ÇILEK YETISTIRICILIGI - 2

Çilek yetistiriciliginin özellikle son yillarda dünyada ve ülkemizde giderek önem kazanmasinda en büyük etken degisik iklim ve toprak kosullarinda ekonomik olarak yetistirilmesi olmustur. Ayrica çilek, pazarda taze meyvenin az oldugu dönemlerde olgunlasmasi nedeniyle iyi bir pazar avantajina sahiptir. Taze olarak tüketilmesinin yaninda islenerek tüketilebilen, vitamince zengin bir meyvedir. Bu meyve yatirimlarin kisa zamanda geriye dönmesi nedeniyle küçük aile isletmeciligi- ne de uygundur. Bunun yaninda çilek yetistiriciliginde birim alandan elde edilen gelir de öteki ürünlere göre daha fazladir. Ülkemizde çilek üretimi 1970'li yillarda baslamis olup 1975 yilinda üretim 16.000 ton iken 1995 yilinda 76.000 tona ulasmistir. Türkiye çilek üretiminin % 47.54'ünü Marmara,%30.39'unu Akdeniz, %13.71'ini Ege Bölgesi karsilamaktadir. Marmara yöremizde daha çok derin dondurmaya uygun çilekçilik, diger bölgelerimizde ise sofralik çilek yetistiriciligi yapil- maktadir. Akdeniz Bölgesinin erkenci çilek yetistiriciligi bakimindan ayri bir önemi vardir.

SORUNLAR

1- Ülkemizde çilek yetistiriciliginde en önemli sorun yeterli ve uygun fide ihtiyacinin karsilanamamasidir. Yetistiriciler istenen kalite ve miktarlarda fide bulmakta zorluklarla karsi karsiyadir.

2- Dikim sistemi olarak verimi düsük olmasina ragmen kis dikimi yaygin sekilde uygulanmaktadir. Dikimde kullanilan fidelerin büyük bir kismi ya köksüz veya çok az köke sahiptir. Bu nedenle fide tutma yüzdesi düsük olmaktadir.

3- Bölgelere , yetistirme yerlerine(açik ve örtü alti) ve kullanim amaçlarina (sofralik, sanayilik) göre uygun çesit seçimi yapilmamak- tadir.

4- Gübreleme yapilirken, dikim öncesi toprak hazirliginda genellikle çiftlik gübresi kullanilmamakta yada çok az kullanilmaktadir. Buna ilave olarak toprak özellikleri dikkate alinmadan asiri ticari gübre uygulamalari yapilmaktadir.

5- Çilek bahçeleri genellikle 5-6 yilda bir yenilenmekte, böylece meyve verim ve kalitesi de düsük olmaktadir.

Çok Yillik Çilek Bahçesi

Sekil 1. Çok Yillik Çilek Bahçesi

6- Hastaliklarla mücadelede gerekli özen gösterilmemekte olup, üreticilerin saglikli fide kullanmamasi , ayni yerde toprak sterilizasyonu veya münavebe yapmadan uzun yillar çilek yetistiriciligi yapinasi, özellikle toprak kökenli (Rhizoctonia, Phytopthora vb.) hastaliklarin yayilmasina neden olmakta ve bu hastaliklar nedeniyle verimde büyük kayiplar olmaktadir.

7- Pazarlama yönünden ise en büyük sorun iyi bir pazar organizasyonunun kurulamamis olmasidir.

ÇöZÜM YOLLARI

1- Modern yetistirme tekniklerine önem verilmeli ve yeni kurulacak çilek tesislerinde üreticiye saglikli fide saglama konusunda özel ve kamu kuruluslari yardimci olmalidir. Frigo fide kullanimi yayginlastirilmali ve bunun için saglikli fide üretimi ve bunu soguk depoda (-20°C) muhafaza edecek alt yapi düzenlemeleri tesvik edilmelidir. Ayrica erkenci çilek yetistiriciliginde tüplü, taze ve yayla fidelerinin kullanimi yayginlastirilmalidir.

2- Dikim sistemi olarak tüm bölgeler için yüksek verimli ve kaliteli olan yaz dikimi yayginlastirilmalidir. Bunun yaninda Akdeniz Bölgesinde örtü altinda erkenci çilek yetistiriciliginde çok erkenci ve ayni zamanda yaz dikimi kadar verimli olan tüplü taze fide dikimi tercih edilmelidir.

3- Çesit seçimi bölgelere, yetistirme yerlerine (açikta ve örtü altinda) ve kullanim amaçlarina (sofralik, sanayilik) göre yapilmalidir.

4- Gübreleme yaprak ve toprak analizine göre yapilmalidir.

5- Çilek bahçeleri her yil yenilenmelidir.

Tek Yillik Çilek Bahçesi

Sekil 2. Tek Yillik Çilek Bahçesi

6- Hastaliklarla mücadelede saglikli fide kullanilmalidir. Toprak fümige veya solarize edilmeli, bunun yaninda münavebeye de önem verilmelidir.

7- Hasat sonrasi kayiplari asgariye indirecek ambalajlama, depola- ma ve tasima islerine önem verilmelidir. Iyi bir pazar organizasyonu kurulmalidir. Dis satim söz konusu oldugunda tasimada frigorifik araçlar ve kargo uçaklari kullanilmalidir.

YETISTIRICILIK

TOPRAK HAZIRLIGI

Çilek yetistiriciliginde en ideal toprak; PH= 6,5-7 olan, su tutma kapasitesi düsük, kumlu tinli hafif bünyeli topraklardir. Çilek toprak kökenli mantarsal hastaliklara karsi duyarli oldugu için dikim yapilacak topragin bu hastaliklar ve nematod yönünden temiz olmasi gerekir. Çilek yetistirilecek arazi derin sürülmeli ve düzgün degilse tesviye edilmelidir. Dekara 4-5 ton yanmis çiftlik gübresi verildikten sonra toprak fümige ya da solarize edilmelidir. Toprak fümigasyonunda metilbromid, kloropikrin kullanilmasina karsin, toprak solarizasyonunda günes enerjisinden yararlanilir. Solarizasyon; sicak yaz aylarinda (temmuz- agustos) topragin iyice nemlendirildikten sonra çok ince 0.050 mm kalinliginda seffaf polietilen örtülerle örtülerek hava almayacak sekilde sikica kapatilmasidir. (Sekil 3).Toprak fümigasyonundan sonra dekara 50 kg 15:15:15 veya 50 kg potasyum sülfat, 10-l5kg hesabiyla saf azot ve triple süper fosfat ilave edilerek topraga iyice karistirilmalidir. Masuralar 60-70 cm genisliginde, 25-30 cm yüksekliginde olmali ve büyük arazilerde karik pullugu, küçük alanlarda ise elle yapilmalidir.

Çok Yillik Çilek Bahçesi

Sekil 3. Toprak Solarizasyonu

FIDE YETISTIRICILIGININ öNEMI

Çilek bahçesi kurmak için kullanilacak fideler mutlaka özel bir fidelikte üretilmelidir. Kesinlikle meyve üretimi yapilan bahçelerden B- de alinmamalidir. Yetistiriciler genellikle fidelerini özel fidelikte yetistirilen fidelerden degil de meyve üretimi yaptiklari parsellerden almaktadirlar. Böylece Rhizoctonia, Phytophtora, virüsler, kirmizi örümcek, prodenia, yaprak biti ve gövde kurdu vb. hastalik ve zararlilar da tasinmis olur. Ayrica meyve alinan bu bitkilerin gelismesi zayif, meyve verim ve kaliteleri de düsük olmaktadir.

Çilek fide üretimi için dikimler bölgelere göre degismekle birlikte genellikle mart-nisan aylarinda frigo bitkiyle yapilir. Bitkiler hazirlanan düz araziye 1x1 metre aralik ve mesafede dikilir. Dikimde kökler 8-10 cm den kesilip % 0,1. lik "Benlate" çözeltisine batirildiktan sonra yapilmali ve ardindan can suyu verilmelidir. Dikim sirasinda köklerin bükülmemesine dikkat edilmeli, derin ve yüzlek dikimden kaçinilmalidir. Fide üretiminde sulama sekli yagmurlama sulama olmalidir. Dikimden sonra açan çiçekler kopartilmali, yalniz kol olusumu saglanmalidir.Yaz boyunca gübreleme ve mücadeleye özen gösterilmelidir.

DIKIM ZAMANLARI

1- Yaz Dikimi

2- Tüplü Taze Fide Dikimi

3- Kis Dikimi

4- Ilkbahar Dikimi

5- Sonbahar Dikimi

Tek Yillik Çilek Bahçesi

Sekil 4. Yaz Dikimi

1- Yaz Dikimi: Frigo fidelerle temmuz- agustos aylarinda yapilir. Frigo fide, fidelikten aralik-ocak aylarinda sökülerek temizlenen "Benlate" ile ilaçlanan -2°C de soguk hava depolarinda saklanmis olan fi- de tipidir. Soguk havadan çikartilan frigo fideler bir gece suda birakil- mali,serin saatlerde dikim yapilmalidir. Dikim 30x35 cm aralik ve mesafelerle üçgen seklinde yapilir.Dikimden sonra bitkiler günde 2-3 de- fa olmak üzere 15-20 gün üstten sulanmalidir. Aksi halde sicak yaz aylarinda fidelerin tutmasi güçlesip Dikimden hemen sonra açan çiçekler kopartilmalidir. Bunun nedeni bitkinin daha kuvvetli büyümesi ve daha fazla verim vermesidir. Bu dikim sisteminde dekara 6.000-7.000 fide kullanilmaktadir. Yetistirme bölgesi ve bakim sartlarina bagli olarak bu dikim sisteminde bir dekarlik alandan 5-7 ton ürün alinabilmektedir. Yaz dikimi verim yönünden öteki dikim sistemlerine göre birinci sirayi alir. (Sekil 4)

2- Tüplü Taze Fide Dikimi: Bu yöntemle fidelikte mayis-haziran aylarinda olusan yavru bitkiler steril yetistirme ortamlarinda küçük plastik torbalarda mistleme altinda köklendirilir ve temmuz- agustos aylarinda esas yerlerine dikilir. (Sekil 5). erkencilikte birinci sirayi alir ayni zamanda verim yönünden yaz dikimi kadar verimlidir. Bu dikim sisteminde kis aylari boyunca meyve alindigi için üretim isitilan seralarda veya dona karsi önlem alinan seralarda yapilmalidir.

Tüplü Taze Fide

Sekil 5. Tüplü Taze Fide

3-Kis dikimi: Kislari ilik geçen yerlerde (Akdeniz Bölgesi) ekim - kasim aylarinda taze fidelerle yapilan dikim seklidir. (Sekil 6) Fide kökleri 8-10 cm kalacak sekilde ve taç tuvaleti 2-3 genç yaprak olacak sekilde yapilir. Fideler %0,1'lik "Benlate"çözeltisine 5-10 dakika batirilip, açilan çukurlara tam kök bogazi hizasinda dikilir. Derin ve yüzlek dikimden kaçinilmalidir. Dikimden sonra bolca can suyu verilir. Fideler kontrol edilip derin ve yüzlek dikilenler düzeltilir. Dikim 25x30 cm aralik ve mesafelerle üçgen seklinde yapilir. Dekara 7.000-8.000 fide dikilir.

Taze Fide

Sekil 6. Taze Fide

Bu dikim sekli bir parça erkenci olmasina ragmen verim oldukça düsük oldugundan ai-tik bu sistemden vazgeçilmektedir. Verim dekara birinci yil I-1,5 ton dur. Ancak ikinci yil 4-5 ton ürün alinabilir. (Sekil 7)

Kis Dikimi

Sekil 7. Kis Dikimi

4- Ilkbahar Dikimi: Kislari soguk geçen bölgelerde genellikle nisan ayinda yapilan dikim seklidir. Bu dikimde frigo bitkiler kullanilir. Bu bitkiler mayis ve haziran aylarinda az miktarda çiçek açarak meyve verir. Ancak esas ürün ertesi yil alinir.

5- Sonbahar Dikimi: Fidelikten sökülen taze fidelerle eylül ayinda yapilan dikim seklidir. Bu dikimde erken meyve elde edilmesine karsin, meyve verim ve kalitesi düsük olur. Ayrica Akdeniz Bölge- sinde eylül ayi sicak oldugundan fidelerin tutma orani düsük olmaktadir. Bu dikimde yetistiricilik örtü altinda yapilmalidir.Bitkiler erken çiçek açmakta ve kis aylarinda meydana gelen donlardan zarar görebilmektedir.

YETISTIRME YERLERI

1- örtü Altinda Yetistiricilik

2- Açikta Yetistiricilik

1- örtü Altinda Yetistiricilik: Akdeniz Bölgesi erkenci çilek yetistiriciliginde önemli bir yere sahiptir. Akdeniz kiyi seridi erkenci çilek yetistiriciligine oldukça uygun olmasina karsin, genellikle açikta yetistiricilik yapildigindan ilk ürünler mart ortasindan itibaren alinmaktadir. Oysa erencilikten amaç kasim, aralik ve ocak aylarinda ürün elde edip bunu iç ve dis pazarda satmaktir. Bu aylarda çilek yük- sek fiyattan alici bulabilmektedir. Bu nedenle bu aylarda ürün yetistirebilecek örtü sistemlerinin kullanilmasi gerekir.

örtü alti çilek yetistiriciligi; isitmali ve isitmasiz cam ve plastik seralar ile yüksek ve alçak tünellerde yapilmaktadir. Bu yetistiricilikte dekar basina yapilan giderler oldukça fazladir. Bu nedenle en erken, en yüksek verim verebilen örtü sistemlerinin ve buna uygun dikim yön- temlerinin ve çesitlerin seçilmesi gerekir. Yapilan çalismalarda seralar 4-6 hafta, yüksek tüneller 2-4 hafta ve alçak tüneller 1-2 haftalik erkencilik saglamaktadir. Cam seralarda maliyetin yüksek olmasi sebebiyle, bunun yerine plastik seralar tercih edilmelidir.

örtü alti çilek yetistiriciligi konusunda pek çok çalismalar yapilmis olup olumlu sonuçlar alinmistir.Bunlardan torba kültürü ile yapilan bir çalismada tüplü taze fide dikim yönteminde erkenci çesit olan Dorit (216) ile yapilan bir çalismada kasim ayinda ilk ürünler alinmis ve ha- sat hazirana kadar devam etmistir. Dekara verim 5-6 ton olarak bulun-

mustur. Torba kültürü ile yetistiricilik normal yetistiriciligin yapilamadigi kayalik, taslik ve bataklik alanlar için çok uygun bir yöntemidir.

Torba Kültürüyle Çilek Yetistiriciligi

Sekil 8. Torba Kültürüyle Çilek Yetistiriciligi

örtü alti çilek yetistiriciliginde dikkat edilmesi gereken en önemli konulardan biri erken dönemde açan çiçeklerin donlardan zarar görmemesi için gerekli tedbirlerin alinmasidir. Bunun için sera üstünden yagmurlama, isitma yapmak ya da daha kolay uygulanabilen sera içine ikinci bir alçak tünel kurma yöntemleri uygulanabilir( Sekil 9).

Plastik Serada Çilek Yetistiriciligi

Sekil 9. Plastik Serada Çilek Yetistiriciligi

2- Açikta Yetistiricilik: Çilek -10°C ye kadar özel bir tedbir alma- dan yetistirilebilir. Daha soguk bölgelerde bitkilerin saman, kuru yaprak v.s gibi materyallerle örtülerek dondan korunmasi gerekir. ilkbaharin geç donlari Akdeniz bölgesi ve benzeri yerlerde sorun olabilir. Açikta çilek yetistiriciligi gerekli tedbirler alindigi takdirde tüm bölgelerimiz için uygundur. Hasat bölgelere göre degisir. Ilk ürünler Akdeniz Bölgesinde mart ortasindan itibaren öteki bölgelerimizde ise mayis, haziran aylarindan itibaren alinmaya baslanir. Bu yetistiricilikte hasat süresi kisa olup, kis aylarindaki düsük sicakliklardan açan çiçek ve meyveler zarar görmektedir. Verim örtü alti yetistiriciligine göre düsüktür (Sekil 10).

Açikta Çilek Yetistiriciligi

Sekil 10. Açikta Çilek Yetistiriciligi

BAKIM ISLEMLERI

MALÇLAMA

Malçlama çilek yetistiriciliginde oldukça yararlidir. Yabanci otlarin çikmamasi, erkenci, temiz ve kaliteli ürün elde etmek için masuralar siyah plastikle örtülmelidir. Siyah plastik yaz dikimlerinde dikimden sonraki aylarda (eylül-ekim) kis dikimlerinde ise dikim öncesi yapilmalidir.

SULAMA

Çilek asiri suya karsi hassas bir bitkidir. Bu nedenle dengeli bir su- lama yapilmalidir. Asiri sulama sonucu mantarsal hastaliklar ve kloroz (sarilik) ortaya çikar. Sulama yöntemleri; karik, yagmurlama ve damla sulamadir.

Karik Sulama: Karik boylari 50-70 metreyi geçmemelidir. Bu yöntemde bitki kök bölgesi asiri sulama sonucunda uzun süre islak kalmakta, bu durumda bitkilerde mantari hastaliklar artmaktadir. Zorunlu olmadikça bu sistem kullanilmamalidir.

Yagmurlama Sulama: Arazi tesviyesinin yapilamadigi yerlerde uygulanmalidir. Fide üretiminde ideal bir sulama seklidir. Meyve üre- timinde ise yaprak ve gövdenin islanmasi ile mantar ve bakteri hastaliklari ortaya çikar, meyveler yumusar ve çürüme hizlanir.

Damla Sulama: Bu sistemde bitkilere düsük basinç altinda sik sik ve kontrollü su verildigî için meyve üretiminde en ideal sulama yön- temidir. Bu sistemde gübreleme sulama ile birlikte yapilir. Ayrica hastalik ve zararlilarin önlenmesinde en uygun sulama yöntemidir.

GÜBRELEME

En iyi gübreleme yaprak ve toprak analizine göre yapilanidir. Gübreleme yapraktan ve topraktan uygulanabilir. Topraktan uygulamada en uygun olani gübrenin damla sulamayla birlikte verilmesidir. Bu sistemde gübre kaybi azalmakta ve bitkiler için yarayisliligi artmaktadir. Toprak hazirliginda belirtilen taban gübresine ilave olarak yetistirme periyodu boyunca ticari gübre uygulamalari yapilmalidir. Çilek ticari gübrelerden en çok azota ihtiyaç duyar .Bu uygulamaya dikimden yaklasik bir ay sonra baslanmali ve hasat sonuna kadar uygulamaya devam edilmelidir. Soguk bölgelerde kis aylarinda gübre uygulamalarina ara verilmelidir Analiz yapilamadigi takdirde yetistiricilik periyodu boyunca yaklasik dekara 25-30 kg saf N (Azot) düsecek sekilde azot içerikli gübreler aylara göre hesaplanarak, aylik olarak uygulanmalidir. Damla sulama kullanildiginda bu aylik dozlarin haftalara bölünerek uygulanmasi daha yararli olacaktir. Kis soguklarina dayanimi arttirmak için K (Potasyum) içerikli gübrelerle de gübreleme yapilmalidir. Toprak kireçli degilse hasat periyodu süresince meyvelerin çabuk yumusamalarini önlemek için Ca (Kalsiyum) içerikli gübrelerle gübreleme yapildiginda, daha sert meyve elde edilir ve meyveler yola ve muhafazaya daha iyi dayanir. Kireçce zengin topraklarda pH= 7-7.5'u geçtigi durumlarda kloroz (Sarilik) görülür. Bunun için bitkiler Fe selatli gübrelerle gübrelenmelidir.

KOLLARIN KESILMESI

Çilek yetistiriciliginde kol temizligi verim yönünden çok önemlidir. Kollar kesilmedigi zaman verim çok düser. Kollar görülür görülmez hemen temizlenmelidir.

ÇESITLER

Çilek yetistiriciliginde çesit seçimi büyük önem tasir. Her çesit her bölgede iyi sonuç vermez. Sofralik ve sanayi çesitleri farkli oldugu gibi, sera ve açikta yetistiricilik içinde çesitler farklidir. Halen yetistiriciligi yapilan ve yetistirilmesi önerilen bazi çilek çesitlerinin özellikleri asagida verilmistir.

Pocahontas: Sofralik, derin dondurmaya ve sanayiye uygun bir çesittir.Meyve açik ve parlak kirmizi renkte, konik sekilli, iri, hos kokulu ve oldukça düzgün sekillidir. Bitkileri kuvvetli büyür, oldukça verimlidir. Kloroza, Botrytise,kuraga ve degisik iklim kosullarina iyi dayanir. Yetistiriciligi bütün bölgelerimiz için uygundur.

Dorit (216): Sofralik yetistiricilige uygun bir çesittir. Yuvarlak konik sekilli, meyve eti sert, aromali, verimli ve oldukça erkencidir. Ak- deniz Bölgesinde yetistiriciligi hizla artmaktadir. Botrytise dayanikli, kloroza ve yaprak leke hastaligina duyarlidir.

Douglas: Sofralik ve derin dondurmaya uygun olan bu çesit konik sekilli, meyve eti sert, aromasi iyi, oldukça verimlidir. Kloroza duyarli ancak Botrytise dayaniklidir. Yetistiriciligi tüm bölgeler için uygundur.

Chandler: Sofralik olan bu çesit konik sekilli, meyve eti sert, aromasi iyidir. Orta erkenci, yüksek verimli olan bu çesit Akdeniz ve Ege Bölgesi için uygundur. Kloroza duyarli ancak Botrytise dayaniklidir.

Seascape: Gün- nötr özellige sahip olan bu çesit yuvarlak konik sekilli, meyve eti sert, aromali, verimli ve oldukça erkencidir. Akdeniz Bölgesi erkenci çilek yetistiriciliginde yayginlastirilmasi gereken bir çesittir.Yaprak leke hastaligina duyarlidir.

Selva: Sofralik olan bu çesit konik sekilli, meyve eti sert, aromasi ortadir. Yüksek verimli olan bu çesit Akdeniz, Karadeniz ve Ege Bölgesi için uygundur. Kloroza duyarlilik orta, Botrytisc dayaniklidir.

Camarosa: Sofralik yetistiricilige uygun olan bu çesit oldukça yüksek verimli olup kaliteli meyvelere sahiptir. Meyve eti sert, çok iri ve aromalidir. Bitkileri çok kuvvetli büyür. Akdeniz Bölgesi çilek yetistiriciligine uygundur.

Oso Grande: Sofralik yetistiricilige uygun olan bu çesidin bitkileri kuvvetli büyür. Yüksek verimli olup, kaliteli meyvelere sahiptir. Kloroza dayaniklidir. Akdeniz ve Ege Bölgesi için uygundur.

Red Chief: Derin dondurina ve sanayiye uygun olan bu çesit uzun kcinik sekilli, meyve dis reiigi koyu kirmizi, meyve eti serttir. Kloroza, Botrytise ve kizil kök çürüklügüne dayaniklidir.

Honeoye: Derin dondurma ve sanayiye uygun olan bu çesit konik sekilli, meyve dis rengi koyu kirinizi olup meyve eti serttir. Kloroza, Botrytise dayaniklidir. Soguk bölgeler için yetistiriciligi uygundur.

HASTALIK VE ZARARLILARLA MÜCADELE

HASTALIKLAR

Çilek hastaliklari kök, meyve ve yaprak olmak üzere 3 kisimda toplanir.

Kök hastaliklari içinde en yaygin olani Phytophtora fragaria (Kir- mizi kök çürüklügü), Phytophtora cactorum (Kahverengi çürüklük), Rhizoctonia solani (Siyah kök çürüklügü)dir. Kök hastaliklari toprak- tan bulastigi için toprak fümige ya da solarize edilmelidir. Bunun yaninda dayanikli çesit kullanimi, örtü alti yetistiriciliginde sik sik havalandirma yapilmasi, damla sulama sisteminin kullanilmasi hastaliklarla mücadele de önemlidir.

Meyve hastaliklari içinde en yaygin olani "Botrytis" (Meyve çürüklügü) tir. Bu hastaliga karsi meyve tutumundan sonra birkaç kez sistemik mantari ilaçlar kullanilmalidir. Bu hastalik örtüalti yetistiriciliginde çok görüldügünden seralarin havalandirilmasina büyük önem verilmelidir.

Yaprak hastaliklari Mycosphaerella fragaria (Yaprak leke hastaligi) en yaygin olanidir. Bu hastaliga karsi sistemik mantari ilaçlar kullanilmali ve örtü alti yetistiriciliginde havalandirmaya büyük önem verilmelidir.

Çilek yetistiriciliginde, yetistirici yönünden mücadelesi en zor olan hastalik Virüslerdir. Bunlarla mücadelede en iyi yöntem saglikli fide ile bahçe tesis etmektir.

ZARARLILAR

Çileklerde en çok görülen zararlilar kirmizi örümcek ve yaprak bitleridir. Bu zararlilarla mücadelede spesifik akarasitler kullanilmalidir. Ayrica dayanikli çesit kullanimina özen gösterilmelidir(Sekil 10). Çilek yetistiriciliginde Nematodlar da önemli bir sorundur. Bunlarla mücadelenin en iyi yolu saglikli ve temiz fide kullanilmasi yaninda topragin fümige edilmesidir.

Kirmizi Örümcek Zarari

Sekil 11. Kirmizi örümcek Zarari

Çilek yetistiriciliginde özellikle örtü alti yetistiricilikte kis aylarin- da meyvelerde tozlanma ve döllenme noksanligindan kaynaklanan sekil bozukluklari sikça rastlanmaktadir. Bu sorun sera içerisine ari kovani (bal arisi) konmak suretiyle çözümlenmektedir Ancak son yillar- da bal arilari yerine, düsük sicakliklarda daha iyi çalisabilen Bombus arilarinin kullanimi daha yararli olacaktir.

HASAT VE AMBALAJ

Çilek meyve türleri içinde meyvesi en nazik olanlardan biridir. Bu nedenle kisa zamanda bozulabilen hizla tüketilmesi gereken bir meyvedir. Meyvenin nazik olmasinin en büyük nedeni meyve kabugunun dayanikli olmamasidir. Hasat günün erken saatinde yapilmalidir. Uzak pazarlara gönderilecek çileklerde meyveler 3/4 oraninda kizardigi zaman hasat edilmelidir. Çilekler hasat sonrasinda meyveden tutmadan. meyve el ayasi içine gelecek sekilde, tirnakla sapi 1 cm kadar kalacak sekilde kesilerek tirnakla sapi 1 cm kadar kalacak sekilde kesilerek verilmeli ve I/2 veya 1/4 kg lik plastik yada karton kutularda pazara sunulmalidir.

Facebook'ta Yayınla>
Soru / Yorum Eklemek içinTıklayınız
..:: Sorular / Yorumlar ::..
Yazan : ALİ ÖRS
Yazılış Tarihi : 28.4.2017 15:09:45
  temmuz ayında tanesi 35 krş tan 10000 adet çilek fidesi hazırlanır
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : Varol
Yazılış Tarihi : 18.6.2016 23:04:47
  Merhabalar 100 metrekare hollandada hobi bahcem var. Cilek fidesini 3 yil yerini degistirmeden yeni fide dikmem dogrumudur degilse nedeni nedir. Tesekkur ederim
Saygilar
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : ali
Yazılış Tarihi : 27.2.2016 01:31:55
  bir dekar alınan 5-7 ton sezon boyunca alınan ürün müdr yok tek seferlik hasattan mı alınıyor
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : Hüseyin AKÇEŞME
Yazılış Tarihi : 7.8.2015 01:44:29
  Merhaba kolay gelsin, benim 10 dönüm yerim var. Ankara elmadağ tekke köyü rakım 1300 çilek yetiltirebilirmiyim. Eğer olursa nasıl ve nereden fide bulabilirim.saygılarımla
Cevap vermek için tıklayınız...
Cevaplama Tarihi : 28.7.2016 13:58:10 
Cevaplayan : ALİ ÖRS 
tanesi 25 krştan 10000 adet fide temin edilir topragın biraz kumsal olması çilek için iyi toprak türüdür ayrıca çiek serin havada daha iyi gelişmektedir. 
------------------------
Yazan : ibrahim kapanca
Yazılış Tarihi : 25.4.2015 22:58:14
  Marmara bolgesinde bilecik osmanelide cilek yetistirmek istiyorum yediveren diksem olurmu veya marmara bolgesine ait bilecik ilcesi olan osmaneldi cilek yetisirmi ne tur cilek dikklmeliyim biraz sicaga dayanan bi cilek bitkisi yardimci olursaniz sevinirim tesekurler
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------

Soru veya Yorum Eklemek için tıklayınız



Bu konuyla ilgili tüm soru ve yorumları Görmek için Tıklayınız.



Ne? nedir? Nasıldır? Nasıl yapılır? Ne zaman yapılır?
Copyright - Tarım Kütüphanesi - 2007