MIKROBIYOLOJIK GÜBRELEME

Bitkisel ve hayvansal besinlerin kaynagi topraktir. Topragin verim gücü ise içindeki besin maddelerinin yeteri miktarda bulunmasina baglidir. Eger verimli bir toprak istiyorsak topraktaki eksik besin maddelerini gübrelemek suretiyle tamamlamamiz gerekir.

Bu besin maddelerinin basinda azot gelir. Azot ürün verimine etki eden önemli besin maddelerinden biridir. Bu nedenle dünyada azotlu gübrelerin üretimi ve tüketimi diger gübrelerden daha çoktur. Azotlu gübreler en çok üretilip en çok tüketilmesine ragmen bitkilerin topraktan aldiklari azot ihtiyaci karsilamaktan uzaktir. Iste toprakta eksik kalan azotun bir kismini havada bulunan serbest azotun topraga kazandirilmasi ile karsilayabiliriz. Havadaki serbest azotun topraga kazandirilmasina biyolojik azot tesbiti denmektedir.

Bu yolla; yani havadaki azotun tespit edilmesiyle dünyadaki azot kazancinin yilda 90 milyon ton oldugu tahmin edilmektedir.

4.1. BIYOLOJIK AZOT TESBITI NEDIR?

Biyolojik azot tesbiti: Havadaki serbest azotun topraga kazandirilmasidir. Havadaki serbest azotun topraga kazandirilmasi mikroorganizma dedigimiz mikroskobik canlilar araciligi ile gerçeklesmektedir.

Toprakta biyolojik azot tesbitini gereklestiren mikroorganizma dedigimiz canlilar ya toprakta serbest yani bagimsiz yasayarak ya da herhangi bir baklagil ile ortak yani birlikte yasarak havadaki azotu tespit ederler ve bitkiye verirler.

Baklagil bitkileri havadaki azotu kendi baslarina kullanamazlar. Havadaki azotun topraga kazandirilmasi baklagillerin köklerinde olusan, NODOZITE adi verilen yumrucuklarin içinde yasayan mikroorganizma denilen canlilar sayesinde gerçeklesmektedir. Bu yüzden bitkinin havadaki serbest azottan yararlanmasi için, baklagil bitkileri ekilirken bu canlilarin toprakta bulunmasi gerekir. Eger yoksa ekecegimiz baklagil tohumlarinin içinde bu canlilar bulunan mikrobiyal gübre veya nodozite bakteri kültürü denilen bu maddelerle kaplanmasi gerekir. Yaptigimiz bu kaplama islemine ASILAMA denilmektedir.

Baklagillerin asilanarak ekilmesi ile önemli miktarda azot kazanci saglanabilir. Yapilan çalismalara göre bu kazanç, ortalama olarak, yilda dekara;

Yonca ile 24 kg

Mercimek ile 13 kg

Fig ile 10 kg

Bezelye ile 9 kg

Soya fasulyesi ile 7 kg olabilmektedir.

4.2. MIKROBIYAL GÜBRELERIN (NODOZITE BAKTERI KÜLTÜRLERININ) HAZIRLANMASI

Tüm dünyada oldugu gibi ülkemizde de mikrobiyolojik gübreler (nodozite bakteri kültürleri) hazirlanmakta çiftçilerimizin talep etmeleri halinde kendilerine verilmektedir

Bu bakteri kültürlerinin hazirlanmasi için ilk önce baklagil ekimi yapilan degisik yerlerdeki tarlalardan baklagil bitkileri toplanir. Bunlarin köklerindeki nodozite denilen yumrucuklarin içinde yasayan mikroorganizma dedigimiz canlilar nodozitelerden (yumrulardan) ayristirilarak laboratuvar kosullarinda saflastirilir. Saflastirilmis bu mikroorganizmalar sera ve çesitli tarla kosullarinda denenir. Içinden azot tespit etme gücü yüksek olanlar alinir ve saklanir. Bu islemler her baklagil bitkisi için ayri ayri yapilir.

Bakteri kültürlerinin asilanarak denenmesi

Resim 4.1. Bakteri kültürlerinin asilanarak denenmesi

Sonra elimizdeki bu mikroorganizmalar talep üzerine ekilecek baklagilin cinsine göre yeteri kadar çogaltilir. Daha sonra da bunlar organik bir topraga emdirilerek gübre haline getirilir

Asilama materyali (Mikrobiyal Gübre)

Resim 4.2. Asilama materyali (Mikrobiyal Gübre)

4.3. ASILAMA NEDIR?

Baklagil tohumlarinin havadaki azottan yararlanmayi saglayan mikrobiyal gübre veya nodozite bakteri kültürü dedigimiz maddelerle kaplanmasi islemidir.

Asilamaya hazir soya tohumlari

Resim 4.3. Asilamaya hazir soya tohumlari

Asilanmis soya tohumlari

Resim 4.4. Asilanmis soya tohumlari

4.4. ASILAMANIN FAYDALARI:

Baklagil tohumlari asilanarak ekilirse bitki köklerinde, bitkinin gelismesinin erken dönemlerinde nodozite dedigimiz yumrucuklar olusur ve içindeki canlilar havanin serbest azotunu topraga baglarlar. Böylece topraktaki azot besin maddesi miktari arttigindan bitki gelismesini gayet iyi tamamlar.

Asilama ile daha fazla ve daha kaliteli ürün alinmasi mümkündür. Eger topraklarda diger besin maddeleri bitkinin ihtiyacini karsilayacak kadar mevcut ve azot eksikligi görülüyorsa asilamanin etkisi belirli bir sekilde görülür.

Asilama sonucu tespit edilen azotun önemli bir kismi, tarladaki bitkinin hasat edilmesiyle topraktan kaldirilmis olur.

Bol mahsül için uygun gübreleme esastir

Resim 4.5. Mikrobiyal gübre kullanilmis bir tarladan görünüs

Bazi baklagil bitkilerinin örnegin yoncanin yesil gübre olarak topraga gömülmesi halinde tespit edilen azotun tümü topraga ilave edilmis olur. Böylece toprak hem azot hem de organik madde miktari bakimindan zenginlesmis olur. Ayni zamanda topragin fiziksel özellikleri de düzelir. Iste bu nedenlerle baklagil bitkileri, münavebeye girmesi gereken bitkilerin basinda gelir.

4.5. ASILAMANIN GEREKLI OLDUGU DURUMLAR

Genellikle yeni çesitler ekilirken veya tarlamiza her zaman ektigimizin disinda yeni bir baklagil çesidi ekiyorsak bu topraklarda o bitki ile ilgili bakteriler bulunmaz. Bu durumlarda baklagil tohumlarinin asilanarak ekilmesi, bitki köklerinde nodozite dedigimiz yumrucuklarin olusmasi için çok yararli olur.

Bazi durumlarda da toprakta dogal olarak bulunan nodozite bakterileri kalitesiz olabilir. Tarlamizda bulunan bu bakterilerin iyi veya kötü kaliteli oldugunu kabaca su sekilde anlamamiz mümkündür.

4.6. KALITELI NODOZITE BAKTERISI NASIL ANLASILIR?

Bitki çiçeklenme devresinde kökü ile birlikte topraktan çikarilir. Topraktan kökü ile birlikte çikardigimiz bitkinin ana kök civarinda BÜYÜK ve içi PEMBE RENKLI nodoziteler yani yumrucuklar varsa bunlarin kalitesi iyidir.

Kaliteli nodozite olusmus soya bitkisi kökü

Resim 4.6. Kaliteli nodozite olusmus soya bitkisi kökü.

Eger, bütün kök üzerine dagilmis UFAK ve BEYAZ RENKLI nodoziteler yani yumrucuklar görülürse tarlamizdaki bakterilerin kalitesi iyi degildir. Böyle durumlarda tohumlarin asilanmasi azot tespitinin garanti altina alinmasi için gereklidir.

Ancak ayni baklagil bitkisi bölgede uzun süreden beri yetistiriliyorsa ve köklerinde yaptigimiz kontrolde kaliteli nodoziteler yani yumrucuklar görülüyorsa asilama yapilmasina gerek yoktur.

Kaliteli mercimek nodozitelerinin enine kesitinde pembe-kirmizi renk görüntüsü

Resim 4.7. Kaliteli mercimek nodozitelerinin enine kesitinde pembe-kirmizi renk görüntüsü.

Asilama islemi fazla masrafli olmayan ve fazladan yapilirsa da zararli olmayan bir islemdir. Bu nedenle kesin karar veremedigimiz durumlarda asilama yapilmasi faydali olur.

4.7. TOHUMLARIN ASILANMASI VE EKILMESINDE DIKKAT EDILECEK HUSUSLAR:

Asilamanin dolayisi ile azot tespitinin basarili olmasini etkileyen pek çok faktör vardir. Bu nedenle asilama yapmak için aldigimiz gübreyle birlikte verilen tavsiyelere iyi bir sekilde uymamiz ve uygulamayi buna göre yapmamiz gerekir. Bunlar,

• Gölgede saklama

Mikrobiyal gübre, serinlikte ve gölgede tasinmali ve yine serin bir yerde saklanmalidir. Çünkü yüksek isi ve kuruma, gübrenin içinde yasayan bakteri dedigimiz canlilarin ölümüne neden olur.

• Yetecek kadar gübre kullanma

Asilama için alinan gübre belirlenen miktardan daha az kullanilmamalidir. Normal sartlarda örnegin, 1 kg bakteri kültürü 50 kg yonca tohumu için ve nohut, soya, fasulye gibi büyük tohumlar için ise 1 kg bakteri kültürü 100 kg tohumlugun asilanmasi için yeterlidir.

• Asi materyalinin iyice karismasinin saglanmasi

Asilama yapilacak gübrenin tohuma iyice karismasi saglanmali, tohumlar gerektiginden fazla nemlendirilmemelidir. Fazla nemlilik tohumlarin birbirine yapisarak topakçiklar meydana gelmesine neden olur. 100 kg tohum için 1 It su yeterlidir.

• Asilanmis tohumun hemen ekilmesi

Asilama islemi serin ve gölge bir yerde yapilmali, asilanmis tohumlar günes altina birakilmamalidir. Eger asilama yaptigimiz tohumlar 24 saat içinde ekilmemisse asilama islemini yeniden yapmaliyiz.

• Tohum yataginin nemli olmasi

Asilanmis tohumlar, nemli tohum yatagina ekilmelidir.

• Zirai ilaçlardan uzak tutulmasi

Asilama yapilan tohumlar, azotlu ticari gübrelerle, ot öldürücü, mantar öldürücü ve böcek öldürücü ilaçlarla temas ettirilmemelidir.

• Ekilecek topragin iyi seçilmesi

Asilanmis tohumlari asitli veya çok tuzlu topraklara ekme.

• Topragini havalandir

Asilama yaptigin gübrenin içindeki canlilarin yasayabilmesi için havaya ihtiyaci vardir. Bu nedenle topragin havalanmasi iyi olmalidir.

• Topragini tahlil ettirmeden asilanmis tohumu kullanma

Toprak tahlil sonucuna göre bitkinin ihtiyaci olan azot disindaki besin maddelerini diger gübrelerden vermek gereklidir. Böylece hem bakteri iyi çalisir hem de bitki iyi bir gelisme gösterir.

BAKTERI KÜLTÜRÜNÜ "MIKROBIYAL GÜBREYI" NEREDEN TEMIN EDECEGIZ!

Bu bakteri kültürleri diger ticari gübreler gibi piyasada satilmamaktadir. Eger bir üretici bu bakteri kültürünü almak istiyorsa;

- Ekimden 1-2 ay önce,

- Hangi baklagil bitkisini ekecegini,

- Ekecegi tohum miktarini,

- Ekim zamanini,

Köy Hizmetleri Genel Müdürlügü'ne bagli Ankara'daki Toprak ve Gübre Arastirma Enstitüsüne bildirdikleri takdirde ihtiyaç duyulan asilama gübreleri bu Enstitü tarafindan hazirlanarak ücreti karsiliginda kendilerine verilmekte ya da ödemeli olarak adreslerine gönderilmektedir. Çiftçiler bu konuda daha genis bilgi ve yardimi bölgelerindeki Köy Hizmetleri Arastirma Enstitülerinden saglayabilirler.

Facebook'ta Yayınla>
Soru / Yorum Eklemek içinTıklayınız
..:: Sorular / Yorumlar ::..
Yazan : MUAMMER AKKOYUN
Yazılış Tarihi : 14.3.2014 23:20:40
  yonca ve çemen bitkisi ekecegim bakteri kültürü almak istıyorum 05352126849
Cevap vermek için tıklayınız...
Cevaplama Tarihi : 1.3.2017 16:00:21 
Cevaplayan : serdal 
merhabalar ben azot bakteri kültürü almak istiyorum nasıl ulaşır ve alabilirim , yardımcı olurmusunuz? 
------------------------

Soru veya Yorum Eklemek için tıklayınız



Bu konuyla ilgili tüm soru ve yorumları Görmek için Tıklayınız.



Ne? nedir? Nasıldır? Nasıl yapılır? Ne zaman yapılır?
Copyright - Tarım Kütüphanesi - 2007