BOĞALARIN BAKIMI ve BESLENMESİ

Sağlıklı  ve  verimli yavrular elde  etmek  için üstün vasıflı, üstün verimli boğalara ihtiyaç vardır. Damızlıkta kullanılacak hayvanlar buzağı döneminden itibaren çok iyi bakıma alınırlar. Bunlar özel olarak beslenirler.

Bu bölümde boğaların buzağı döneminden boğalık dönemine kadar nasıl besleneceği anlatılıyor. İyi bir besleme için yem reçeteleri veriliyor.

BOĞA BESLEMEDE ÜÇ DöNEM

Boğalar ergin hala gelinceye kadar geçirdikleri üç dönemde farklı şekilde beslenirler. Bu dönemler şunlardır:

1. BUZAĞI DöNEMİ

2. GELİŞME DöNEMİ

3. BOĞALIK DöNEMİ

Her döneme ait besleme biçimleri ve yem reçeteleri aşağıda yer almaktadır:

1.BUZAĞI DöNEMİNDE BESLEME

Daha önceki bölümlerde buzağıların nasıl besleneceği  anlatılmıştır. Damızlık olsun olmasın, doğumdan sonraki ilk haftada bütün buzağıların beslenmesi aynıdır. Buzağılar bu dönemde ağız sütü ile beslenir. Ağız sütünün çok önemli bir besin maddesi olduğunu burada bir kez daha söyleyelim.

İlk hafta buzağıların bakımı:

Birinci hafta başında Montafon ve Holştayn buzağılara 3 - 4 kg/gün; Jersey buzağılara 1,5-2 kg/gün süt verilir. Hafta sonuna doğru verilen süt miktarı artırılır. Montafon ve Holştayn buzağılara 4-5 kg/gün, Jersey buzağılara 2-3 kg/gün süt verilir. Başka bir ifadeyle, daha öncede bahsettiğimiz gibi buzağının canlı ağırlığının onda biri kadar süt içireceğiz.

İkinci hafta boğa adaylarının seçimi:

İkinci haftada boğa olacak buzağılar seçilir. Seçimin nasıl yapılacağı damızlık seçimi bölümünde verilmişti. Bunlar özel bakım ve beslemeye alınırlar. Süt ile besleme yanında, buzağılara başka yemler de yedirilir. Bunlar, kaliteli kaba yemler, kuru yonca, kuru ot ve kesif yem (konsantre yem - fabrika yemi) gibi yemlerdir.

Buzağılara verilecek kesif yemlerin özel buzağı yemi olması gerekir.

İstenirse, aşağıdaki reçetelere uygun olarak buzağı kesif yemleri de hazırlanabilir:

1. REÇETE

YEMLER

MİKTARLAR

Keten tohumu küspesi

20 kısım

Soya Küspesi

15 kısım

Ayçiçeği küspesi

10 kısım

Yulaf ezmesi

25 kısım

İnce kepek (Razmol)

18 kısım

İnce arpa kırması

10 kısım

Ticari mineral ve vitamin karması

2 kısım

2. REÇETE

YEMLER

MİKTARLAR

Keten tohumu küspesi

15 kısım

Ayçiçeği küspesi

25 kısım

Malt unu

5 kısım

İnce kepek (Razmol)

18 kısım

Arpa Unu

15 kısım

Yulaf ezmesi

20 kısım

Ticari mineral ve vitamin karması

2 kısım

3. REÇETE

YEMLER

MİKTARLAR

Keten tohumu küspesi

10 kısım

Ayçiçeği küspesi

15 kısım

Niş.koz.artığı - mısırözü küspesi

10 kısım

Malt unu

5 kısım

Yulaf ezmesi

30 kısım

Arpa ezmesi

10 kısım

İnce kepek (razmol)

18 kısım

Ticari mineral ve vitamin karması

2 kısım

4. REÇETE

YEMLER

MİKTARLAR

Soya küspesi

15 kısım

Ayçiçeği küspesi

15 kısım

Mısırözü küspesi

10 kısım

Malt unu

5 kısım

Yulaf ezmesi

30 kısım

Arpa ezmesi

10 kısım

İnce kepek (razmol)

13 kısım

Ticari mineral ve vitamin karması

2 kısım

NE KADAR?

Bu yemleri içeren reçetelerin herhangi birinden Holştayn ve Montafon buzağılara ikinci hafta boyunca günde 100 gram yedirilir. Sonra her hafta 100 gram daha artırılarak verilir: Üçüncü haftada günde 200 gram, dördüncü haftada 300 gram, beşinci haftada 400 gram, altıncı haftada 500 gram, yedinci haftada 600 gram, sekizinci haftada 700 gram, dokuzuncu haftada 1 kg  kesif yem yedirilir.

ARTIŞA DEVAM

Bundan sonra boğa adayı buzağılara 4 aylık oluncaya kadar yemleri haftada 200 gramlık artışlarla verilir. Yani onuncu haftada günlük yem miktarı 1200 grama çıkarılır. On birinci haftada 1400 gram, on ikinci haftada 1600 gram, on üçüncü haftada 1700 gram, on dördüncü haftada 1800 gram, on beşinci ve on altıncı haftalarda günde 2 kilogram yem yedirilir.

SİZE KOLAYLIK OLSUN:

Bu söylediklerimizi bir cetvel haline getirerek yeniden yazarsak daha kolay okunur ve anlaşılır.

Holştayn ve Montafon damızlık erkek buzağılar için günlük süt ve yem tüketimi miktarları;

Yaş (Hafta)

Tam Yağlı Süt (Kg)

Yavan Süt (Kg)

İyi Kaliteli Kuru Ot (g)

Buzağı Konsantre Yemi (g)

2

5

-

-

100

3

5.5

-

-

200

4

6

-

150

300

5

7

-

200

400

6

8

-

250

500

7

9

1

300

600

8

8

2

400

700

9

7

3

500

1000

10

6

4

600

1200

11

5

5

700

1400

12

4

6

800

1600

13

3

7

900

1700

14

2

8

1000

1800

15

1

9

1000

2000

16

-

9

1000

2000

JERSEYLERE GELİNCE

Jersey ırkı buzağılar daha ufak yapılıdırlar. Bunların süt ve yem tüketimi daha azdır. 2. haftada günde 50 gram yem tüketebilirler. Üçüncü haftadan, üç aylık döneme kadar yemleri haftada 100'er gram artırılarak verilir. Yani üçüncü haftada 100 gram, dördüncü haftada 200  gram, beşinci haftada 300 gram, altıncı haftada 400 gram, yedinci haftada 500 gram, sekizinci haftada 600 gram, dokuzuncu haftada 700 gram, onuncu haftada 800 gram, on birinci haftada 800 gram ve on ikinci haftada 1 kg yem yedirilir.

HAFTADA 200 GRAM

Bu dönemden sonra dördüncü aya kadar haftada 200 er gramlık artışlarla yem verilir. Yani on ikinci haftada 1000 gram, on üçüncü haftada 1200 gram, on dördüncü haftada 1400 gram, on beşinci ve on altıncı haftalarda 1600 gram yem yedirilir.

BİR KOLAYLIK DAHA:

Kolay okunması ve anlaşılabilmesi için bu söylediklerimizi de bir cetvel haline getirebiliriz.

Jersey damızlık erkek buzağılar için günlük süt ve yem tüketimi miktarları;

Yaş (Hafta)

Tam Yağlı Süt (Kg)

Yavan Süt (Kg)

İyi Kaliteli Kuru Ot (g)

Buzağı Konsantre Yemi (g)

2

4

-

-

50

3

5

-

500

100

4

6

-

100

200

5

6

-

150

300

6

6

-

200

400

7

5

1

250

500

8

4

2

250

600

9

3

3

300

700

10

2

4

400

800

11

1

5

450

900

12

-

6

500

1000

13

-

6

600

1200

14

-

6

700

1400

15

-

6

800

1600

16

-

6

900

1600

Jersey buzağılara da serbestçe tüketebilecekleri şekilde kaliteli kuru ot, yonca veya korunga verilmelidir.

ÇÜRÜMÜŞ OT YARAMAZ

Hayvanlarınıza çürümüş ot vermeyin. Sindirim yollarını hasta edersiniz. Onun için, otlarınızı yağmur altında bırakmayın, ıslatmayın, çürümesin!

2.GELİŞME DöNEMİNDE BESLEME

Beslemede gelişme dönemi çok önemlidir. Buzağılar 4 aylık olduktan sonra da özel olarak beslenmeye devam edilmelidir.

Verilen kuru ot, çeşitli otlardan oluşmalıdır. Yonca ve korunga ihmal edilmemelidir. Yedirilen otlar uygun biçim zamanında biçilmeli ve sarartılmadan kurutularak depolanmalıdır.

Boğa adaylarına kışın ve baharda havuç da verilmelidir.

İyi beslenmiş bir boğa

Şekil 1. İyi beslenmiş bir boğa

İstenirse gelişme dönemi için özel yemler hazırlanabilir. Bu yemlere kan unu, balık unu gibi maddeler de katılır.

Boğa adaylarına gelişme döneminde verilebilecek kesif yem örnekleri aşağıdadır.

 

1.REÇETE

YEMLER

MİKTARLAR

Yulaf Kırması

40 kısım

Soya Küspesi

15 kısım

1. Kalite pamuk tohumu küspesi

10 kısım

1. kalite ayçiçeği küspesi

10 kısım

Keten tohumu küspesi

10 kısım

Buğday kepeği

8 kısım

Taze Kan unu

2 kısım

Ticari mineral karma

2 kısım

İyi kalite balık unu

3 kısım

2.REÇETE

YEMLER

MİKTARLAR

Yulaf Kırması

45 kısım

Soya Küspesi

15 kısım

1. Kalite pamuk tohumu küspesi

15 kısım

1. kalite ayçiçeği küspesi

10 kısım

Bakla Kırması

8 kısım

Taze Kan unu

2 kısım

Ticari mineral karma

2 kısım

İyi kalite balık unu

3 kısım

3.BOĞALIK DöNEMİNDE BESLEME

Boğalar, içerisinde zengin besin maddeleri olan yemlerle beslenmelidir. Yemlerin taze, temiz ve kaliteli olması gerekir. Boğalar, gelişme dönemindeki yemlerle beslenmeye devam edilebilir. Yani 1. reçete veya 2. reçete ile hazırlanan yemler yedirilebilir. Ancak aşım durumuna göre, hayvanın ihtiyaç duyacağı miktarda protein ve enerji ihtiyacını karşılamak amacıyla, günde 4-6 yumurta, 1-2 kilogram kuru üzüm ilave olarak vermelidir. Ayrıca sperma verimini artırmak ve kaliteli sperma almak amacıyla zaman zaman havuç vermek de uygundur. Zira havuç boğaların ihtiyaç duydukları vitamin bakımından oldukça zengindir.

Kış aylarında boğanın vücut ağırlığına göre aşağıdaki yemlerin günlük iki öğünde verilmesi uygundur.

1100 Kg Canlı Ağırlık İçin

MİKTARLAR

Çeşitli türlerde iyi kalite kuru ot

4 kg

Yonca otu

5 kg

Havuç

3 kg

Konsantre yem

4 kg

Facebook'ta Yayınla>
Soru / Yorum Eklemek İçin Tıklayınız
..:: Sorular / Yorumlar ::..
Henüz yorum eklenmemiştir. Yorum Eklemek için Tıklayınız.
Ne? nedir? Nasıldır? Nasıl yapılır? Ne zaman yapılır?
Copyright - Tarım Kütüphanesi - 2007