SIGIR IRKLARIMIZ - 2

Bu bölümde sigir irklarimizla tanisacaksiniz. Onlari size tarif edecegiz, resimlerini verecegiz. Bu bölümü iyice okuduktan sonra bir inege bakar bakmaz onun yerli mi, kültür mü, melez mi oldugunu anlayabileceksiniz.

Hangi irkin süt için yetistirildigini ögreneceksiniz. Hangi irkin et için yetistirildigini ögreneceksiniz. Yöreniz için en uygun irkin hangisi oldugunu anlayacaksiniz.

SIGIR  IRKLARI

Ülkemizdeki sigir irklarini üç bölüme ayiririz. Bunlar:

1-Yerli sigir irklari

2-Kültür sigir irklari

3-Melez sigir irklari

Bunlari ayri ayri inceleyelim:

YERLI SIGIR IRKLARI

Kendi topragimizdan yetisme, Anadolu'nun bagrindan çikmadirlar. Cefâ çekmeye aliskindirlar. Kara olani vardir, kirmizi olani vardir, boz olani vardir. Iste yerli irklarimiz:

YERLI KARA

Adi gibi kendi de karadir. Orta Anadolu'ya yayilmistir. Alçak boyludur ama bedeni uzun yapilidir. Boynuzlari kisadir, öne dogrudur. Ufak, kara tirnaklidir. Memeleri ve meme baslari ufaktir. Memeler tüyle örtülü olabilir.

Et verimi düsüktür. Süt verimi azdir. Iyi besi tutmaz.

NE DERSINIZ?

Bir inek almak isterseniz, yerli kara inek alir misiniz? Acele etmeyin. Bir de asagida yazilanlari okuyun

DOGU ANADOLU KIRMIZISI

Yasadigi  bölgeden ve renginden dolayi bu adi almis:  Dogu Anadolu'da yayilmistir.Rengi açik kirmizidan kestane rengine kadar degisir. Boynuzlari kisadir, öne dogrudur. Bedeni ve gögsü dar yapilidir. Dogu Anadolu'nun sert iklimine uymus bir hayvandir. Geç gelisen bir irktir. Yedigimiz etler çogunlukla bu hayvanin etleridir. Ufak yapili bir hayvandir ama iyi besi tutar.

NE DERSINIZ?

Sigir besisi yapacaksiniz. Yerli Kara sigir mi alirsiniz, Dogu Anadolu Kirmizisini mi tercih edersiniz.

Acele etmeyin. Daha asagidaki irki tanimiyorsunuz.

BOZ IRK

Daha  çok  Ege  ve  Marmara  bölgelerinde  yaygindir. Açik  renklidir.  Gümüs  rengi denilebilir. Bazilari koyu kül rengine dogru koyulasmistir. Bogalari koyu renklidir, gözlerinin etrafinda siyah bir halka vardir. Oldukça iri yapilidirlar. Meme, boynuz uçlari ve tirnaklari koyu renklidir. Boynuzlari öne dogrudur. En önemli özelligi, saglam vücut yapisi ve çok iyi besi tutmasidir. Sekil 1’de Boz Irktan inekleri görüyorsunuz.

Boz irk bir inek

Sekil 1: Boz irk bir  inek

NE DERSINIZ?

Bir inek almak istiyorsunuz. Renginin kara olmasini mi istersiniz, kirmizi olmasini mi istersiniz, gümüs rengi olmasini mi istersiniz?

Insan elbise alirken renk seçer. Inek alirken rengine degil; et verimine, süt verimine, döl verimine bakilir.

GÜNEY ANADOLU KIRMIZISI

Güney Anadolu'da yerlesmistir. Açik sari ile koyu kirmizi arasinda renkler tasir. Tarçin rengi olanlar çoktur. Yüksek boylu, uzun bacaklidir. Eni boyu birbirine denk oldugundan kare seklinde bir görüntü verir. Kisa vücudu nedeniyle sallantili bir yürüyüsü vardir. Sicak bir ortamda yetismistir. Erken gelisen bir hayvandir. Yüksek süt verimi ile taninir. Sagim yapilirken buzagisinin yaninda bulunmasini ister. Ilk buzagisini 3 yasinda verir. Sagim süresi 210 gün kadardir. Iyi bakim sartlarinda sahiplerini memnun eden yüksek süt verimlerine ulasir. Bu sütçü hayvanlarin bir resmini Sekil 2’de görüyorsunuz.

Güney Anadolu Kirmizisi inegi

Sekil 2: Güney Anadolu Kirmizisi Inek

NE DERSINIZ?

Diyelim ki Çukurova yöresinde oturuyorsunuz. Süt inekçiligi yapmak için Güney Anadolu Kirmizisi bir inek uygun düser mi?

Simdilik öyle görünüyor. Ama asagidaki yerel sigirlarimizi tanimadan bir karara varmasaniz iyi olur.

ISTE YöRESEL SIGIR IRKLARIMIZ:

Bunlar daha dar alanlarda ve az sayida olan irklardir. Belli bir sinirin disina tasmamislardir.

KIRIM SIGIRI

Kirim Bölgesinden geldiler. Kirmizinin tonlarini tasirlar. Iri yapilidirlar. Iyi bakim ve beslenme ile 1500 kg süt verebilirler.

ZAVOT SIGIRI

Kars yöresine Kafkasya'dan geldiler, Simental ve Isviçre Esmeri ile melezleme ile elde edildiler. Süt verimi 1500 kg. kadardir. Besi tutma özelligi Dogu Anadolu Kirmizisindan daha iyidir.

MARAS SIGIRI

Maras bölgesinin ufak yapili, kirmizi renkli sigiridir. Yerli Kara irkinin Güney Anadolu Kirmizisi ile veya Dogu Anadolu Kirmizisi irki ile melezlemesiyle elde edilmistir. Süt verimi Yerli Karadan daha yüksektir.

ISTE KÜLTÜR IRKLARIMIZ:

Avrupa'nin çesitli yörelerinde özel olarak yetistirilmis hayvanlardir. Türkiye'ye getirilerek ülkemiz sartlarina uygun olarak burada yetistirilmislerdir.

HOLSTAYN

Marmara ve Ege bölgelerinde üretildiler. Sonradan Akdeniz bölgesinde de yayginlastilar. Çok kolay taninabilir. Çünkü bedeni siyah ve beyaz parçalarin birlesmesiyle renklenir. Gayet iri yapilidirlar. Amerika'dan gelenlerin süt yönü kuvvetlidir.

Hollanda'dan gelenler de var. Bunlarinda et yönü kuvvetlidir. Memeleri büyük ve yumusaktir. Serin iklimi olan yerlerde bu hayvanlar daha verimli olurlar. Hele bakim ve besleme iyi olursa, çok verimli ve kârli bir hayvancilik yapilabilir. Sekil 3’te yetistiricilerimizin çok sevdigi Holstayn irkindan bir inek görüyorsunuz.

Holstayn irki bir inek

Sekil 3: Holstayn irki inek

Az verimli yerli irklarimiz Holstayn irki hayvanlar ile melezlenince yerli hayvanlara göre daha çok verim elde edilmektedir.

BILIYOR MUSUNUZ?

Yurt disindan getirilen Holstayn ineklerinden ülkemiz sartlarinda ortalama 4000-7000 kg süt verimi elde edildigini, çok iyi bakim ve besleme sartlarinda bazi ineklerin 12000-13000 kg. süt verimine ulastigini biliyor musunuz?

JERSEY

Anavatanlari Ingiltere ve Fransa arasindaki Jersey adasi olup, Türkiye'ye Amerika'dan geldiler. Karadeniz bölgemize yerlestiler. Ufak, sevimli, hassas yapili hayvanlardir. Renk açik kahverengiden  koyu kahverengine kadar degisir. Genellikle geyik rengi hakimdir. Yedigi yemi en yüksek oranda süte çevirir. Sütü çok yaglidir. Yumusak davranislar karsisinda sakin ve iyi huyludur. Sert davranistan hoslanmazlar. Sicak havalardan etkilenmezler. Et verimi düsüktür. Yerli irklarla melezlemeden çok iyi sonuçlar alinmaktadir. Yavrulari ciliz ve zayif oldugu için iyi bakim ister. Sekil 4’te zarif görünüslü bir Jersey inegi görülmektedir.

Jersey irki bir inek

Sekil 4: Bir Jersey inegi

NE KADAR?

Karadeniz bölgesinde oturan  bir yetistirici  elindeki yerli bir irk inegi Jersey bogayla Melezlerse yavrusunun süt verimi ne kadar artar? Uygulamalar  böyle bir melezlemede süt veriminin yüzde 60 Artabilecegini göstermektedir.

ESMER (MONTAFON)

Anavatani Isviçre'dir. Aslinda Esmer irk olmasina karsilik  Montafon adiyla bilinmektedir.Türkiye'de boz irk sigirlarla yapilan melezlemelerle Karacabey Montafonu gelistirilmistir. Bugün bu irktaki hayvanlar Türk Esmeri denecek kadar ülkemize ait olmustur. Rengi gümüs renginden koyu esmere kadar degisir. Sirtta açik renk bir çizgi bulunur. Burun ucu, boynuz ucu, kuyruk ucu siyahtir. Çok iri gövdelidirler. Hem süt verimi, hem et verimi çok yüksektir. Besi tutma özelligi en üstün irklardandir. Türkiye'nin her yerine yayilmistir. Her iklime ve her bölgeye kolayca uyar. Sekil 5’te iri ve saglam yapisi ile bu verimli irka ait  güzel bir örnegi görmektesiniz.

Esmer (Montofon) Irki bir inek

Sekil 5: Montafon irki inek

SIMENTAL

Aslen Isviçrelidir. Alaca renklidir. Gövdeyi kaplayan derinin sari-beyaz veya kirmizi beyaz parçalardan alacasi vardir. Bas beyaz olup, sari veya kirmizi beneklidir. Tirnaklari ve bedeni saglamdir. Çok iri yapilidir, sirti uzun, gögsü ve sagrisi genistir. Besi hayvani olarak çok elverislidir. Çabuk besi alir, et verimi yüksektir. Sekil 6’da genis alacali renkleriyle sevimli bir Simental inek görüyorsunuz.

Simental bir inek

Sekil 6: Simental irkindan bir inek

BASKA?

Epeyce sigir irkini tanidiniz. Yeter mi? Baska irklar da var mi? Baska sütçü irkimiz kalmadi. Etçi irk olarak daha iki tane var. Onlar da geliyor!

BRANGUS

Amerikalilarin yetistirdigi siyah tüylü, boynuzsuz sigirlardir. Uzun bacakli, derin ve genis gövdelidir. Düveleri erken bogaya gelir. Buzagilari ufak dogar ama hizla gelisir, kocaman gövdeli hayvanlar olur. Çok lezzetli eti vardir. Et randimani çok yüksektir.

SAROLE

Fransa'nin Charolais bölgesinde gelistirilen bu hayvanlar iri hayvanlardir. Killari krem rengindedir. Canli agirlik ergin disilerde 800 kg, ergin erkeklerde 1000 kg civarindadir. Bu irk et üretimi için yetistirilir. Buzagilar dogduklarinda 40-50 kg'dir. Buzagilar kisa sürede gelisirler. Etleri oldukça lezzetlidir. Besiye alinan sigirlarda et randimani çok yüksektir.

Charolais irki sigirlar

Sekil 7: Charolais irki sigirlar

Facebook'ta Yayınla>
Soru / Yorum Eklemek içinTıklayınız
..:: Sorular / Yorumlar ::..
Yazan : Yalcin
Yazılış Tarihi : 8.10.2016 23:49:30
  Cleval sığır ırkını bilen var mı
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : orhan
Yazılış Tarihi : 23.10.2013 00:32:37
  simental inek iyi beslenirse günlük kaç kg süt verir bilgilendirmeniz önemle rica ederim saygılar
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : orhan
Yazılış Tarihi : 23.10.2013 00:27:37
  selam bn hayvancılığa karar vedim inşalah nasip olursa bu sene başlayacağım süt ineği beslsyecem bu işi muş ta yapmayı düşünüyorum en iyi süt ineği hangisidir 30 taneyle başlayacağım inşalah bu konuda bana yardımcı olurmusunuz tşk ler
Cevap vermek için tıklayınız...
Cevaplama Tarihi : 12.11.2013 23:05:15 
Cevaplayan : yunus ökten 
simental en iyisidir hem sütte iyidir emde et veriminde şaşma 
------------------------
Yazan : faruk baysal
Yazılış Tarihi : 12.2.2011
  simental ırkı ineklerde doğum zorluğu görüldüğü söyleniyo doğrumudur bütün simental ineklerde görülürmü
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------

Soru veya Yorum Eklemek için tıklayınız



Bu konuyla ilgili tüm soru ve yorumları Görmek için Tıklayınız.



Ne? nedir? Nasıldır? Nasıl yapılır? Ne zaman yapılır?
Copyright - Tarım Kütüphanesi - 2007