığın görülmediği, fakat sirayete maruz hayvanlara çevreden merkeze olmak kaydıyla yapılacak aşı uygulamaları ile hastalığı kısa sürede kontrol altına almak mümkündür.  Yetiştiricilerimizin zaman kaybetmeksizin hastalığı ihbar etmeleri, mücadele çalışmalarını kolaylaştıracaktır.

Yetişkin koyun ve keçiler yılda bir defa aşılanır. Koruyucu düzeyde bağışıklık 21 günde meydana gelir. Bağışık anadan doğan oğlak ve kuzular 4-6 aylık yaşta aşılanabilir ve bu hayvanlarda ilk aşılamadan 3-6 ay sonra rapel (ikincisi) yapılır.

Konya Tarım İl Müdürlüğü

Facebook'ta Yayınla>
Soru / Yorum Eklemek İçin Tıklayınız
..:: Sorular / Yorumlar ::..
Yazan : ismail koç
Yazılış Tarihi : 15.2.2019 16:52:39
  Mrb size bir kaç sorun olacak koyun larda burun akıntısı öksürük göz sulanması istahsizlik zayıf alma bu ne hastalığı
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : Ramazan gürkaynak
Yazılış Tarihi : 8.1.2019 17:51:14
  Hasta Koyunların aşısının(ismini )vermeniz mumkunmu
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : HASAN ŞAHİN
Yazılış Tarihi : 2.9.2017 16:52:27
  PPR AŞISI VURULAN HAYVAN KAÇ GÜN SONRA KESİLİP ETİ YENEBİLİR.
Cevap vermek için tıklayınız...
Cevaplama Tarihi : 30.5.2018 23:46:25 
Cevaplayan : Fatih Tinmaz 
Et ve sütte kalinti arinma suresi yoktur. Hemen tuketilebilir
Cevaplama Tarihi : 30.10.2018 21:31:51 
Cevaplayan : Ahmet Döner 
Iyi aksamlar size bi kac sey soracam ya bizim hayvanlarda agizda salya burun akintisi ayaklarda sekme oluyor bu vebanin belirtileri olabilr mi yardimci olsaniz cok sevinirim
Cevaplama Tarihi : 14.12.2018 23:46:51 
Cevaplayan : Kenan dağ  
Ahmet döner bey sizin kuzuların hastalığı muhtemelen ektima hastalığı dilde ve ağız çevresinde yara ve buna bağlı olarak süt içmeme bir an önce veterinere basvurunuz
------------------------

Soru veya Yorum Eklemek için Tıklayınız



Bu konuyla ilgili tüm soru ve yorumlar girmek için tıklayınız.



Ne? nedir? Nasıldır? Nasıl yapılır? Ne zaman yapılır?
Copyright - Tarım Kütüphanesi - 2007