HUBUBATIN EN ÖNEMLI ZARARLISI SÜNE

Tanimi ve Yasayisi: Süne hububatin en önemli zararlisidir. Kisi daglarda degisik bitki örtüsü altinda geçiren süneler, havalarin isinmaya basladigi Nisan sonu, Mayis baslarinda ovalara göç ederler. Ovalara göç eden süneler, beslenmeye ve bir süre sonra, çiftlesmeye baslar. 12 ya da 14 adetten olusan yumurta paketlerini genellikle bitkinin yapraklarinin alt yüzeyine, bazen de sap veya basaklara birakirlar. Bir disi bir yillik ömrü süresinde yaklasik 80 yumurta birakir.

Yeni birakildiginda filiz yesili olan yumurtalarda, 3-4 gün sonra kahverengi noktalar belirir. Bundan yaklasik 1 hafta sonra kirmizi renkli çapa seklinde bir leke olusur ve yumurtanin rengi sariya döner. Yumurtanin bu haline “çapa dönemi” denir ve bundan yaklasik 5-6 gün sonra yumurtalar açilir, nimfler çikis yapar.

Kislaklardan genel görünüm.

Resim 1. Kislaklardan genel görünüm.

Yumurtadan çikan nimfler, genellikle 5-6 gün ara ile 5 gömlek degistirerek 5 nimf dönemi geçirirler. Ilk dönem nimfler beslenmezler. Ikinci dönemde beslenmeye baslarlar ve dördüncü nimf döneminden sonra “yeni nesil erginler” ortaya çikar. Bunlar, kislama sirasinda gerekli olan yagi depolayabilmek için hububatta 15-20 gün süreyle oburca beslenirler. Bu nedenle de yeni nesil erginler hububatta çok zarar veririler. Havalarin iyice isinmasi ve hububatin hasat olgunluguna gelmesiyle birlikte, yeni nesil erginler bulunduklari tarlalarda daha yüksekteki hububat alanlarina göç etmeye baslarlar ve kislaklarina çekilirler.

Süne ergini basakta beslenen Süne ergini

Resim 2. Süne ergini ve basakta beslenen Süne ergini.

Süne yumurta paketi.

Resim 3. Süne yumurta paketi.

Nimf dönemleri ve  yeni nesil ergin.

Resim 4. Nimf dönemleri ve yeni nesil ergin.

Süne Yumurta parazitleri.

Resim 5. Parazitlenmis Süne yumurtalari.

Parazitlenmis Süne yumurtalari.

Resim 6. Süne Yumurta parazitleri.

Zarar Sekli: Kislamis erginler bitkinin kardeslenme döneminde hububati kök bogazi üstünden emerek “kurt bogazi” zararini olustururlar. Bu sekilde zarar gören bitki basak baglayamaz.

Bugdayda Akbasak zarari.

Resim 7. Bugdayda Akbasak zarari.

Süne’ nin bugday tanelerindeki emgi zarari

Resim 8. Süne’ nin bugday tanelerindeki emgi zarari.

Yine kislamis erginler, basaklanma dönemindeki bitkinin sapini emmek suretiyle “akbasak” zararini meydana getirirler. Ancak en önemli zarari nimfler ve yeni nesil erginler meydana getirir. Bunlar, daneleri delip emmek suretiyle büyük oranda agirlik kaybina neden oduklari gibi diger taraftan sertlesen daneleri yumusatabilmek için salgiladiklari bazi protein parçalayici enzimlerle, bunlardan elde edilen unun ekmeklik vasfinin kaybolmasina neden olurlar.

Bu zararlar üst üste kondugunda, 4. ve 5. dönem nimf ve yeni nesil ergin yogunlugunun fazla oldugu yillarda, mücadele yapilmamasi durumunda %100’ e varan oranda zarar meydana gelebilmektedir

Mücadelesi: Kislaklardan tarlaya inislerin baslamasi ile birlikte, tarlalardaki yogunlugun tespiti amaciyla kaba ve daha sonra da kiymetlendirme sürveyleri, yumurtalarin birakilmasi ile birlikte yumurta parazitlenme sürveyleri ve yumurtalardan çikisin maksimum seviyeye ulasmasi ile birlikte de, nimf ve yeni nesil ergin yogunlugunun tespiti amaciyla nimf sürveyleri yapilir. Tüm bu çalismalarin neticesinde elde edilen sonuçlar degerlendirilerek mücadele yapilmasi gereken sahalar belirlenir.

Facebook'ta Yayınla>
Soru / Yorum Eklemek içinTıklayınız
..:: Sorular / Yorumlar ::..
Henüz yorum eklenmemiştir. Yorum Eklemek için Tıklayınız
Ne? nedir? Nasıldır? Nasıl yapılır? Ne zaman yapılır?
Copyright - Tarım Kütüphanesi - 2007