Domates güvesi-Tuta absoluta (Meyrick,1917)

Karantina Zararlısı Domates güvesi-(Lepidoptera: Gelechiidae)

  Tuta absoluta   

  Tuta absoluta harita  dünya   

Tuta absoluta Güney Amerika kökenli en önemli domates zararlısıdır. İlk olarak Arjantin’de 1964 yılında görülmüştür. 

     Tuta absoluta harita Kuzey Amerika  

Zararlı Bolivya, Brezilya, Şili, Kolombiya, Ekvator, Paraguay, Peru, Uruguay, Venezuela’da bulunmaktadır. 

  Tuta absoluta harita Avrupa  

Zararlı EPPO’nun A1 karantina listesinde yer almaktadır.

İspanya'da 2006, İtalya'da  2008, Cezayir'de  2008, Fas'ta  2008, Tunus'ta 2008, Fransa'da 2009, İngiltere'de 2009, Hollanda'da 2009, Yunanistan'da 2009 yılında saptanmıştır.

 Ülkemizde

Tuta absoluta ergin Tuta absoluta anten

Tuta absoluta ergin2

Erginlerin boyu yaklaşık 6 mm, kanat açıklığı 10 mm’dir. İplik şeklinde antene sahiptir. Erginin ön kanatları gümüşimsi  gri kahverengi renkte pullu olup kanatlar üzerinde karakteristik siyah noktalar bulunur. 

Tuta absoluta yumurta   Tuta absoluta yumurta

Yumurta, oval-silindirik krem sarı renkli, oldukça küçük olup 0.4 mm boyunda, 0.2 mm genişliğindedir. Yumurtalar, genellikle yaprak altına, tomurcuk ve  olgunlaşmamış yeşil domates meyvelerinin taç yapraklarına bırakılır.

Yumurtalar 4-5 içinde açılır.

  Tuta absoluta yumurta2

Larva: Yumurtadan çıkan larva beyaz ya da krem renklidir, başı siyahtır.

Tuta absoluta

Tuta absoluta  

Dört larva dönemi geçirir. İlk dönem larva 0.9 mm uzunluğunda iken  dördüncü dönemde 8 mm’ye ulaşır. Larva olgunlaştıkça vücut rengi yeşile döner. Son döneme ulaştığında  rengi pembemsidir. Olgun larvanın başı kahverengi olur. Larvanın başının arkasında prothoraksta bulunan koyu renkli  bant ayırtedici en önemli özelliğidir.

Tuta absoluta

Tuta absoluta  

İlk dönemden sonra yeşil renge dönen zararlı son döneme doğru pembemsi renkte görünür. Larva süresi 13-15 gün sürer.

 Phthorimaea operculella Zeller (Lep.:Gelechidae)

(Patates güvesi)

  Patates güvesi

Patates güvesinin larvasının başında bulunan bant daha geniştir.

 Pupa:  Kahverenkli yaklaşık 6 mm boyundadır. Pupa dönemi  9-11 gün sürer. Çevre koşullarına bağlı olarak toprak ya da yaprakta açtıkları galerilerin içinde oluşturdukları beyaz bir kokon içinde pupa olur.

  Tuta absoluta pupa  

Tuta absoluta

 Zarar şekli ekonomik önemi:

  Tuta absoluta  

Tuta absoluta

Tuta absoluta

Tuta absoluta

Tuta absoluta  

T. absoluta’nın yaprakta açtığı galeriler, Yaprak galerisineği galerileri ile karıştırılmamalıdır!!!.

  Tuta absoluta  

Yaprak galerisineği galerileri

   Tuta absoluta   

Tuta absoluta ’nın açtığı galeriler

  Yaprak galerisineği (Liriomyza spp.)  larvası  

Yaprak galerisineği (Liriomyza spp.)  larvası

  Tuta absoluta  

Tuta absoluta zararı  

Tuta absoluta 

  Tuta absoluta zararı  

Tuta absoluta zararı  

Tuta absoluta zararı  

Tuta absoluta zararı  

Zararlı kurak koşullarda yoğun populasyonlarda, mücadele yapılmadığında domateste % 50-100 ürün kayıplarına yol açabilmektedir.

 Mücadele yapıldığında da %1-5 oranında ürün kayıpları görülebilmektedir.

 Konukçuları:

 Ana konukçusu domatestir.  

     Solanacea familyası bitkileri

             Patates Solanum tuberosum)  

            Patlıcan (Solanum melongena),

            Biber (Capsicum spp.),

     Pepino ( Solanum muricatum)

            Çiçekler (Petunya, Schizanthus)

     Yabani Solanacae türlerinde (S. nigrum (Köpek üzümü), S. elaeagnifolium,  Lycopersicon puberulum, L.hirsutum, Datura stramonium (Şeytan elması), D. ferox, Nicotiana glauca bulunduğu kayıtlıdır. 

  Solanum nigrum köpek üzümü  

Solanum nigrum

(Köpek üzümü)

  Datura stramoniun - Şeytan elması   

Datura stramonium (Şeytan elması)

  Nicotiana glauca   

Nicotiana glauca 

Taşınma şekli: 

Mücadele

Biyolojik  Mücadele

  Macrolophus caliginosus   Macrolophus caliginosus  

Macrolophus caliginosus W.

(Heteroptera:Miridae)

  Cyrtopeltis tenuis   Cyrtopeltis tenuis   

Cyrtopeltis tenuis (Reuter)

(Heteroptera:Miridae)

 Parazitoit

  parazitoit  

Trichogramma pretiosum

(Hymenoptera: Trichogrammatidae)

  Trichogramma pretiosum   Trichogramma pretiosum  

Podisus nigrispinus   

Podisus nigrispinus (Dallas)

(Heteroptera: Pentatomidae)

Biyoteknik yöntemler: 

Monitor amaçlı Feromon tuzaklar  

Monitor amaçlı Feromon tuzaklar

  Feromon+ su tuzakları  

Feromon+ su tuzakları   Feromon+ su tuzakları   

Feromon+ su tuzakları

Feromon+ su tuzakları   Feromon+ su tuzakları    

İspanya’da yaygın olarak kullanılan mücadele entegre mücadele yöntemi aşağıdaki   gibidir (www.hortiworld.nl):  

Üretim alanına monitor amaçlı feromon tuzaklar asılır: 2-4 feromon /ha

Feromon tuzaklar  haftada bir kontrol edilerek, tuzakta bulunan kelebekler sayılır.

Bulaşma risk yok: O birey/tuzak/hafta

Düşük populasyon : 1-3 ergin/ hafta/tuzak

                       Kitlesel tuzaklama ( 20 su tuzağı /ha)

                        Macrolophus caliginosus salımı

                       Bulaşık bitki kısımları  ve bulaşık meyvelerin imhası

                       Seradaki giriş, havalandırma açıklıkları  zararlının giremeyeceği incelikte tül ile kapatılmalı

 

Orta populasyon :4-30 ergin/tuzak/hafta

                    Kitlesel tuzaklama ( 20-40 su tuzağı /ha)

                    Doğal düşman salımı (Nesidiocorus tenuis, Macrolophus caliginosus)

                    Azadirachtin veya  Bacillus thuringiensis (1-3 hafta)

                    Bulaşık bitki kısımları  ve bulaşık meyvelerin imhası

                    Seradaki giriş, havalandırma açıklıkları  zararlının giremeyeceği meshte tül ile kapatılmalı

Yüksek populasyon:>30 ergin /tuzak/hafta

                     Kitle tuzaklama ( 20-40 su tuzağı /ha)

                     Bacillus thuringiensis kullanımı

                     Ek olarak Indoxacarb  (maksimum 6 uygulama) veya  Spinosad (maksimum 6 uygulama) kullanılır.

                      Bulaşık bitki kısımları  ve bulaşık meyvelerin imhası

                      Seradaki giriş, havalandırma açıklıkları  zararlının giremeyeceği incelikte tül ile kapatılmalı

Kimyasal mücadele:Geçici olarak önerilebilecek ilaçlar:

  Larva:

  Ergin:

Zararlının  Abamectin, cartap, permethrin ve deltamethrine  karşı dayanıklılık geliştirdiği, kayıtlıdır . 

Sürvey

    Bir feromon kapsülü 6 hafta etkilidir.

Hazırlayan: TÜLİN KILIÇ - Bornova Zirai Mücadele Araştırma  Enstitüsü

 

Facebook'ta Yayınla>
Soru / Yorum Eklemek İçin Tıklayınız
..:: Sorular / Yorumlar ::..
Yazan : Remzi Sarıoğlu
Yazılış Tarihi : 24.7.2014 09:47:51
  BİYOAKTİV (Ürün organik asitlerden imal edilmiştir)

Biyoaktiv uyguladığım yerlere Tuta böceği kuşlar, karıncalar, çakallar, dana burnu, akrep, çekirge ve zararlılar gelmiyorlar. Arılar ve kelebekler geliyorlar.
Cevap vermek İçin Tıklayınız...
------------------------
Yazan : Remzi Sarıoğlu
Yazılış Tarihi : 17.9.2013 12:24:17
  Tuta zararlısına yakalanan Antalya'da domates tarlasında organik asitlerden imal edilmiş Biyoaktiv isimli ürünü kullandık ve netice mükemmel oldu. Perişan olan tarla yeniden canlandı. Domatesler yemyeşil yapraklar ve sarı sarı çiçekler açtılar. Burada resim ekleyemediğim için resimleri paylaşamıyorum. Biyoaktiv organik asitlerden imal edilmiş mantar, bakteri, virüs ürünü denemelerimiz devam ediyor. Kullandığımız yerlere kuş, karınca, çekirge, çakal, akrep gibi bir çok zararlı canlılar gelmiyorlar. Öldürücü hiç bir etkisi yok. Hem zararlıları uzaklaştırıyor, hem de bitki gelişimini hızlandırıyor. Şu anda Dünya da örneği yok.
Cevap vermek İçin Tıklayınız...
Cevaplama Tarihi : 31.10.2013 12:59:58 
Cevaplayan : Remzi Sarıoğlu 
BİYOAKTİV

1. Ürünün sek halini koklamayınız.
2. Kullanacağınız kadarını sulandırınız. Sulandırılmış ürün bekletilirse etkisini kaybediyor.
3. Sulandırılmış ürünü kullanmadan 5 gün önce ve 5 gün sonra azotlu girdi yapılmamalıdır.
4. Ürünün sek hali vücuda temas ederse hemen bol suyla yıkanmalıdır.
5. Ürün organik asitlerden imal edilmiştir.
6. Ölçü için şırınga kullanınız.

Formic acid, propiyonik acid, cinnamic acid, liht chelators, salıcylic acid, hücre kültürleri ve içeriği, elicator oligasakkaritler, metabolitler, amino acid phenyllalanine, folic acid, çinkosetat, limonoit mentol, promidal soup, bitki metabolitleri, bitki ekstratları, fenomenler, amino butrikasit, karvakrol, timol ve glutamik asit içeriğinden oluşan biyoaktif isimli ürünü kullanıyorum.
Bu ürünün özelliğine gelince;
1. Aktivatör
2. Antimikrobiyal, anti baktariyel, fungusit
3. Büyüme faktörü ve öncüllü
4. Repellent (Böcek kovucu)
5. Rejenaratif (Gençleştirme)
6. Fonksiyonel
7. pH düşürücü
8. Yararlı flora lehine ortam hazırlama
9. Ön sentez birleştirici
10. Biyolojik mücadele desteği
11. Enzimatik sindirime ortam hazırlama
12. Yıpratıcı olmayan mekanik efekt
13. Yararlı flora aktivasyonu
14. Ratasyonel aktivite
15. Saldırı ve tehdit similatörü
16. Enzimatik uyarıcı
17. Sistemik endojen uyarıcı

10 litre su içine bu üründen 25 cc karıştırarak yapraktan ağaçlarıma, çimlerime, domates, salatalık, biber gibi tüm bitkilerime uyguluyorum. Organik asitlerden yapıldığı içinde herhangi bir endişe yaşamıyorum.

Remzi Sarıoğlu
05425340660
resarioglu@yahoo.com
 
------------------------
Yazan : ender
Yazılış Tarihi : 1.7.2013 14:47:28
  arkadaşlar şu ana kadar kimyasal hiç bir ilaç bu tuta denen böceğe etki etmedi gözlemlerimle.il ve ilçe tarım malesef bizlerden daha bilinçsiz bu konuda biyolojik yöntemler en güzeli elbette ama ürün telef olduktan sonra bir anlamı yok,etkili ilaçlar her sene biraz daha piyasadan kaldırılıyor çevrecilik adına.umarım ileride domates ithal etmeyiz.
Cevap vermek İçin Tıklayınız...
Cevaplama Tarihi : 9.9.2013 11:02:01 
Cevaplayan : turgut 
ender bey ilaç isimlerini verıyorum volıam targo-altacor-stewart açık alanda yapıyorsanız beraberınde arrivo diye bi zehir var karıştırın başka bırsey katmayın kesınlıkle sonuç alırsınız ama tavsıyem volıam targo ıle karıstırın arrivoyu arrıvo yakıcıdır dozuna dıkkat edın.verdıgım ısımler sıstemık kurt ılacıdır.kontakt etkılı degıldır.usttekı ısımler farklı kurt ılaclarıdır hangısını bulursan onu al ama arrıvoyu kesınlıkle alacaksın bılgı olarak ıse arrıvo arıya bekleme suresı 20 gun arı var ıse decıs kullanın arıya 1.5 gun.bılgı almak ısteyen arkadaslar eklesın turgut_karatut@hotmail.com facebook adresım  
------------------------
Yazan : muttalip
Yazılış Tarihi : 21.5.2013 21:24:17
  arkadaşlar ben mor ışık kullanıyorum seramda tuta tülü ile kapattım havalandırmaları çok etkili oluyor tavsiye ederim
Cevap vermek İçin Tıklayınız...
------------------------
Yazan : kazım akar
Yazılış Tarihi : 18.5.2013 09:55:36
  slm ben Antalya elmalı dan tutaya çözüm tavuk civcivleri ve decis agrimec ve altacar
Cevap vermek İçin Tıklayınız...
Cevaplama Tarihi : 9.6.2013 12:03:36 
Cevaplayan : ilknur 
sayın kazım akar tutaya çözüm için tavuk civcivleri demişsiniz biraz daha ayrıntılı bilgi isteyebilirmiyim.benimde onca özenle yetiştirdiğim domatesler birkaç senedir olduğu gibi gözümüm önünde eriyor.teşekkürler 
Cevaplama Tarihi : 9.9.2013 11:07:03 
Cevaplayan : turgut 
kazım bey tum tarım bıtkı koruma urunlerı zararlıdır.hayvanlar vucuta gıren tarım ılacını atamazlar hem kendınıze hemde hayvanlara zararlıdır.kullandınız sonucta kımyasal bir zehır bu yuzden pek mantıklı bır çözüm değildir. kımyasal hayvan aracılıgı ıle sızede gecer bu vucuttakı bırıkım ıse ılerleyen zamanda farklı hastalık olarak ortaya cıkar.kullandıgınız ılaclar etkılı bu yuzden gerek yok cıvcıve.arkadaşlar TÜM BİTKİ KORUMA ÜRÜNLERİ HAYVAN VE INSAN SAĞLIĞINA SON DERECE ZARARLIDIR lutfen kullanırken dıkkat edelım  
Cevaplama Tarihi : 9.5.2014 23:27:27 
Cevaplayan : gökce 
Antalya Korkuteli köylerinde artık domates yiyemez olduk duyduğuma göre sarımsa ekilirse domates fidelerinin içine kelebeğin kaçtığını ve kekik ve katranı duydum bu yıl denicem 
------------------------
Soru veya Yorum Eklemek İçin Tıklayınız

Bu konuyla ilgili tüm soru ve yorumları Görmek İçin Tıklayınız.

Ne? nedir? Nasıldır? Nasıl yapılır? Ne zaman yapılır?
Copyright - Tarım Kütüphanesi - 2007