Gidalarda Sudan Boyalari
Necla IRES
Konya Il Kont. Lab. Müd. Kimyager

Günümüzde gida sanayinin gelismesine bagli olarak uygulanan isleme tekniklerinin gidalarin görünüs özellikleri üzerinde meydana getirdigi olumsuz etkiler, gidalarin teknolojik nedenlerle renklendirilmesi ihtiyacini ortaya çikarmistir.Gidalari tüketici için daha cazip hale getiren bu renklendiriciler arasinda gidalara eklenmesi yasak olan boyalarda yer almaktadir.Buna örnek olarak bazi azo grubu renklendiricileri verebiliriz.

Azo grubu renklendiricileri en çok kullanilan sentetik organik renklendiricilerdendir.Bu boyalarin bir kisminin toksikolojik etkilerinden dolayi gidalarda kullanimi yasaklanmistir.Bu boyalardan SUDAN I kanserojen olarak belirlenmis,bunun dimetil türevi olan SUDAN II’de farelerde yapilan testler sonucu mesane kanserine sebep oldugu gerekçesiyle gidalarda yasaklanmistir.Benzer etkiler SUDAN III ve SUDAN IV’dede gözlenmistir.

IARC(uluslararasi kanser arastirma dairesi)SUDAN boyalarini fareler üzerinde kullanarak bu boyalarin;karaciger,mesane,kan kanserleri ve kas rahatsizliklarina sebep oldugunu belirtmistir.Bazi azo boyalarinin oral alimla aminlere parçalanabilmesi ve bazi aminlerinde kanserojen olmasi sebebiylen bu boyalarin gidalarda kabul edilebilir bir dozu bulunmamaktadir.

Sudan boyalari endüstriyel boyalardir.Normalde plastikleri ve diger sentetik materyalleri boyamak için kullanilir.örnegin SUDAN I;solvent,boya,cila,yer parlaticilari gibi ürünlerin imalatinda kullanilir.Fakat bazi çevreler tarafindan baharatlarin (özellikle kirmizi biber) renklerini artirmak için kullaniliyor.Böylece bu boyalar,bu baharatlarin kullanildigi soslar,hazir yemekler gibi ürünlere de bulasmis oluyor. Ürünün albenisini artirmak için mesrubat ve puding gibi birçok üründe de kullaniliyor.

Sudan boyalari FSA’nin arastirmalari sonucunda Hindistan’dan ihraç edilen birçok baharatta tespit edilmis ve Ingiltere’de birçok gida raflardan toplatilmistir. Hatta Londra civarindaki Türk marketlerinde sirf bu yüzden bilgilendirici Türkçe brosürler dahi dagitilmistir.

SUDAN boyalari içeren gidalar için saglik riski belirlendi ve bu boyalarin insan sagligina zararli oldugu yalniz çok düsük miktarda oldugu zaman kanser riskinin de çok az oldugu fakat miktar arttikça riskinde çogaldigi açiklanmistir.

Sonuç olarak bu boyalarin farelerdeki etkileri gözlendi fakat insanda kanserojenik etkisi kesin olarak belirlenmedi. Firmalar her sekilde bu boyalari kullanmaktan kaçinmali ve kullandiklari maddelerin nereden geldigini bilmelidirler. Bizde Il Kontrol Laboratuvari bünyesinde katki laboratuvari olarak, yurdun çesitli bölgelerinden gelen biber ve sumak numunelerinde SUDAN I ve SUDAN IV boyalarinin analizini sürekli olarak yapmaktayiz.

Facebook'ta Yayınla>
Soru / Yorum Eklemek içinTıklayınız
..:: Sorular / Yorumlar ::..
Henüz yorum eklenmemiştir. Yorum Eklemek için Tıklayınız
Ne? nedir? Nasıldır? Nasıl yapılır? Ne zaman yapılır?
Copyright - Tarım Kütüphanesi - 2007