Pestisit kalintilarinin insan sagligi üzerine etkisi
P.Pervin AKIN
Il Kontrol Lab.
Ziraat Yük. Müh.

Tarimsal mücadelenin ana amaci ürünü hastalik, zararli ve yabanci otlarin zararli etkilerinden koruyarak kaybi en düsük seviyeye indirmektir. Birim sahadan daha fazla ürün almak, ürünlerin depolama sirasinda onu zararlilarin etkisinden korumak amaciyla kullanilan tarimsal mücadele ilaçlarinin sayisi her geçen gün artmakta ve kullanilma orani da hizla yükselmektedir.

Tarimsal ürünlerde bulunan tarimsal ilaç kalinti veya türevlerine pesticide residue pestisit kalintisi denilmektedir. Bu zehirli kalintilar insan ve hayvan sagligini tehdide baslamislardir. Pestisitlerin bir kismi çok siddetli zehirleyici maddeler oldugundan insanlarin ölümüne veya yavasça zehirlenmelerine yol açmaktadir.

Pestisit esas itibariyle insektisit, fungusit, herbisit vb. zirai mücadele ilaçlarini kapsayan kimyasal madde grubunun adidir. Pestisitlerin uygulandiklari ürünlerdeki zehirli kalinti veya türevlerine pestisit kalintilari denilmektedir. Bu kalintilar çevre kirlenmesi ve insan sagligi yönünden tehlike olusturmasi nedeniyle çagimizin en aktüel konusu olmustur.

Pestisitlerin en az 49 tanesi kansorejen, 31 tanesi mutajen, 61 tanesi teratojen ve 89 tanesi allerjin etkiye sahiptir.

Ülkemizde etken maddesi 250’den fazla zirai mücadele ilaci kullanilmaktadir. Bu etken maddelerden organik fosforlu olanlar günümüzde uygulama alani genisligi en çok olan gruptur. Toksisiteleri yüksek olmalarina ragmen kaliciliklari 1-12 hafta kadardir. Organik klorlu olanlar ise atildiklari bitki üzerinde ve toprakta bozulmadan uzun süre (2-10 yil) kalabilirler ve yarilanma ömürleri çok uzundur. Bu grup insektisitlerin birçogu biyolojik dengeyi bozmalari ve kansorejen etkileri nedeniyle yasaklanmistir. Fakat etkileri halen devam ettiginden en önemlileridir.

Pestisit kalintilarinin çok düsük düzeylerinin bile canli organizmalarda birikim olusturarak çesitli hastaliklara neden oldugu bilinmektedir. Bu kalintilarin çok yüksek düzeyde olusturduklari zehirlenmeler ‘akut’, düsük dozda olusturduklari zehirlenmeler ‘kronik’ zehirlenmeler olarak adlandirilmaktadir. Bu etkiler uzun dönem sonunda insan ve hayvan vücut yaglarinda birikebilme özelligine sahip olduklarindan agirlik açisindan çok önemli problemler yaratabilir.

Insanlari pestisit kalintilarinin zararli etkilerinden korumak için gida maddelerinin üretiminden tüketimine kadar geçirdigi her safhada kontrol altina alinmasi gerekmektedir.

Çesitli amaçlarla kullanilan ilaçlarin bir bölümü kullanma sirasinda dogrudan dogruya, diger bir bölümü de bitki üzerinde tutunamayip topraga geçmektedir. Bitki üzerinde kalan bölümünde daha sonraki toprak islemesi sirasinda topraga geçtigi söylenebilir. Insanlarin omnivor bir canli olmasi nedeniyle bugün Dünya’da her insanin bünyesinde pestisit kalintilarina rastlanmaktadir. Kalicilik etkisi olan pestisitlerin toprakta kalan miktarlarinin yetistirilen ürünler vasitasi ile insan sagligini, ayrica bu ilaçlarin yeralti sularina karismasi sonucu da hayvan ve insan sagligini da etkiledigi bilinmektedir.

Bu potansiyel tehlike karsisinda insan sagliginin risk altinda oldugu konusu ayrica üretici ve tüketicilerin bilinçlendirilmesinin kaçinilmaz bir gerçek oldugu ortaya çikmaktadir.

Facebook'ta Yayınla>
Soru / Yorum Eklemek içinTıklayınız
..:: Sorular / Yorumlar ::..
Henüz yorum eklenmemiştir. Yorum Eklemek için Tıklayınız
Ne? nedir? Nasıldır? Nasıl yapılır? Ne zaman yapılır?
Copyright - Tarım Kütüphanesi - 2007