ZEYTIN YETISTIRICILIGI

Ülkemiz zeytinin anavatandir. Zeytin, 1998 yili itibariyle 600.000 hektar alan üzerinde 94 milyon agaç varligi ile tarim ekonomimizde önemli bir yere sahiptir. Dünyanin en önemli zeytinci ülkeleri arasinda yer alan Türkiye dane zeytin üretimi bakimindan dünyada 4.sirada yer almakla birlikte özellikle siyah zeytin üretiminde 1.siradadir. Elde edilen ürünün yaklasik %75’i yaglik, %25’i ise sofralik olarak degerlendirilmektedir.

Zeytinyagi yüzyillar boyunca lezzeti ve besleyici özelliklerinin yani sira tibbi yönüyle de önemlidir. Yapilan arastirmalar, zeytinyaginin en kolay hazmedilen yag oldugunu göstermistir. Yemeklerden önce içilirse mideyi ülsere karsi korudugu da bilinir. Ayni sekilde, bagirsak, idrar yollari, safra kesesi rahatsizliklarinin azaltilmasinda ve gastritin giderilmesinde de etkilidir. Çocuklara özellikle yararlidir, beynin gelisimini ve kemiklerin güçlenmesini hizlandirir. Basta E vitamini olmak üzere, içerdigi A,D,K vitaminleri sayesinde hücreleri yeniler, doku ve organlarin yaslanmasini geciktirir. Ayrica cildi besleyici, koruyucu, saçlari kuvvetlendirici özelliklere de sahiptir. Yagsiz inek sütüne zeytinyagi katildiginda, anne sütünü birakmis bebekler için anne sütü gibi dogal bir besin kaynagi özelligi kazanir.

Zeytinyaginin belki de en önemli özelligi kalp-damar hastaliklari üzerindeki olumlu etkisidir. Gerek ülkemizde, gerekse yurt disinda yürütülen arastirmalarin hiçbir kuskuya yer vermeyecek bir biçimde kanitladigi gibi, zeytinyagi kandaki kolesterol düzeyinin denetlenmesini kolaylastirir, zararli kolesterol miktarini düsürür, dolayisiyla da kalp krizi riskini azaltir.

IKLIM VE TOPRAK ISTEKLERI

Zeytin Entansif yetistiricilige uygun oldugu gibi, diger ürünlerin yetistirilemedigi besin maddelerince fakir ve sulama imkani bulunmayan kiraç topraklarda da yetistirilebilmektedir.

Entansif bir zeytincilik tesisi sulanabilir ve verimli sahalarda kurulmalidir. Iliman iklimden hoslanan zeytin için kisin dayanabilecegi en düsük sicaklik –7oC olup bu derecenin altinda don zarari artar. Ekonomik anlamda tatminkar bir yetistiricilik açisindan yil içerisinde iyi bir dagilim göstererek yillik yagis en az 400 mm. olmalidir. Zeytin genellikle kalkerli-kumlu, derin nemli ve besin maddelerince zengin topraklari sever. Toprak derinligi nem miktarinin uygun oldugu yerlerde 75 cm, alttaki ana kayanin yekpare oldugu yerlerde en az 150 cm. olmalidir.

BAHÇE TESISI

Yeni bir tesis kurulmadan önce, tesviye, drenaj gibi toprak hazirliklari tamamlanmalidir. Taban suyunun yüksek oldugu yerlerde ancak drenaj yapildiktan sonra tesis kurulabilir. Meyilin az oldugu yerlerde toprak muhafaza tedbirleri alinarak, meyilin % 5’den fazla oldugu yerlerde özel teraslamalarla tesis kurulur.

Zeytin yetistiriciliginde farkli sartlarda degisik dikim sekilleri uygulanabilir. Genellikle, düzgün ve köseleri dik açili yerlerde kare, ara ziraati yapilan yerlerde dikdörtgen, genis sahalarda birim alanda daha fazla agaç dikmek için üçgen dikim sekilleri tercih edilir. Buna mukabil meyilli alanlarda toprak-su muhafaza tedbirleri alindiktan sonra kontur dikim uygulanir. Dikim öncesi iyi bir toprak isleme, gerekli ise drenaj ve tesviye isleri mutlaka yapilmalidir.

Zeytinlik tesisinde asi veya çelik yöntemiyle yetistirilmis 2-3 yasli fidanlar kullanilmaktadir. Bu fidanlar verimli klonlardan üretilmis ve saglikli olmalidirlar.

Dikimde fidanlara uygulanacak aralik ve mesafelerin tespitinde çesit özelligi dikkate alinmalidir. Küçük taç olusturan Gemlik çesidi 5 x 5 m. aralik ve mesafe ile dikilebilir. Domat gibi büyük ve yaygin agaç yapisina sahip çesitlerde ise ileride bir sikisikliga sebep olmamak için aralik ve mesafeler daha genis tutulmalidir.

Fidan dikiminde 80 x 80 cm. lik derinlikte açilan çukurlara dikim tahtasi kullanilarak dikim yapilmalidir. Dikim esnasinda çukurlara temel gübreleme uygulanmalidir. Dikim tüplü fidanlarda toprak seviyesinde olmali, fidanlar asili ise asi noktasinin toprak altinda kalmamasina dikkat edilmeli ve dikimden hemen sonra fidanlara can suyu verilmelidir.

Dikim sonrasi hastalik ve zararlilardan korunmak için kesim yerleri macunlanmali, birkaç yil bolca sulanmali, yabanci ot mücadelesi yapilmali, çanakta olusan kaymak çapalanmali, hastalik ve zararlilarla yogun mücadele edilip ikinci veya üçüncü yil hafif kesimle sekil verilmeye baslanmalidir.

TOPRAK ISLEME

Toprak islemenin pratik faydalari sunlardir:

Topragi kabartmak, su tutma kapasitesini artirmak, gerekli olan havayi temin etmek, homojen bir yapi olusturmak, ayrica verilen kireç, çiftlik gübresi, yesil ve mineral gübrenin toprakla gerektigi gibi karistirilmasini saglamak ve yabanci otlari yok etmektir.

Böylece toprak fiziksel, kimyasal ve biyolojik olaylar için gerekli ortami kazanmis olur.

Hasat sonu kis yagmurlarinin topraga daha iyi islemesi için sira aralari 5 soklu pullukla 20-25 cm. derinlikte islenebilir. Agir topraklar kumlu topraklara göre daha derin islenmelidir. Orta ve agir bünyeli topraklarda pullugun ayni isleme derinliginde sik sik kullanilmasi sonunda çizi tabani denilen bir katman olusur. Bu tabaka dip kazan aleti ile sürülmelidir veya sürüm derinligi degistirilmelidir.

Ilkbaharda kazayagi, diskaro, kombine tirmik gibi aletlerle yüzeysel sürüm yapilir. Bu dönemdeki toprak islemenin çiçek tutumu baslangicindan birkaç hafta önce bitirilmis olmasi gerekir. Yüzeysel toprak islemenin amaci, sulamadan sonra yüzeysel topragin yapisini iyilestirmek ve yabanci ot kontrolünü saglamaktir.

Meyilli arazilerde toprak erozyonunu önlemek ve su tutumunu saglamak için toprak isleme meyile dik yönde yapilmalidir.

GÜBRELEME

Gübreleme, agaçlarda düzenli bir gelisme ve büyüme ile daha bol ve kaliteli ürün elde etmek için vazgeçilmez bir bakim tedbiridir.

Dengeli beslenmeyen agaçlarda ürün miktari azalir, yag miktari ve kalitesi düser, daneler küçülür, hastalik ve zararlilara mukavemetleri ve soguga dayanma güçleri azalir.

Bir agaca verilecek gübre miktarlarini belirlemek için yaprak-toprak analizleri yapilmalidir. Pratikte verilecek gübre miktarlari agaç yasi ve ürün miktarlarina göre ayarlanir.

Zeytin agaci gelisme baslangici ve çiçeklenme dönemi olan Mart-Mayis aylari ile çekirdek sertlesmesi dönemi olan Temmuz aylarinda daha fazla bitki besin maddesine ihtiyaç duyar. Zeytinliklerin Subat-Mart aylarinda ilkbahar yagmurlarindan önce gübrelenmesi gerekmektedir.

Gübre uygulamalarinda azot, fosfor ve potasin hepsi birden verilecegi gibi, fosfor ve potasin tümü ile, azotun ise 2/3’ü Subat-Mart’ta 1/3’ü de meyve gelisme döneminde uygulanabilir.

SULAMA

Zeytin üretim alanlarimizin % 75’i kir ve kir-taban gibi meyilli alanlarda olup % 90’ni kuru sartlarda bulunmaktadir.

Zeytinde verimi etkileyen önemli hususlardan birisi de topraktaki mevcut rutubetin muhafazasidir. Bunun için alinacak tedbirler sunlardir :

1. Meyilli arazilerde topragin daha fazla su tutmasini saglamak ve erozyonu önlemek için uygun tipte teraslar yapmak,

2. Sulama imkani olmayan zeytinliklerde toprakta daha fazla su depolanmasini saglamak ve toprak rutubetini muhafaza etmek üzere toprak isleme ve yabani ot mücadelesine önem vermek,

3. Mümkün olan yerlerde zeytinleri sulamak,

Zeytin yil içersisindeki tüm gelisme dönemlerinde topraktaki nem eksikligine göre çesitli tepkiler gösterir. Bunlari gidermek için ihtiyaç duydugu dönemlerde sulamak gerekir. Sulamaya en çok ihtiyaç duyulan dönem çiçeklenme sonu ile meyvede renk dönüsümü asamalari arasindaki dönemdir. özellikle de çekirdek sertlesme döneminde zeytinin su ihtiyaci karsilanmalidir. Bu dönemde sulama yapilirsa ürün miktari agirlikça artarken, ürünün sofralik degeri de yükselir.

BUDAMA

Sulama kadar budama da verime yönelik uygulanan kültürel islemlerden birisidir. Zeytin agacinin gençlik, olgunluk ve yaslilik dönemlerine ait muhtelif safhalarinda farkli budama sistemleri uygulanir. Bunlar sekil, mahsül ve gençlestirme budamalari olarak tanimlanabilirler.

Sekil budamasi, fidanin mümkün oldugu kadar kisa sürede sekillenip gelistirilerek meyveye yatmasini saglamak için yapilir. Agacin ilerideki taci bu safhada olusturulur. Zeytinlere genellikle tek gövde ve 3-4 ana dalli olacak biçimde sekil verilir.

Zeytin dallari günes yakmasina çok hassastir. Sert budama ana dallari günes isigina maruz birakir. Günes yakmasindan da korunmak üzere dallar üzerinde iyi bir yaprak örtüsü tesekkül ettirilmelidir. Gelismeyi yavaslatacak asiri kesimden kaçinmalidir.

Fidanliklarda ve genç tesislerde ilk yil; çatiyi teskil edecek ana dallari olusturmaya yönelik seyreltmeler yapilir ve gövde üzerinden çikan sürgünler ve ayrica dipten çikan kuvvetli dip sürgünleri temizlenir. Daha sonraki yillarda tacin dengesini bozan birbirine yakin, üst üste binmis gereksiz dallar uygun sekilde kesilir. Bu islem yazin yapilabildigi gibi kisin da yapilabilir.

Verimlilik devresindeki budamaya mahsül budamasi denilmektedir. Amaç, tacin yaprak odun orani açisindan dengede tutulmasi suretiyle yesil aksamin daha iyi havalanmasini, güneslenmesini temin etmek ve bunun sonucunda verimliligin devamini saglamaktir.

Mahsül budamasi her yil yapilabildigi gibi iki yilda bir, verim yili öncesinde de uygulanabilir. Budama ilkbaharda ve de soguk tehlikesi yüksek olan yerlerde siddetli soguklar geçtikten sonra yapilmalidir. Bol su ve gübre bulan agaçlar hafif bir sekilde budanmalidir ki, asiri kuvvetli sürgün tesekkül etmesin. Çünkü bu tip sürgünler genellikle verimsizlige sebep olurlar. Suyun ve gübrenin yetersiz oldugu, hastalik ve zararlilarin tesiriyle zayif düsmüs agaçlar daha sert bir sekilde budanmalidir.

Yaslanmis agaçlarda odun aksami artar. Yesil görünüm kaybolur. Sürgün faaliyetleri azalir. Zeytinde kendini yenileme gücünün fazla olusu nedeniyle gençlestirmeye gidilmelidir. Gençlestirme ana dal seviyesinde, gövde seviyesinde ve dipten olacak tarzda yapilabilir (Sekil 1).

Gençlestirme budamasi uygulanmis bir zeytin agaci

Sekil 1. Gençlestirme budamasi uygulanmis bir zeytin agaci

Odunlasmis, çiplaklasarak uzamis ve sadece uç kisimlarinda az miktarda ürün alinabilen ana dallara sahip agaçlarda tacin yeniden sekillendirilmesi ve verimlendirilmesi için bu ana dallarin ortadan kaldirilmasi gerekir.

Dallar gövdeye baglandiklari noktanin 15-20 cm. üzerinden kesilir. Bu kesim ya periyodik yapilir veya ana dallarin hepsi tümden çikartilirlar.

Gövde seviyesinden yapilan gençlestirmeler özellikle taci verimden düsmüs, saglam ve yüksek gövdeli agaçlarda gövde yüksekligini daha asagi seviyelere indirmek imkanini vermektedir. Bu kesimlerde asi yerine dikkat edilmelidir. Kesimin asi yerinin altindan yapilmasi durumunda yeniden asilama söz konusu olacaktir.

Gövdeleri çürümüs ve içleri bosalmis yasli agaçlar ancak dipten kesilerek gençlestirilebilir. Bunlarin disinda diger bir uygulama, verimden tamamen çikmis agaçlarda herhangi bir gençlestirmeye gitmeden bu agaçlarin yaninda ve sira aralarinda yeniden fidan dikilerek plantasyonlarin yenilenmesidir. Bu uygulamada yeni dikilen genç fidanlar belirli bir gelisme seviyesine ulasinca yasli agaçlar sökülürler.

Gençlestirmenin basarili olabilmesi için kesim yerlerinin koruyucu bir madde ile kapatilmasi, gençlestirilen agaçlara basta gübreleme olmak üzere gerekli kültürel tedbirlerin uygulanmasi, hayvan zararinin ve erozyonun önlenmesi önemlidir.

Çesitli seviyelerde uygulanan gençlestirmelerde ilk yil tesekkül eden sürgünlerin hepsinin gelismesine müsaade edilmelidir. Ikinci yil bu sürgünlerin % 50’si çikartilir. Daha sonraki yillarda iki veya üç ana dalli olarak agaç taci olusturulur.

Gerekli bakim tedbirleri ile yapilan uygun gençlestirme budamasi neticesinde agaç yenilenmis ve bunun sonucunda ürünün miktari ve kalitesi arttirilmis olur.

HASAT

Hasat üretim masraflari içerisinde % 50-60'lik bir pay ile en önemli maliyet unsuru durumundadir. Zeytin sofralik veya yaglik olarak degerlendirildigi için hasadi da farkli periyotlarda yapilmaktadir. Yesil zeytin hasadi meyvelerin rengi sarimsi-yesile döndügünde yapilir. Dokusu sertligini biraz yitirmis ve meyve normal iriligini almistir. Hasat zamani; iklim, çevre ve çeside göre Eylül-Ekim aylaridir.

Zeytinler siyah olarak hasat edilecekse çeside has olgunluk rengini almasi beklenir. Fazla gecikme danede yumusamaya neden olur. Hasat genellikle Kasim-Aralik aylarinda yapilir.

Yaglik zeytinler agaçta yesil meyve kalmadiginda, yag oraninin en yüksek seviyeye çiktigi zaman toplanir. Kabugun etten kolay ayrilmasi, parmak arasinda sikildiginda meyvenin çekirdeginin kolayca ayrilmasi ve sap çukurundan meyve suyunun çikmasi hasat zamaninin pratikteki göstergeleridir. Mevsim durumuna göre yagis, firtina, soguk ve don zarari söz konusu ise ve ayrica zeytin sinegi zarari varsa erken hasat yapilabilir. Meyvemsi bir tat isteniyor ise yine erken hasat söz konusudur.

Hasat yöntemleri; agaçtan düsürme-yerden toplama ve dogrudan agaç üzerinden elle veya bazi yardimci aletlerle toplama seklindedir.

Ürün kalitesi yönünden en iyi hasat sekli ürünün siyrilmasidir. Deneyimli personel de olursa randiman yükselir. Zeytinler sepete, torbaya veya sergi üzerine yere siyrilabilir.

Sirikla yapilan hasatta dallarin ve filizlerin kirilmasi, kanserli bölgelerde bulasma ve müteakip yilin ürünün zarar görmesi gibi olumsuzluklar söz konusudur. Eger zorunlu olarak sirik kullanilacaksa sirik üzerine bez veya benzeri malzeme sarilmalidir. Vurus sekli içten disa dogru olmalidir (Sekil 2).

Geleneksel sirikla hasat yönteminin uygulanisi

Sekil 2. Geleneksel sirikla hasat yönteminin uygulanisi

Son yillarda kayiplarin önlenmesi ve randimanin artirilmasi için mekanik hasada geçilmistir. Elle kullanilan basit taraklarla randiman % 20 artmistir (Sekil 3). Küçük bahçelere ve büyük makinelerin giremeyecegi plantasyonlara düsük maliyetli basinçli hava ile çalisan taraklar, sarsicilar ve çirpicilar sokarak hasat yapilabilir.

Mekanik hasatta “Pnömatik Tarak Yöntemi” ile hasat

Sekil 3. Mekanik hasatta “Pnömatik Tarak Yöntemi” ile hasat

Sarsici makinelerin is randimanini artirmak için danelerin kopmasini kolaylastirici kimyasal maddelerle çalisma yapilmaktadir. Çesitli yöntemlerle hasat edilen zeytinlerle birlikte, yaprak ve filizler de dökülür. Bunlarin daneden elle ayrilmasi zaman kaybina neden olur. Bu ayirma isleminde elek ve temizleyiciler kullanilmaktadir.

ZEYTIN ÇESITLERI

Zeytincilikte bahçe tesis ederken çesit seçimi önemlidir. Ürünün sofralik veya yaglik degerlendirilmesi durumlari dikkate alinarak uygun çesidin seçilmesi ve seçilen çesidin yetistirme kosullarina adaptasyon durumunun dikkate alinmasi ekonomik bir zeytin yetistiriciligi için büyük bir önem tasimaktadir.

Türkiye’de yaygin olarak yetistiriciligi yapilan bazi çesitler sunlardir.

Ayvalik:

özellikle Edremit körfez bölgesinde yaygindir. Agaci kuvvetli ve dik gelisir. Mekanik hasada uygun bir çesittir. Kendine kismen verimlidir. Tozlayici çesitleri Gemlik, Memecik ve Erkence’dir. Köklenme kabiliyeti yüksek oldugundan çelikle üretilebilir. Meyvelerinin yag orani ve kalitesi yüksektir. Meyvesi orta irilikte olup eti çekirdekten zor ayrilir (Sekil 4). Yagligin yanisira sofralik olarak da degerli bir çesittir.

Ayvalik zeytin çesidi

Sekil 4. Ayvalik zeytin çesidi

Domat:

özellikle Manisa’nin Akhisar ilçesinde yaygindir. Kuvvetli gelisen bir çesit olup genis ve yayvan taç olusturur. Entansif sartlarda verimi yüksek ve düzenlidir. Çeliklerinin köklenme kabiliyeti çok düsük oldugundan asi ile üretilmektedir. Meyvesi iridir ve geç olgunlasir, yag orani orta seviyededir. Eti çekirdekten zor ayrilir. Soguga hassas olup, zeytin kanserine kismen dayaniklidir. Yesil sofraliga yönelik bir çesittir.

Gemlik:

Marmara bölgesinin ve ülkemizin basta gelen siyah sofralik çesididir. Agaci orta kuvvette olup verimi yüksek ve oldukça düzenlidir. Kismen kendine verimli olan bu çesidin tozlayicilari Ayvalik, Çakir, Samanli ve Erkence çesitleridir. Meyvesi erken olgunlasir, eti çekirdekten kolay ayrilir (Sekil 5). Yüksek yag orani sebebiyle sofraliga uygun olmayan daneler yaga islenmektedir. Soguga kismen dayanikli bir çesittir.

Gemlik zeytin çesidi

Sekil 5. Gemlik zeytin çesidi

Manzanilla:

Ispanya kökenli bir çesittir. Entansif yetistiricilige uygundur ve agacin gelisme kuvveti orta düzeydedir. Bu çesidin farkli tipleri oldugu bilinmekte olup, ülkemizde yetistiriciligi yapilan tipinde kendine döllenme problemi tespit edilmistir. Bu sebeple bahçe tesisinde mutlak surette tozlayici çeside gereksinim vardir. Tozlayici olarak Uslu ve Ayvalik tavsiye edilmektedir. Çok yüksek köklenme orani sebebiyle çelikle üretilmektedir. Meyvesi erken olgunlasir, yag orani orta düzeyde fakat kalitesi iyidir. Eti çekirdekten kolay ayrilir. Baslica yesil salamuralik olarak degerlendirilen bu çesidin solgunluk, halkali leke ve zeytin dal kanserine karsi hassas oldugu bilinmektedir.

Memecik:

Ege bölgesi ve ülkemizin en çok agaç varligi olan çesididir. Agaci kuvvetli gelisir. Kendine kismen verimli oldugu bilinen bir çesittir. Tozlayici olarak Ayvalik, Gemlik gibi çesitler önerilir. Meyveleri yüksek yag oranina sahiptir ve yag kalitesi yüksektir. Eti çekirdekten zor ayrilir. Hem yaglik hem de sofralik olarak 2 yönlü bir çesittir. Soguga ve kuraga hayli mukavimdir.

ZEYTIN HASTALIKLARI

Zeytinlerde Halkali Leke Hastaligi

Hastalik etmeni kisi yere dökülen veya agaç üzerinde kalan canli ve kurumus hastalikli yapraklarda geçirir. Etmenin optimum gelisme sicakligi 18-20 oC dir. Hastalik 9 oC’nin altinda ve 30 oC’nin üzerinde gelisemez.

Ilkbahar ve sonbahari yagisli ve nemli geçen bölgelerde hastalik daha yaygin olarak görülmektedir. Ayrica kuytu ve su tutan yerler, hava ve günes almayan sik dikilmis budanmamis zeytinlikler hastalik için uygun ortamlardir. Fazla azotlu gübre ve çiftlik gübresi kullanilmasi hastaligin artmasina neden olur.

Ilk belirtileri ilkbaharda yapraklarin üst yüzeylerinde siyahimsi gri renkte yuvarlak noktalar seklindeki lekelerdir. Bu noktalarin bulundugu yerde renk açilir, daha sonra bunun çevresinde normal yaprak renginde bir halka olusur ve bu halkalar gelisir. Bu görünüm nedeniyle hastaliga halkali leke hastaligi denilmektedir.

Yapraklarin fonksiyonlarini tam yapamamalari meyve tutumunun azalmasina ve erken meyve dökümüne neden olur. Epidemi yillarinda yapraklarin tamaminin dökülmesiyle agaçlar çiplak kalabilirler. Bu durumda kuvvetten düsen agaçlarda sürgün ve ince dallar kuruyabilir.

Mücadelesi :

Kültürel önlemler :

a-Taban arazide, agir ve su tutan topraklarda, havasiz ve nemli yerlerde zeytinlik tesis edilmemelidir.

b-Su tutan arazilerde drenaj kanallari açilarak su akitilmalidir.

c-Gübreleme ve sulama, teknigine uygun yapilmalidir. Kreç bakimindan zayif topraklar kreçlenmeli veya kreçli gübre kullanilmalidir.

d-Agaçlar havalanacak ve yeterli isik alacak sekilde budanmalidir.

e-Yere dökülen lekeli yapraklar toplanip yakilmali veya derince sürülerek topraga gömülmelidir.

f-Hastaliga dayanikli çesitlerin yetistirilmesine çalisilmalidir.

Kimyasal Mücadele :

Bölgelere göre degisik zamanlarda yapilir.

Marmara bölgesinde;

1. Ilaçlama : Sonbahar sürgünleri görülmeden hemen önce,

2. Ilaçlama : Çiçek somaklari belirginlestikten sonra, çiçekler açmadan önce,

Akdeniz bölgesinde;

1. Ilaçlama : Hasattan sonra,

2. Ilaçlama : Ilkbahar sürgünleri görülmeden hemen önce,

3. Ilaçlama : Çiçek somaklari belirginlestikten sonra, çiçekler açmadan önce,

Ege Bölgesinde ;

1. Ilaçlama : Sürgünleri görülmeden önce,

2. Ilaçlama : Çiçek somaklari belirginlestikten sonra, çiçekler açmadan önce.

Etkili Maddenin Adi ve Yüzdesi Formülasyonu

Dozu (100 lt. suya preparat)

Bakir sülfat (% 98) +

Sönmemis kireç % 1.5 luk Bordo bulamaci (1.ilaçlamada) 1500 gr.

750 gr.

Bakir sülfat (% 98) +

Sönmemis kireç % 1 lik Bordo bulamaci (2.ilaçlamada) 1000 gr.

500 gr.

Hazirli bakirli ilaçlar Islanabilir toz (WP) 400 gr.

Ilaçlamalarda yüksek basinçli motorlu pülverizatörler kullanilmalidir.

Zeytinde Dal Kanseri

Zeytin dal kanseri genellikle zeytin agacinin gövde, dal ve sürgünlerinde degisik büyüklükte ur ve sigiller seklinde görülür. Bunlarin büyüklügü, etmenin bulastigi yara büyüklügü ile orantilidir. Senelik sürgünlerdeki sigiller küçük ve yuvarlaktir.

Hastalik etmeni bir yara parazitidir. Bitkiye, budama, hasat, don ve dolu sebebiyle olusan çatlaklardan ve böceklerin açtigi yaralardan giren bakteri bulastigi yerlerde önceleri küçük sigil seklinde urlar olusturur. Birkaç ay içersinde bu urlar irileserek findik büyüklügünü alirlar. önceleri yesil renkte olan urlar zamanla grilesir ve üzerlerinde çatlaklar olusarak pürüzlü bir görünüm kazanirlar. Hastalik sonucunda agaçlarda kurumaya varan zararlanmalar görülür.

Mücadelesi :

Kültürel önlemler :

1.Sik sik don olayinin meydana geldigi yerlerde zeytin üretimi yapilmamali,

2.Kanserli fidanlarla zeytinlik tesis edilmemeli,

3.Asi kalemlerini kansersiz zeytinliklerden almali,

4.Kanserle bulasik zeytinliklerde budama isleri rutubetli ve yagisli günlerde yapilmamali,

5.Budamaya öncelikle kanserli agaçlardan baslanmali, budama aletleri her agaç degistiriste %10’luk Sodyum hipoklorit (Klorak) eriyigine batirilip dezenfekte edilmeli,

6.Agaçlara kompoze gübre verilmeli,

7.Sirikla hasat yapilmamalidir.

Kimyasal Mücadele :

1. Ilaçlama : Hasattan hemen sonra,

2. Ilaçlama : Dolu ve don zararlarindan sonra,

3. Ilaçlama : Ilkbahar yagmurlari baslamadan önce,

4. Ilaçlama : Sonbahar yagmurlari baslamadan önce Bordo bulamaci uygulanarak yapilmalidir.

Etkili Maddenin

Adi ve Yüzdesi Formülasyonu Dozu (100 lt. suya preparat)

Bakir sülfat (% 98) +

Sönmemis kireç % 2'lik Bordo bulamaci (1.,3. ve 4. ilaçlamada) 2000 gr

1000 gr

Bakir sülfat (% 98) +

Sönmemis kireç % 1'lik Bordo bulamaci (2.ilaçlamada)

1000 gr

500 gr

ZEYTIN ZARARLILARI

Zeytin Sinegi

Larvasi meyve etinde galeriler açarak beslenir ve özellikle salamuralik çesitlerin salamuralik özelliklerini azaltarak ve yaglik çesitlerde asitligin yükselmesine sebep olarak ekonomik kayiplara yol açar.

Mücadelesi :

Kültürel Mücadele :

Pupalarinin yok edilmesi amaciyla kisin derin sürüm önerilir. Ayrica 3-4 günde bir yere dökülen kurtlu meyvelerin toplanarak uzaklastirilmasi önemlidir.

Kimyasal Mücadele :

Zeytin meyvelerinin irilestigi yaz aylarinda zeytin meyvesinde zeytin sineginin vuruk sayimlari yapilarak ilaçlamaya karar verilir. Vuruk orani, salamuralik çesitlerde %1’e, yaglik çesitlerde %10’a ulastigi zaman ilaçlamaya baslanir. Ilaçlama uçakla havadan veya yer aletleriyle yapilir.

Zeytin Güvesi

Zararlinin larvasi yaprak, çiçek ve meyvede zarar yapar, meyve tutumunu engeller.

Kimyasal Mücadele :

Çiçeklerin %4-5 oraninda açtigi dönemde çiçek dölüne, meyveler mercimek iriligine geldiginde meyve dölüne karsi ilaçlama yapilmalidir.

Zeytin Kara Kosnili

Larva ve ergin dönemlerinde agacin öz suyunu emerek beslenir. Ayni zamanda salgiladigi tatlimsi madde karaballik da denilen fumajin olusturur. Böyle agaçlar siyah isle bulasmis gibi görünürler. Beslenmenin engellenmesi sonucunda zeytin agaçlari zayiflar ve ürün miktari azalir.

Mücadelesi :

Kültürel Mücadele :

Kosnil genelde kuvvetli agaçlarda daha az zararli oldugundan zayif düsmüs agaçlarin kuvvetlendirilmesi zorunludur.

Biyolojik Mücadele :

Dogada mevcut faydali türler kosnili %50’nin üzerinde kontrol edebiliyorsa ilaçlama yapilmamalidir.

Kimyasal Mücadele :

Yazlik mineral yag veya bir insektisit ile yaz ilaçlamasi yapilmalidir.

Zeytin Kosnili

Zararini zeytin agaçlarinin gövde, dal, sürgün, yaprak ve meyvelerinde yapan ekonomik yönden önemli bir zararlidir. Bitki öz suyunu emerek agaçlari zayiflatip verim azalmasina neden olur. En önemli zarari zeytin daneleri üzerinde yaptigi emgi sonrasi siyah lekeler ve sekil bozukluklarina yol açarak ürün kalitesini düsürmesidir.

Mücadelesi :

Kültürel önlemler :

Kuruyan dallar kesilmeli, agaçlarin iyi havalanmasini saglayacak sekilde budama yapilmalidir.

Kimyasal Mücadele :

Zararlinin mücadelesi daha çok ikinci döle karsi yapilir. Agaçlar genellikle Agustos ayinda organik fosforlu bir insektisit ile ilaçlanmalidir.

ZEYTINCILIK KANUNU

Tarimsal hiçbir ürüne ait kanun yokken, 1939 yilinda zeytin için özel olarak çikarilan “Zeytinciligin Islahi ve Yabanilerin Asilattirilmasi” hakkinda 3573 Sayili Kanun en son 28.2.1995 tarihinde yeniden düzenlenerek 4086 sayili kanun çerçevesinde günün sartlarina uygun hale getirilmistir.

Bu kanun ve bu kanuna dayali olarak çikarilan talimatlar; Hazineye ait ve bahçe tesisine uygun yerleri belirlemek, buralarda zeytin bahçesi kurulmasini saglamak, halihazirda mevcut zeytin bahçelerindeki ürünü çogaltmak, üretim masraflarini azaltmak, zeytinyagi fabrikalari ve salamurahanelerin modern hale getirilmesi için gerekli bütün tedbir ve düzenlemeleri saglamak amaciyla hazirlanmistir.

Facebook'ta Yayınla>
Soru / Yorum Eklemek içinTıklayınız
..:: Sorular / Yorumlar ::..
Yazan : ali
Yazılış Tarihi : 19.12.2016 14:22:23
  zeytin fidan üretimi ilk kez hangi yöntemlerle başladı.Hangi üretim tekniği kullanıldı .
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : Ahmet Sudan
Yazılış Tarihi : 27.5.2016 19:25:51
  ben geçen yıl çok güzel mahsul aldım toplatacak adam bulamadım ama internette bir makina buldum Allah bulandan razı olsun 168 tane zeytin ağacını 1 buçuk 2 haftada yayıla yayıla hallettim 2 oğlumla bir makinayı onlinemakina diye bir siteden aldım o makinayı bulursam linkini atarım arkadaşlar sizde bir bakarsınız
Cevap vermek için tıklayınız...
Cevaplama Tarihi : 13.12.2016 09:25:28 
Cevaplayan : zeki 
öncelikle selamlar...adam bulamama konusunda belliki bir sıkıntı var peki bu işi yarı yarıya toplayanlar varmı..yada ürünü ağacın üstünde satma gibi bir şansımız varmı...teşekkürler 
------------------------
Yazan : Ayla Çınaroğlu
Yazılış Tarihi : 20.5.2016 05:59:39
  Zeytin çiçeğinde kaç adet taç yaprak bulunur?
Zeytin çiçeğinin çanak yaprakları da var mıdır.
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : nazif dinç
Yazılış Tarihi : 15.5.2016 11:50:43
  benim zeytin agaçları çiçek açıyor ama meyve tutmuyor bu konuda yardımcı olurmusunus




Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : hasan
Yazılış Tarihi : 20.4.2016 17:16:44
  merhaba .

kibrisda ovadan yabani zeytin soktum ekip asilamak istiyorum ..havalar sicak uygunmu...uygunsa ne araliklarla sulamak gerekir ve hangi gubreyi tavsiye edersiniz ekme zamani

tesekurler
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------

Soru veya Yorum Eklemek için tıklayınız



Bu konuyla ilgili tüm soru ve yorumları Görmek için Tıklayınız.



Ne? nedir? Nasıldır? Nasıl yapılır? Ne zaman yapılır?
Copyright - Tarım Kütüphanesi - 2007