NAR HASTALIK ve ZARARLILARI İLE MÜCADELE ÖNERİLERİ

GİRİŞ

Nar bahçesi

Genellikle taze ve meyve suyu olarak tüketilen nar; son yıllarda meyve yetiştirme tekniği, gıda teknolojisi, depolama ve taşıma alanlarında görülen gelişmeler sonucu daha çok tanınan, üretimi ve tüketimi yıldan yıla artan bir meyve durumuna gelmiştir. Nar meyve ve bitkisinin ilaç, boya, mürekkep, yağ, hayvan yemi, tanen, pektin, sirke gibi ürünlerin sağlanmasında hammadde olarak kullanılması nedeni ile de bir endüstri bitkisidir. Ülkemizin hemen hemen her bölgesinde nar yetiştiriciliği yapılmaktadır. Son yıllarda nar ihracatında önemli artışlar kaydedilmektedir.

Ülkemiz narın anavatanı sınırları içinde olması nedeni ile önemli ölçüde çeşit zenginliğine sahiptir. Tropik iklimlerde herdemyeşil olan nar, subtropik iklim koşullarında kışın yaprağını döker. Nar genellikle doğada çalı formunda gelişir. Genellikle 2. ve 3. yıldan sonra verime başlar. Ekonomik verim ise 5. ve 6.yıldan sonra alınabilir. Yazları uzun ve sıcak, kışları ılık ve yağışlı geçen bölgeler nar yetiştiriciliği için uygundur. Nar bitkisi meyvelerini olgunlaştırabilmek için uzun bir  sıcaklık dönemi ister.

Toprak ve iklim koşulları yönünden çok seçici olmayan nar yetiştiriciliği sırasında karşılaşılan önemli sorunların başında; meyvelerin zararlanmasına, ürün ve kalite kaybına yol açan hastalık ve zararlılar gelmektedir.

Hastalanan meyveler ağaç üzerinde ya mumyalaşarak asılı kalmakta ya da çürüyerek yere dökülmektedirler.

Kahverengi Leke Hastalığı

(Alternaria Alternata)

Kahverengi Leke Hastalığı  (Alternaria Alternata)

Kahverengi Leke Hastalığı  (Alternaria Alternata)

Hastalık ilkbaharda genç yapraklar çiçek ve küçük meyvelerde görülür. Yapraklarda küçük, koyu renkli, düzensiz ve koyu renkli lekeler oluşur.

Hastalık ilerledikçe bu lekeler genişler, yaprakların yarıya yakın bir kısmını enfekte eder.

Hastalık çiçek ve küçük meyveleri de enfekte eder.

Kahverengi Leke Hastalığı  (Alternaria Alternata)

Kahverengi Leke Hastalığı  (Alternaria Alternata)

Genellikle kaliksten (meyve tacı) başlayan koyu kahverengi büyük lekeler şeklinde simptom oluşturur. Kabuk kuru mat bir görünüm alır.

Gelişme geriler. İleri dönemlerde kabuk çatlamaları ortaya çıkar.

Kahverengi Leke Hastalığı  (Alternaria Alternata)

Mücadelesi

-Çiçek tomurcukları belirginleşmeye başladığında,

-Taç yapraklar dökülünce,

-Meyveler yarı büyüklüğe ulaşınca yapılacak fungusit uygulamaları başarılı sonuçlar vermektedir.

Ağaç üzerinde kalan yada yere dökülen enfekteli meyvelerin toplanması, sık dikim yapılmaması, bahçede iyi bir havalanmanın sağlanabilmesi için gövde sayısının fazla olmaması ve budama yapılması da hastalıkla mücadelede önemlidir.

Coniella granati meyve çürüklüğü

Coniella granati meyve çürüklüğü

Coniella granati meyve çürüklüğü

Hastalık meyveleri enfekte eder. Kabuk üzerinde düzensiz, sert birçok siyah nokta şeklinde leke bulunur. Bu lekelerin etrafı kalın koyu renkli bir hale ile çevrilidir.Siyah nokta şeklindeki lekeler bu halenin içinde yer alır ve düzensiz şekilde dağılmıştır.

Hastalığın şiddetine ve nar çeşidine göre aynı meyve üzerinde çok sayıda leke gelişir.

İklim koşulları ve çeşit duyarlı olduğunda tüm kabuk yüzeyi bu lekelerle kaplanabilir.

Coniella granati meyve çürüklüğü

Coniella granati meyve çürüklüğü

Mücadelesi

-Tam çiçeklenme döneminde,

-Meyveler fındık iriliğine gelince,

-Meyveler 1/3 iriliğine ulaşınca,

-Meyveler yarı büyüklüğüne gelince yapılacak fungusit uygulamaları önerilmektedir.

Bakır hidroksit etkili maddeli fungusitlerin kullanılması uygundur. Kültürel tedbirlere uyulması da hastalıkla mücadelede oldukça önemlidir.

Aspergillus Meyve Çürüklüğü

(Aspergillus Niger)

Aspergillus Meyve Çürüklüğü

Meyve kesildiğinde tüm meyve içinin siyah renkli fungus ile kaplandığı görülür.

Hastalık meyve olgunlaşma dönemine yakın daha çok görülür. Depolanan narlarda da önemli bir sorundur. Kalikse  yakın meyve üzerinde önce renk açılması görülür. Enfekte olan bölgede kabuk yumuşar. Sulu bir görüntü alır. Enfekteli bu kısma çürükçül böceklerinde gelmesi ile hastalık hızla ilerler.

Penicillium ve Trichoderma Meyve Çürüklükleri

Penicillium ve Trichoderma Meyve Çürüklükleri

Genellikle kaliksteki (meyve tacı) herhangi bir böcek zararından sonra görülen çürümelerdir.

Depolanan narlarda asıl meyve çürümelerine yol açarak zarar oluştururlar.Meyve dıştan sağlam görünse de içi açıldığında tamamen çürümüş olduğu görülür.

Gövde Zamklanma  Hastalığı (Phytophthora Sp.)

Gövde Zamklanma  Hastalığı

Hastalık etmeni toprak kaynaklı bir fungustur.  Ağır, su tutan drenaj problemi olan yerlerde hastalık daha zararlıdır. Özellikle toprağa yakın olan kökboğazında önce kabukta kuruluk görülür. Daha sonra kabuk dokusu çatlar.

Gövde Zamklanma  Hastalığı

İletim demetleri fungusun enfeksiyonu nedeni ile tıkanır, kahverengileşir. Ağaçta sararma ve gelişme geriliği başlar. Şiddetli enfekte olan bitkiler kurur.

Gövde Zamklanma  Hastalığı Mücadelesi

Salma ve çanak usulü sulama yapılmamalıdır. Karık usulü ve damlama sulama tercih edilmelidir. Sulama sırasında kökboğazı ve gövdenin ıslanmaması önemlidir. Sulama ve yağmur suları hasta ağaçların olduğu bölgeden sağlam ağaçların olduğu bölgeye taşınmamalıdır.

Derin dikimden kaçınılmalıdır. Taban suyunun yüksek olduğu yerlerde bahçe tesis edilmemelidir.

Toprağa bol organik madde verilmelidir.

Ağaçların hızlı sürgün faaliyeti gösterdiği ilkbahar, yaz ve sonbahar sürgün dönemlerinde 200 g/100 L su dozunda fosetyl-Al etkili maddeli ilaçlardan birisi ile ilaçlama yapılmalıdır.

Yosun oluşumu

Yosun oluşumu

yosun oluşumu

Yosun oluşumu daha çok besin maddesi yönünden fakir olan yerlerde, ağır bünyeli topraklarda, sık dikim yapılmış yada fazla gövde gelişimi olan bakımsız bahçelerde sorun olmaktadır.

Mücadelesi

Bakırlı ilaçlamalarla yosun gelişimini engellemek mümkündür. Kış ve ilkbahar aylarında gövde ve dalların %1’lik bordo bulamacı veya bakır içerikli diğer fungusitlerle  iyice yıkama seklinde ilaçlanması ile yosun gelişimini önlemek mümkündür.

Meyve Çatlamaları

Narda Meyve Çatlamaları

Narda meyve çatlamaları

Narda meyve çatlaması genellikle olgunluk döneminde ortaya çıkmakta ve olgunluk ilerledikçe çatlamış meyve miktarı da artmaktadır. Bu sorundan dolayı yüksek miktarda verim kaybı olabilmekte, hatta  meyve çatlaması nedeni ile ürünün yarısı bile kaybedilebilmektedir. Meyve çatlaması, kabuğun, iç gelişme basıncına dayanamayıp ani şekilde yırtılmasıyla oluşmaktadır.

Başlıca Meyve Çatlama Nedenleri;

Çeşit özelliği,


Meyve çatlamasına karşı öneriler
Narda meyve çatlamaları

Güneş Yanıklığı

Güneş Yanıklığı

Güneş Yanıklığı

Güneş Yanıklığı

Olgunluk zamanı özellikle koyu renkli nar meyvelerinde gün boyu aşırı ışıklanma nedeniyle meyvenin güneşe bakan kabuk yüzeyi yanmaktadır. Yanmış bölge tamamen siyah bir renk almakta ve zamanla bu bölge üzerinde küçük çatlaklar oluşmaktadır.

Güneş Yanıklığı

Güneş Yanıklığı

Güneş yanıklığının önlenmesi için meyvelerin güneşe bakan yüzeyleri kağıt ile kapatılmakta veya torbaya alınmaktadır. Bu uygulamanın yapıldığı bahçelerde hastalık ve zararlı mücadelesi çok dikkatli yapılmalıdır. Bu uygulama özellikle Unlubit’in gelişimi için uygun ortam hazırlamaktadır.

Dolu Zararı

Dolu Zararı

Dolu Zararı

Dolu Zararı

Vejetasyon dönemi içinde oluşan dolu yağışı ağacın tüm organlarında zarar oluşturmaktadır. Genellikle doludan en çok etkilenen kısım meyvelerdir.

FİTOTOKSİTE

Fitotoksite


Narlarda Tespit Edilen Önemli Zararlılar

  1. Harnup Güvesi (Ectomyelois Ceratoniae Zell.)
  2. Akdeniz Meyvesineği (Ceratitis Capitata Wied.)
  3. Nar Yaprakbiti (Aphis Punicae Passerini)
  4. Turunçgil Unlubiti (Planococcus Citri Risso)
  5. Nar Beyazsineği (Siphoninus Phillyreae Haliday)
  6. Ağaç Sarıkurdu (Zeuzera Pyrina L.)
  7. Ekşilik Böcekleri (Carpophilus Spp.)
  8. Kubbeli Böcekler (Bostrychus Sp.)

Harnup güvesi:

Harnup Güvesi

Birçok meyvede zararlıdır.

Harnup Güvesi

Harnup Güvesi

Harnup Güvesi

Harnup Güvesi

Akdeniz Meyvesineği:

Akdeniz Meyvesineği

Akdeniz Meyvesineği

Akdeniz Meyvesineği

Akdeniz Meyvesineği

Harnup Güvesi ve Akdeniz Meyvesineği İle Mücadele:

Kültürel önlemler:

Nar Yaprakbiti:

Nar Yaprakbiti Nar Yaprakbiti

Nar Yaprakbiti Nar Yaprakbiti

Nar Yaprakbiti Nar Yaprakbiti

Turunçgil Unlubiti:

Turunçgil Unlubiti Turunçgil Unlubiti

Turunçgil Unlubiti Turunçgil Unlubiti

Turunçgil Unlubiti Turunçgil Unlubitine karşı faydalı böcek
Cryptolaemus montrouzieri

Unlubite karşı gelişi güzel yoğun ilaç uygulamalarından kaçınarak, dostlarımızı koruyalım.

Nar Beyazsineği:

Nar Beyazsineği

Nar Beyazsineği

Nar Beyazsineği

(Acaudaleyrodes racjipora,     Aleurothrixus floccosus, Bemisia argentifolii, B. tabaci ve Dialeurolobus pulcher gibi.)

Nar Beyazsineği

Dialeurolobus pulcher

Nar yaprakbiti, Unlubit ve Nar beyaz sineği ile Mücadele

Kültürel önlemler:

Ağaç Sarıkurdu:

Ağaç Sarıkurdu Ağaç Sarıkurdu

Ağaç Sarıkurdu Ağaç Sarıkurdu

Mücadelesi:

Ağaç Sarıkurdu

Kültürel önlemler:

Budama sırasında veya mevsim boyunca yapılan kontrollerde, bulaşık dallar kesilerek imha edilmeli, Gövde ve dallardaki galerilere tel sokularak veya insektisit (DDVP-dichlorvos) enjekte edilerek, larvalar öldürülmelidir.

Ekşilik Böcekleri:

Ekşilik Böcekleri Ekşilik Böcekleri

Mücadelesi:

Kültürel önlemler:

Kubbeli Böcekler:

Kubbeli Böcekler Kubbeli Böcekler

Kubbeli Böcekler

Mücadelesi:

Kültürel Önlemler:

Bu zararlı türlerin dışında, Yaban Arıları (Eşek arısı) ile Adi (ev) Serçe ve Limon Sıçanı da, narlarda önemli zararlar meydana getirmektedir.

Narda fare zararı

Fare zararı

Narda Serçe zararı

Serçe zararı

NArda Arı ve Ekşilik böceği zararı

Arı ve Ekşilik böceği zararı

Bekir RÜZGAR

Ziraat Mühendisi

Antalya Tarım İl Müdürlüğü

Kaynak:Adana Z.M.A.E.

H. PALA  ,    E. CANIHOŞ

Facebook'ta Yayınla>
Soru / Yorum Eklemek İçin Tıklayınız
..:: Sorular / Yorumlar ::..
Yazan : İlhan
Yazılış Tarihi : 1.10.2016 16:37:07
  Benim 400 civarında. Eksi (hicaj)narı var hemen hemen hepsi eksi olması gerekir iken tatlı nar olmus sebebini bilen barmi





Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : Ali ŞENSOY
Yazılış Tarihi : 7.7.2016 10:58:51
  hayırlı bayramlar dilerim, benim 2 bilek kalınlığında bir nar meyvesi ağacım var. meyvesi tam olgunlaşmadan ortadan yarılıyor. Herhangi bir ilaç kullanmıyorum. Ayrıca Nar ağacımın etrafında güneş görmesini hafif engelleyen başka ağaçlar var. Bu sene olacak Narın meyvesinin güzel olması için ne yapmam gerekir, bana tavsiyeleriniz ne olabilir, ne yapmam gerekiyor. şimdiden teşekkür ederim. Saygılarımla.
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------

Soru veya Yorum Eklemek için tıklayınız



Bu konuyla ilgili tüm soru ve yorumlar görmek için tıklayınız.



Ne? nedir? Nasıldır? Nasıl yapılır? Ne zaman yapılır?
Copyright - Tarım Kütüphanesi - 2007