KUZULARIN BAKIMI ve BESLENMESI

Kuzular, koyunculuk isletmesinin karliligi ve isletmenin gelecegi için son derece önemlidir. Kuzularin normal büyümesi ve saglikli olmasi için, dogum agirliginin 4-5 Kg civarinda olmasi gerekir. Gebe koyunlarin, özellikle gebeligin son döneminde yeterli beslenmeleri dogum agirligini önemli seviyede etkiler.

Bu derste, dogumdan önceki hazirliklari ele aliyoruz. Sonra, dogumdaki önlemler. Sonra, yeni dogan kuzunun bakimi.

Kuzular nasil beslenmeli? Hangi yemden ne kadar yemeli bunlari anlatiyoruz.

DOGUM öNCESI HAZIRLIKLARIMIZI TAMAMLAYALIM!

Kuzulama zamani yaklasinca, hazirlik yapmali. Koyunlar hazirlanmali, agillar hazirlanmali, yemler ve mera hazirlanmali.

Bu hazirliklar yapilinca, kuzulamada hiç sikinti olmaz. Çiftçi de rahat eder, koyun da rahat eder, kuzu da rahat eder.

UYARI!

Gebe koyunlarimiza gebeligin son 1,5 ayinda ilave kesif yem vermeliyiz.

Anaç koyun hazirligi:

Doguracak koyunlar ötekilerden ayrilir. Bunlarin memeleri üzerindeki killar kirkilir.

Agil hazirligi:

Doguracak koyunlar özel hazirlanan bölmelere alinir. Bu bölmeler temiz olmali. Badanasi yapilmali. Altina bolca altlik sermelidir.

Dogum yeri, genis ve kuru bir yer olmalidir. Sicak ve aydinlik olmasi da gerekir. Gece dogumu olabilir. Onun için, gece de aydinlatilmalidir.

CEREYAN OLMASIN

Koyunlarin dogum yapacagi yer korunakli bir yer olmalidir. Hava akimi, yani esinti olmamalidir. Biz buna hava cereyani diyoruz. Hava cereyani koyunu ve kuzuyu üsütür, hasta eder. Hava soguksa dogum bölmesi isitilmalidir.

Yem hazirligi:

Dogum sonrasi koyuna verilecek kuru ot ve kesif yemi (süt yemi) hazirlayalim.

Mera hazirligi:

Meranin temiz yerleri anaç koyunlar için ayrilmalidir. Biliyoruz ki anaç koyun iyi besleme ister. Onun için, bolca iyi kaliteli ot hazir etmeliyiz.

KUZULAMASI YAKLASAN KOYUN

Kuzulamasi yaklasan koyun huzursuzdur. Hareket halindedir. Genellikle sakin ve tenha yer arar.

Ferç (vulva) siser ve ferçten akinti gelmeye baslar. Memeler büyür.

Kaburgalar ile sagri arasinda bir çukurluk meydana gelir. Dogum yaklasinca sanci ve ikinma baslar.

Yardim ister mi?

Istemez. Koyunlar genel olarak normal dogum yaparlar. Güç doguma pek seyrek rastlanir. Bazen yavru ters gelebilir. Kuzu çok iri oldugu için dogum güçlesebilir. Sanci basladiktan 1 saat sonra dogum baslamali. Sancidan sonra 1 saat geçtiyse ve dogum baslamadiysa, yardim gerekir.

Kuzular ilgi ister

Resim 35: Kuzular ilgi ister

KUZU GELIYOR!

Kuzu dogar dogmaz arka ayaklarindan tutulur ve sallanir. Agiz ve burun etrafindaki sümüksü maddeler temizlenerek kuzunun nefes yollari açilir. Böylece kuzunun rahat nefes almasi saglanir. Dogan kuzu islaktir, bu sebeple havlu ile biraz kurulandiktan sonra anasinin yanina birakilir.

GöBEK KORDONUNA MUTLAKA TENTÜRDIYOT SÜRMEYI UNUTMAMALIYIZ!

Dogumu müteakip kuzu ve anasi soguk ve hava cereyanindan mutlaka korunmalidir. Sayet dogum sonrasi kuzunun anasi ölmüs veya ikiz dogum nedeniyle ananin sütü yeterli gelmiyorsa kuzu baska bir koyuna alistirilir. Yani kuzuya süt ana bulunur. Sayet yakma hadisesi gerçeklesmez ise biberonla elle beslenir.

AGIZ SÜTÜ (KOLOSTRUM)

Kuzular dogumdan sonra agiz sütünü mutlaka almalidir. Ilk 24 saatten sonra agiz sütü verilmesi durumunda geç kalmis oluruz. Bazi yetistiriciler agiz sütü ishal yapiyor diye hiç içirmemekte veya az içirmektedirler. Bu uygulama tamamen yanlistir. Eger agiz sütünü içirmez isek kuzularimiz hastalanir ve iyi gelisemezler.

KUZULARIN BESLENMESI

Kuzular, bir haftalik oluncaya kadar analariyla dogum bölmesinde kalirlar. Sayet ikiz dogum ise bu süre birkaç gün daha uzatilabilir. Bir hafta sonra mera ve hava sartlari müsaade ettigi sürece ana koyunlar meraya çikarilir. Kuzular ise yas gruplarina ayrilarak kuzu bölmesine konurlar. Emistirme, sabah ve aksam olmak üzere günde iki kez yapilir.

Kuzularin önüne 15’ inci günden itibaren kaliteli kuru ot veya kuru yonca otu ve kuzu baslangiç yemi konulur. Kuzular böylece yavas yavas yemeyi ögrenirler. Kuzular bir aydan sonra meraya çikartilabilir. Kuzu sürüleri anaç sürüden ayri olarak otlatilmali ve sürü mevcutlari 150-200 kuzu arasi olmalidir.

Emistirme  günde iki kez yapilir

Resim 36: Emistirme günde iki kez yapilir.

Damizliga ayrilan kuzular 3-4 ay analarini emerler. Sütten kesimden sonra erkek ve disi kuzular ayri sürüler halinde otlatilirlar. Meraya ilave olarak günde 200-300 gram kesif yem takviyesi yapilmalidir.

Kis mevsiminde dogan kuzular meraya çikamadiklari için onlara iyi kalitede kuru ot veya kuru yonca otu temin etmeliyiz. Zorunlu olmadikça kuzulara hububat samani vermemeliyiz. Çünkü, kuzular samandan yeteri kadar yararlanamazlar. Kuzu bölmelerinde kuzularin önünde sürekli temiz ve ilik su ve yalama tasi bulundurmaliyiz.

ERKEK kuzulara günde 1 kg kuru ot veya kuru yonca otuyla 300-400 gram kesif yem vermeliyiz.

DISI kuzulara günde 700 gram kuru ot veya kuru yonca otuyla 200-250 gram kesif yem vermeliyiz. Bu miktarlar mevsim ve kuzunun durumuna göre bir miktar artirilabilir.

Kuzular kuzu bölmelerine yas veya cüsse büyüklügüne göre gruplar halinde konmalidir. Aksi halde zayif kuzular güçlü kuzularin arasinda yem yiyemezler, kavruk kalirlar ve kuzu ölümleri artar.

Kuzular yas gruplarina göre kuzu bölmesine  konulmalidir

Resim 37: Kuzular yas gruplarina göre kuzu bölmesine konulmalidir.

KUZU BÜYÜTÜRKEN SU HUSUSLARA DIKKAT EDELIM!

• Kuzu bölmelerinin alti temiz ve kuru olmali ve hava cereyani olmamalidir.

• Kuzu bölmelerinde kuzu sayisi asiri olmamalidir.

• Kuzunun anasini emip ememedigini en iyi emisme sirasinda tespit edebiliriz. Anasini bulamamis kuzu sürekli meler, bir telas içindedir, daima anasini arar, midesi çökmüstür. Zamanla iyice zayiflar eger fark edemezsek kuzu ölebilir.

• Kuzulara 15’ inci günden itibaren kaliteli kuru ot ve kuzu baslangiç yemi verelim.

Kuzular meraya çikmaya baslayinca otlatma öncesi bir miktar kuru ot verelim ve mutlaka enterotoksemi (basak, kilcik) asisini yaptiralim.

Eger kesif yemi isletme sartlarinda hazirlama imkanimiz var ise, simdi birkaç kesif yem örnegi verelim.

KUZU IÇIN KESIF YEM öRNEKLERI

YEMLER

1.örnek

2. örnek

Arpa

Bugday Kepegi

Misir

Soya Küspesi

Pamuk Küspesi

Ayçiçegi Küspesi

Tuz

Mermer Tozu

Vitamin-Mineral

 

46.0

10.0

-

20.0

20.0

-

1.0

2.5

0.5

30.0

10.0

20.0

-

20.0

16.0

1.0

2.5

0.5

TOPLAM

100

100

Facebook'ta Yayınla>
Soru / Yorum Eklemek içinTıklayınız
..:: Sorular / Yorumlar ::..
Yazan : serkan
Yazılış Tarihi : 16.12.2013 20:31:18
  kuzularımız yaklaşır bir haftalıkken birden bire ölüyorlar isal yok ateş yok sizce sebebi
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------

Soru veya Yorum Eklemek için tıklayınız



Bu konuyla ilgili tüm soru ve yorumları Görmek için Tıklayınız.



Ne? nedir? Nasıldır? Nasıl yapılır? Ne zaman yapılır?
Copyright - Tarım Kütüphanesi - 2007