Domates güvesi-Tuta absoluta (Meyrick,1917)

Karantina Zararlısı Domates güvesi-(Lepidoptera: Gelechiidae)

Tuta absoluta

Tuta absoluta harita  dünya

Tuta absoluta Güney Amerika kökenli en önemli domates zararlısıdır. İlk olarak Arjantin’de 1964 yılında görülmüştür.

Tuta absoluta harita Kuzey Amerika

Zararlı Bolivya, Brezilya, Şili, Kolombiya, Ekvator, Paraguay, Peru, Uruguay, Venezuela’da bulunmaktadır.

Tuta absoluta harita Avrupa

Zararlı EPPO’nun A1 karantina listesinde yer almaktadır.

İspanya'da 2006, İtalya'da  2008, Cezayir'de  2008, Fas'ta  2008, Tunus'ta 2008, Fransa'da 2009, İngiltere'de 2009, Hollanda'da 2009, Yunanistan'da 2009 yılında saptanmıştır.

Ülkemizde

Tuta absoluta ergin Tuta absoluta anten

Tuta absoluta ergin2

Erginlerin boyu yaklaşık 6 mm, kanat açıklığı 10 mm’dir. İplik şeklinde antene sahiptir. Erginin ön kanatları gümüşimsi  gri kahverengi renkte pullu olup kanatlar üzerinde karakteristik siyah noktalar bulunur.

Tuta absoluta yumurta  Tuta absoluta yumurta

Yumurta, oval-silindirik krem sarı renkli, oldukça küçük olup 0.4 mm boyunda, 0.2 mm genişliğindedir. Yumurtalar, genellikle yaprak altına, tomurcuk ve  olgunlaşmamış yeşil domates meyvelerinin taç yapraklarına bırakılır.

Yumurtalar 4-5 içinde açılır.

Tuta absoluta yumurta2

Larva: Yumurtadan çıkan larva beyaz ya da krem renklidir, başı siyahtır.

Tuta absoluta

Tuta absoluta

Dört larva dönemi geçirir. İlk dönem larva 0.9 mm uzunluğunda iken  dördüncü dönemde 8 mm’ye ulaşır. Larva olgunlaştıkça vücut rengi yeşile döner. Son döneme ulaştığında  rengi pembemsidir. Olgun larvanın başı kahverengi olur. Larvanın başının arkasında prothoraksta bulunan koyu renkli  bant ayırtedici en önemli özelliğidir.

Tuta absoluta

Tuta absoluta

İlk dönemden sonra yeşil renge dönen zararlı son döneme doğru pembemsi renkte görünür. Larva süresi 13-15 gün sürer.

Phthorimaea operculella Zeller (Lep.:Gelechidae)

(Patates güvesi)

Patates güvesi

Patates güvesinin larvasının başında bulunan bant daha geniştir.

Pupa: Kahverenkli yaklaşık 6 mm boyundadır. Pupa dönemi  9-11 gün sürer. Çevre koşullarına bağlı olarak toprak ya da yaprakta açtıkları galerilerin içinde oluşturdukları beyaz bir kokon içinde pupa olur.

Tuta absoluta pupa

Tuta absoluta

Zarar şekli ekonomik önemi:

Tuta absoluta

Tuta absoluta

Tuta absoluta

Tuta absoluta

Tuta absoluta

T. absoluta’nın yaprakta açtığı galeriler, Yaprak galerisineği galerileri ile karıştırılmamalıdır!!!.

Tuta absoluta

Yaprak galerisineği galerileri

Tuta absoluta

Tuta absoluta ’nın açtığı galeriler

Yaprak galerisineği (Liriomyza spp.)  larvası

Yaprak galerisineği (Liriomyza spp.)  larvası

Tuta absoluta

Tuta absoluta zararı

Tuta absoluta

Tuta absoluta zararı

Tuta absoluta zararı

Tuta absoluta zararı

Tuta absoluta zararı

Zararlı kurak koşullarda yoğun populasyonlarda, mücadele yapılmadığında domateste % 50-100 ürün kayıplarına yol açabilmektedir.

Mücadele yapıldığında da %1-5 oranında ürün kayıpları görülebilmektedir.

Konukçuları:

Ana konukçusu domatestir.

Solanacea familyası bitkileri

Patates Solanum tuberosum)

Patlıcan (Solanum melongena),

Biber (Capsicum spp.),

Pepino ( Solanum muricatum)

Çiçekler (Petunya, Schizanthus)

Yabani Solanacae türlerinde (S. nigrum (Köpek üzümü), S. elaeagnifolium, Lycopersicon puberulum, L.hirsutum, Datura stramonium (Şeytan elması), D. ferox, Nicotiana glauca bulunduğu kayıtlıdır.

Solanum nigrum köpek üzümü

Solanum nigrum

(Köpek üzümü)

Datura stramoniun - Şeytan elması

Datura stramonium (Şeytan elması)

Nicotiana glauca

Nicotiana glauca

Taşınma şekli:

Mücadele

Biyolojik  Mücadele

Macrolophus caliginosus  Macrolophus caliginosus

Macrolophus caliginosus W.

(Heteroptera:Miridae)

Cyrtopeltis tenuis  Cyrtopeltis tenuis

Cyrtopeltis tenuis (Reuter)

(Heteroptera:Miridae)

Parazitoit

parazitoit

Trichogramma pretiosum

(Hymenoptera: Trichogrammatidae)

Trichogramma pretiosum  Trichogramma pretiosum

Podisus nigrispinus

Podisus nigrispinus (Dallas)

(Heteroptera: Pentatomidae)

Biyoteknik yöntemler:

Monitor amaçlı Feromon tuzaklar

Monitor amaçlı Feromon tuzaklar

Feromon+ su tuzakları

Feromon+ su tuzakları  Feromon+ su tuzakları

Feromon+ su tuzakları

Feromon+ su tuzakları  Feromon+ su tuzakları

İspanya’da yaygın olarak kullanılan mücadele entegre mücadele yöntemi aşağıdaki   gibidir (www.hortiworld.nl):

Üretim alanına monitor amaçlı feromon tuzaklar asılır: 2-4 feromon /ha

Feromon tuzaklar  haftada bir kontrol edilerek, tuzakta bulunan kelebekler sayılır.

Bulaşma risk yok: O birey/tuzak/hafta

Düşük populasyon : 1-3 ergin/ hafta/tuzak

Kitlesel tuzaklama ( 20 su tuzağı /ha)

Macrolophus caliginosus salımı

Bulaşık bitki kısımları  ve bulaşık meyvelerin imhası

Seradaki giriş, havalandırma açıklıkları  zararlının giremeyeceği incelikte tül ile kapatılmalı

 

Orta populasyon :4-30 ergin/tuzak/hafta

Kitlesel tuzaklama ( 20-40 su tuzağı /ha)

Doğal düşman salımı (Nesidiocorus tenuis, Macrolophus caliginosus)

Azadirachtin veya  Bacillus thuringiensis (1-3 hafta)

Bulaşık bitki kısımları  ve bulaşık meyvelerin imhası

Seradaki giriş, havalandırma açıklıkları  zararlının giremeyeceği meshte tül ile kapatılmalı

Yüksek populasyon:>30 ergin /tuzak/hafta

Kitle tuzaklama ( 20-40 su tuzağı /ha)

Bacillus thuringiensis kullanımı

Ek olarak Indoxacarb  (maksimum 6 uygulama) veya  Spinosad (maksimum 6 uygulama) kullanılır.

Bulaşık bitki kısımları  ve bulaşık meyvelerin imhası

Seradaki giriş, havalandırma açıklıkları  zararlının giremeyeceği incelikte tül ile kapatılmalı

Kimyasal mücadele:Geçici olarak önerilebilecek ilaçlar:

Larva:

Ergin:

Zararlının  Abamectin, cartap, permethrin ve deltamethrine  karşı dayanıklılık geliştirdiği, kayıtlıdır .

Sürvey

Bir feromon kapsülü 6 hafta etkilidir.

Hazırlayan: TÜLİN KILIÇ - Bornova Zirai Mücadele Araştırma  Enstitüsü

Facebook'ta Yayınla>
Soru / Yorum Eklemek İçin Tıklayınız
..:: Sorular / Yorumlar ::..
Yazan : Mehmet
Yazılış Tarihi : 10.7.2016 22:38:08
  Şanlıurfa ceylanpınar zirai ilaç satan tüm bayilere sordum böyle bir zararlı ya karşı herhangi kimyasal ilaç yok 5 yıldır domateste verim alamıyoruz sera değil normal açık arazide ekiyoruz
Cevap vermek için tıklayınız...
Cevaplama Tarihi : 14.9.2016 14:29:52 
Cevaplayan : Mestan  
Burada alcator kök den
Laser yaprakdan uyguluyor lar 
------------------------
Yazan : Remzi Sarıoğlu
Yazılış Tarihi : 24.7.2014 09:47:51
  BİYOAKTİV (Ürün organik asitlerden imal edilmiştir)

Biyoaktiv uyguladigim yerlere Tuta böcegi kuslar, karincalar, çakallar, dana burnu, akrep, çekirge ve zararlilar gelmiyorlar. Arilar ve kelebekler geliyorlar.
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : Remzi Sarıoğlu
Yazılış Tarihi : 17.9.2013 12:24:17
  Tuta zararlısına yakalanan Antalya'da domates tarlasında organik asitlerden imal edilmiş Biyoaktiv isimli ürünü kullandık ve netice mükemmel oldu. Perişan olan tarla yeniden canlandı. Domatesler yemyeşil yapraklar ve sarı sarı çiçekler açtılar. Burada resim ekleyemediğim için resimleri paylaşamıyorum. Biyoaktiv organik asitlerden imal edilmiş mantar, bakteri, virüs ürünü denemelerimiz devam ediyor. Kullandığımız yerlere kuş, karınca, çekirge, çakal, akrep gibi bir çok zararlı canlılar gelmiyorlar. Öldürücü hiç bir etkisi yok. Hem zararlıları uzaklaştırıyor, hem de bitki gelişimini hızlandırıyor. Şu anda Dünya da örneği yok.
Cevap vermek için tıklayınız...
Cevaplama Tarihi : 31.10.2013 12:59:58 
Cevaplayan : Remzi Sarıoğlu 
BİYOAKTİV

1. Ürünün sek halini koklamayiniz.
2. Kullanacaginiz kadarini sulandiriniz. Sulandirilmis ürün bekletilirse etkisini kaybediyor.
3. Sulandirilmis ürünü kullanmadan 5 gün önce ve 5 gün sonra azotlu girdi yapilmamalidir.
4. Ürünün sek hali vücuda temas ederse hemen bol suyla yikanmalidir.
5. Ürün organik asitlerden imal edilmistir.
6. Ölçü için siringa kullaniniz.

Formic acid, propiyonik acid, cinnamic acid, liht chelators, salicylic acid, hücre kültürleri ve içerigi, elicator oligasakkaritler, metabolitler, amino acid phenyllalanine, folic acid, çinkosetat, limonoit mentol, promidal soup, bitki metabolitleri, bitki ekstratlari, fenomenler, amino butrikasit, karvakrol, timol ve glutamik asit içeriginden olusan biyoaktif isimli ürünü kullaniyorum.
Bu ürünün özelligine gelince;
1. Aktivatör
2. Antimikrobiyal, anti baktariyel, fungusit
3. Büyüme faktörü ve öncüllü
4. Repellent (Böcek kovucu)
5. Rejenaratif (Gençlestirme)
6. Fonksiyonel
7. pH düsürücü
8. Yararli flora lehine ortam hazirlama
9. Ön sentez birlestirici
10. Biyolojik mücadele destegi
11. Enzimatik sindirime ortam hazirlama
12. Yipratici olmayan mekanik efekt
13. Yararli flora aktivasyonu
14. Ratasyonel aktivite
15. Saldiri ve tehdit similatörü
16. Enzimatik uyarici
17. Sistemik endojen uyarici

10 litre su içine bu üründen 25 cc karistirarak yapraktan agaçlarima, çimlerime, domates, salatalik, biber gibi tüm bitkilerime uyguluyorum. Organik asitlerden yapildigi içinde herhangi bir endise yasamiyorum.

Remzi Sarioglu
05425340660
resarioglu@yahoo.com
 
------------------------
Yazan : ender
Yazılış Tarihi : 1.7.2013 14:47:28
  arkadaşlar şu ana kadar kimyasal hiç bir ilaç bu tuta denen böceğe etki etmedi gözlemlerimle.il ve ilçe tarım malesef bizlerden daha bilinçsiz bu konuda biyolojik yöntemler en güzeli elbette ama ürün telef olduktan sonra bir anlamı yok,etkili ilaçlar her sene biraz daha piyasadan kaldırılıyor çevrecilik adına.umarım ileride domates ithal etmeyiz.
Cevap vermek için tıklayınız...
Cevaplama Tarihi : 9.9.2013 11:02:01 
Cevaplayan : turgut 
ender bey ilaç isimlerini verıyorum volıam targo-altacor-stewart açık alanda yapıyorsanız beraberınde arrivo diye bi zehir var karıştırın başka bırsey katmayın kesınlıkle sonuç alırsınız ama tavsıyem volıam targo ıle karıstırın arrivoyu arrıvo yakıcıdır dozuna dıkkat edın.verdıgım ısımler sıstemık kurt ılacıdır.kontakt etkılı degıldır.usttekı ısımler farklı kurt ılaclarıdır hangısını bulursan onu al ama arrıvoyu kesınlıkle alacaksın bılgı olarak ıse arrıvo arıya bekleme suresı 20 gun arı var ıse decıs kullanın arıya 1.5 gun.bılgı almak ısteyen arkadaslar eklesın turgut_karatut@hotmail.com facebook adresım  
------------------------
Yazan : muttalip
Yazılış Tarihi : 21.5.2013 21:24:17
  arkadaşlar ben mor ışık kullanıyorum seramda tuta tülü ile kapattım havalandırmaları çok etkili oluyor tavsiye ederim
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------

Soru veya Yorum Eklemek için tıklayınız



Bu konuyla ilgili tüm soru ve yorumlar görmek için tıklayınız.



Ne? nedir? Nasıldır? Nasıl yapılır? Ne zaman yapılır?
Copyright - Tarım Kütüphanesi - 2007