Gida kaynakli enfeksiyon ve intoksikasyonlar Serpil ÇIÇEK
Veteriner Hekim

Genel Bilgiler

Gida zehirlenmeleri olarak bilinen ve gidalarin tüketilmesinden kisa bir süre sonra mide ve bagirsak sisteminde farkli siddette ve izlenen rahatsizliklarin sebebi mikrobiyal enfeksiyon ve intoksikasyonlar yada baska faktörler olabilir. Asiri yeme, alerji, toksik bitki ve hayvan dokulari, kimyasal zehirlenmeler, parazitler de enfeksiyon ve intoksikasyonlarin neden oldugu rahatsizliklara benzer belirtiler verebilir. Halk arasinda genel olarak gida zehirlenmeleri olarak adlandirilan tüm bu rahatsizliklarin belirtileri çogu zaman birbirine yakin ve benzer olup, birbiriyle karistirilabilir. Enfeksiyonlara mikroorganizmalar, intoksikasyonlara ise bu mikroorganizmalarin metaboliteleri neden olmaktadir. Gidalarin araci oldugu mikrobiyal kökenli hastaliklari enfeksiyonlar ve intoksikasyonlar olarak iki temel grupta incelemek mümkündür.

Gida kaynakli enfeksiyon ve intoksikasyonlar ABD ve Avrupa dahil tüm Dünya’da önemli bir problem olarak görülmektedir. Bununla beraber bu rahatsizliklarin en alt düzeye indirilmesi için verilen ugrasilara karsin enfeksiyon ve intoksikasyonlarin azalmamasi, hatta son yillarda artis kaydetmesi gida kaynakli bu patojen ve toksinlerin gidalarda her geçen gün daha güvenilir yöntemlerle ve dogru olarak belirlenmesini zorunlu hale getirmektedir.

Gida enfeksiyon ve intoksikasyonlarina neden olan çok sayida mikroorganizmadan sadece bazilari çok özel role sahiptir. örnegin; salmonella serotipleri, staphylococcus aureus, clostridium perfringens, bacillus cereus, clostridium botulinum, enterovirulent E.coli, campylobacter jejuni ve listeria monocytogenes gida kaynakli rahatsizliga neden olan etmenlerin basinda gelmektedir. Yersinia enterocolitica, citrobacter freundii’nin toksin olusturan suslari, plesiomonas shigelloides, aeromonas hydrophila, pseudomonas aeruginosa, vibrio’lar, enterococcus faecalis, enterococcus faecium gibi bakteriler ise hastaliklarin ara sira ortaya çikmasina neden olurlar. Bunlardan bazilarinin hastalik etmeni olduklari da hala tartisma konusudur.

Gida kaynakli enfeksiyonlar

Hastalik etmeni olan patojen mikroorganizmalar gidalar üzerinde çogalmis olarak vücuda alinirlar. Bunlar bagirsak sisteminde tutunarak yayilir ve yangiya sebep olurlar. Bazilari da vücuda alindiktan sonra bagirsak sisteminde olusturduklari toksinler ile hastaliga sebep olurlar. Gidalarin sadece pasif bir tasiyici olarak rol aldiklari ve patojenlerin çogalmasina imkân tanimaksizin onlari naklettikleri durumlar da söz konusudur. Böyle patojenler ve bunlarin neden oldugu enfeksiyonlar, örnegi; mycobacter tuberculosis ve tüberküloz hastaligi gida kaynakli enfeksiyonlarin kapsami disinda kalmaktadir. Burada unutulmamasi gereken nokta bu tür patojenlerin gidalar üzerinde genellikle gelisememeleridir.

Gida kaynakli intoksikasyonlar

Mikroorganizmalarin üzerinde olusturduklari toksinlerin vücuda alinmasi sonucu görülen toksik etkilerdir. Mikroorganizmalar içerisinde bakterilerin neden oldugu intoksikasyonlar ile fungus toksinlerinin meydana getirdigi mikotoksikosis olaylarini ayri olarak incelemek gerekir. Bakterilerin neden oldugu toksik zehirlenmelerde gida üzerinde clostridium botulinum ve staphylococcus aureus tarafindan üretilmis olan taksinlerin vücuda alinmasi esas iken mikotoksikosis olaylarinda fungus toksinleri olarak aflatoksinler basta olmak üzere, okratoksin A, patulin, rubrotoksin, izlanditoksin, zearalenon, T-2 toksin, deoksinivalenol stachybotrytoksin gibi daha birçok gidalar ile vücuda alinmasi söz konusudur.

Facebook'ta Yayınla>
Soru / Yorum Eklemek içinTıklayınız
..:: Sorular / Yorumlar ::..
Henüz yorum eklenmemiştir. Yorum Eklemek için Tıklayınız
Ne? nedir? Nasıldır? Nasıl yapılır? Ne zaman yapılır?
Copyright - Tarım Kütüphanesi - 2007