Kanatli Hayvanlarda Görülen Paraziter Hastaliklar

<<<Önceki Konu <<<

4- Paraziter Hastaliklar

a) Koksidiyoz  (Kanli ishal)

Kanatlilarin barsaklarinda yerlesen bir parazit var. Bunlara Eimeria denir (aymerya). Iste hastaligi bu Eimerialar yapiyor. Koksidiyoz, bir kümese girdiginde hayvanlari kirar geçirir. Korkunç bir salgin yapar, çok sayida ölüme yol açar.

Genç hayvanlar daha hassastir. 4-6 haftalik olanlar bu hastaliktan çok etkilenirler.

Bulasma agizdan olur

Hasta hayvanlarin diskisi ile çikan parazit yumurtasi (oosit) baska hayvanlarin agzindan girer, bagirsagina ulasir. Bu yumurtalari kümesten  kümese , insanlar da ayakkabi, elbise, malzeme ile tasirlar. Hatta böcekler ve kuslar da bu oositleri tasiyabilirler. Hastalikli bir hayvanin diskisi ile çikan her oosit hastalik yapmaz. Bunun için sporlanma dedigimiz bir döneme girmesi gerekir. Sporlanma olabilmesi de isi ve rutubete baglidir. Uygun isi ve uygun nem yoksa, sporlanma olmaz. O zamanda oosit hastalik yapacak güce erisemez.

Islak altlik zararlidir

Bir kümeste altlik kuru ise, koksidiyoz yapan oosit sporlanamadigi için, ölür gider. Hastalik kolayca çikamaz. Tavuklar sik degilse , kümeste sikisiklik yoksa, hastalik ihtimali azalir. Kalabalik kümeslerde bulasma kolay olur.

Hasta hayvanlarin diskisi suludur. Içinde kan lekeleri vardir. Bazen portakal renkli sümüksü bir diski görülür. Kanatlar düser, hayvan kambur durur, tüyleri kabarir. Hayvanlar oturur sekildedir. Birbirlerine sokulup kümelesirler.

Koksidiyozlu bir tavuk

Resim 10: Koksidiyozlu bir tavuk

Teshis  laboratuvarlarda olur. Uzmanlar diskida oosit ararlar, bagirsaklari mikroskopta incelerler.

Hemen tedaviye geçmelidir.

Çesitli ilaçlar kullanilarak tedavi edilebilir. Veteriner hekimler uygun ilaçlari tavsiye eder. Yem ve su ile verilen ilaçlar etkili olur.

önceden, antikoksidiyal ilaçlar kullanalim mi  ?

Koksidiyozu önleyici ilaçlar, hastalik çikmadan da kullanilabilir veya bunlar yalnizca hastalik çiktiktan sonra kullanilir.

Hayvanlar koksidiyoza karsi asilanarak bagisiklik saglanabilir.

Istenirse bir yandan antikoksidiyal ilaçlar, bir yandan da  antibiyotikler verilebilir

Tekrar edelim ki, kümeslerde rutubet önlenmelidir. Tavuklar sikisik olmamalidir, kümes havasi temiz, altlik kuru olmalidir.

b)Tavuk Askariyazisi (Solucan Hastaligi )

Sarimsi-beyaz renkli, 5-12 santim uzunlugunda solucanlardir. Tavuklarin, hindi ve kazlarin ince bagirsaklarinda yasar. Disi solucanin yumurtasi diski ile çikar, baska tavuklarin agzindan girdiginde ince bagirsaga gidip yerlesir.

Askarit dedigimiz bu parazit bagirsakta çogalinca ince bagirsagi tikar. Bazen ishale yol açar. Çok fazla parazit hayvani öldürür.

Askaritli hayvanlar zayiflar, yumurta verimi azalir.

Teshis, diskinin ve ölen hayvanin bagirsaklarinin laboratuvarda incelenmesiyle olur.

Ne yapilmali ?

Temizlik kurallarina uyalim, genç hayvanlarla yaslilari bir arada tutmayalim, Veteriner Hekimin tedavi ve tavsiyelerini yerine getirelim.

Bagirsaklarda tavuk askaritleri

Resim 11: Bagirsaklarda tavuk askaritleri

c)Histomoniasis ( Karabas Hastaligi )

Tavuk ve hindilerde çok görülür. Hindiler için en tehlikeli hastaliklardandir. Fazlaca ölüme neden olur. Hindi yetistiricilerini bunaltan bir hastaliktir.

Hastaliga parazitler yol açar. Bu parazitler ya karacigere yerlesir ya da bagirsaklara yerlesirler.

Bulasma üç sekilde olur

Birincisi, parazitin yumurtasi diski ile çikar, oradan diger hindilerin vücuduna geçer.

Ikincisi, parazitin kendisi diski ile çikar, taze diski içindeki bu paraziti alan hayvanlara geçer. Yetiskin hindilerin midesinde ve tasliginda eritildigi için, bu sekildeki bulasmada yetiskin hindiler hastalanmaz. Genç hindiler hastalanir. Hem de siddetli bir salgin seklinde hastalik çikabilir.

Üçüncüsü ise bildigimiz solucanlar yardimiyladir. Parazitler solucanin içine yerlesir. Hindi bu solucani yiyince onun vücuduna girmis olur.

Ölüm orani çok yüksektir

Çok öldürücü bir hastaliktir.3-12 haftalik hayvanlarda yüksek oranda ölümlere yol açar. Hastalik belirtisi görüldükten 2-3 gün sonra ölümler baslar. Yüzde 50-100 oraninda öldürür. Yasli hindiler daha sansli. Onlar hastaligi atlatabilirler.

Hastaligin belirtileri

Hayvanlar düskündür, dermansizdir, uyusuktur.

Tüyleri kabarmis, kanatlari sarkmis, kuyruklari düsmüstür.

Baslari öne egik vaziyette ayakta dururlar.

Ishal vardir. Diskinin rengi sari, kükürt rengidir.

Anüs islak ve kirlidir. Ibik morarmis, hayvanin basi siyah bir renk almistir (karabas).

Karabas hastalikli bir hindi basi

Resim 12: Karabas hastalikli bir hindi basi

Ölen hayvanlarin kör barsaginda kanamalar, yaralar göze çarpar. Karacigerin üzerinde sari-yesil renkli bozulmalar vardir.

Teshis için ne yapmaniz gerektigini biliyorsunuz. Hasta ve ölü hindiler laboratuara ulastirilmalidir. Orada kesin teshis konulacaktir.

Teshisten sonra Veteriner Hekimin önerisine göre tedavi uygulanmalidir.

Koruma önlemlerinden en önemlisi tavuklarla hindilerin ayri tutulmasidir. Tavuklar hastaligi tasirlar. Hindi palazlari yasli hindilerden ayri tutulmalidir. Tavuk bakicilari hindilerin yanina gitmemelidir. Onlar da hastaligi tasirlar.

Hindi kümeslerinde altliklar sik sik temizlenmeli, çikan altlik yakilmalidir.

Histomonas parazitini tasiyan diger parazitlerle ve solucanlarla  mücadele etmelidir.

d)Kanatlilarin Dis Parazitleri

Tavuklarin dis parazitlerinden en önemlileri bitler, pireler ve uyuz böcekleridir. Hayvanlara rahatsizlik verirler, zayif düsürürler.

Bitler

Bas biti, vücut biti, kanat biti diye yasadigi bölgeye göre ayiriyoruz.

Bas biti çogaldigi zaman hayvani ögle rahatsiz eder ki hayvan yem yiyemez, uyuyamaz. Düskünlesir verimi azalir.

Kanat biti çok küçüktür. Ince tüyleri yerler. Sari renkli esmer yesilimsidir. Fazla rahatsizlik vermezler.

En yaygin ve en önemli olani kirmizi tavuk biti denenidir. Kümeslerde güvercinlerde çok bol görülür. Armut biçiminde, kirmizimtirak siyah-kirmizi renktedir. Genç hayvanlari çok severler. Hayvani müthis rahatsiz ederler. Kasindirirlar. Hem de bolca kan emerler. Eger çok sayida olurlarsa , genç kanatlilari 8-10 günde öldürürler.

Tavuk biti yumurtalari

Resim 13: Tavuk biti yumurtalari

Pireler

Bunlar da kanatlilara rahatsizlik verirler. Sayilari çogaldiysa, mücadele etmek gerekir.

Keneler

Aslinda güvercinlere ait olan bir kene cinsi tavuklarda da görülür. Yassidirlar. Geceleri tavuklardan kan emerler. Bir defa kan emdi mi, 4-5 sene kan emmeden yasayabilirler.

Fazla sayida olunca, tavuklari kansiz birakir. Siddetli kasinti yapar. Bulasici tavuk hastaliklarini tasidiklari için zararlidirlar.

Tavuk keneleri

Resim 14: Tavuk keneleri

Uyuz böcekleri

Tavuklarda uyuz hastaligina yol açarlar. Iki çesit uyuz böcegi vardir:

1- Kireç ayak uyuz böcegi

Kanatlilarin ayaklarinda kireçlenme yapar. Onun için bu adi alir. Parazit kireçli kabuklar yapar, bunun altindan cildi deler, iltihap meydana getirir. Topallik vardir. Ayaklar anormal bir görünüm alir.

Kireç ayak

Resim 15: Kireç ayak

2-Vücut uyuz böcegi

Kanatlilarin tüylerinin diplerinde yasar. Tüyleri döker, deride iltihaplanma yapar. Siddetli kasinti ile hayvani rahatsiz eder.

Dis parazitlerle savas

Barinaklar akarisit ilaçlarla dezenfekte edilir. Badana çok yararlidir. Yemlikler iyice temizlenmelidir.

Tavuklar parazitlere karsi toz, serpme, banyo seklinde akarisit ilaçlarla ilaçlanir.

> > >  Sonraki Konu > > >

Kanatli Hayvanlarda Görülen Yem Toksikasyonlari (Zehirlenmeler)

Facebook'ta Yayınla>
Soru / Yorum Eklemek içinTıklayınız
..:: Sorular / Yorumlar ::..
Yazan : Sait
Yazılış Tarihi : 21.2.2017 00:36:01
  Benim tavuğum un ici götünden cıkmış kanıyor yeni yumuraya çıkmıştı neden olabilir lütfen cevap verin. .
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : zalif
Yazılış Tarihi : 12.2.2016 12:33:48
  Benim tavuklarımda götü çatlıyo yumurta orada kalıyo biraz şişiyo 1-2 hafta içinde ölüyo buna ne yapmak gerek
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : onur
Yazılış Tarihi : 30.1.2016 15:22:39
  Benim horozum. Halsiz topaliyo ve otmuyo acba naba bilirim lütfen yardımcı olur musunuz
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------

Soru veya Yorum Eklemek için tıklayınız



Bu konuyla ilgili tüm soru ve yorumları Görmek için Tıklayınız.



Ne? nedir? Nasıldır? Nasıl yapılır? Ne zaman yapılır?
Copyright - Tarım Kütüphanesi - 2007