AYÇIÇEGI YETISTIRICILIGI

Ayçiçegi1. TANIMI VE öNEMI

Ayçiçegi memleketimizde son zamanlarda üretimi son zamanlarda artmis tek yillik bir yag bitkisidir. Bitkisel yag üretimimizin %46'si ayçiçeginden karsilanmaktadir. Yagi sivi olarak kullanildigi gibi, margarinlerin yapilmasinda da kullanilmaktadir. Küspesi hayvan yemi, sap ve tablalari ise yakacak olarak kullanildigi gibi selüloz endüstrisinde de kullanilmaktadir. Külü %36 potasyum ihtiva eder ve gübre olarak kullanilir. Tanesi çerez olarak kullanilir.

2. IKLIM VE TOPRAK ISTEKLERI

2.1 Iklim Istegi

Ayçiçegi, kara iklim kusaginda ve iliman iklimin yagisli bölgelerinde de yetistirilebilmektedir. Kismen kurakliga dayanikli bir bitkidir. 4-6 yaprakli oluncaya kadar, ilkbaharin geç donlarina dayanir. Kurak bölgelerde sulanmalidir.

2.2 Toprak Istegi

Derin, rutubetli, organik maddelerce zengin topraklarda iyi yetisir. Nehir kiyilari gibi alüviyal ve potasyumca zengin topraklarda verimi artar. Asitli topraklar ayçiçegi için elverissizdir.

3. YETISME TEKNIGI

3.1 Ekim Nöbeti

Ayçiçegi, orabans zarari topraktan fazla potasyum (K) kaldirildigi için ayni tarlaya üst üste ekilmesi iyi degildir.

En çok uygulanan ekim nöbeti söyledir. Sulanmayan bölgelerde bugdaygil (bugday, arpa, çavdar, misir vs.)'nin arkasindan ayçiçegi ekilir veya ayçiçegi ekilen tarlaya bugdaygil ekilir.

3.2 Çesitler

GAP BKIB'ca 1987-1992 yillari arasinda Sanliurfa Koruklu Arastirma Istasyonunda yaptirilmis olan denemeler sonucunda da Romson-59 (192.42 kg/da), Fundulea-206 (187.31kg/da), Sorem-80 (163.46 kg/da), Sunbred-254 (127.45 kg/da) gibi çesitler önerilmektedir. Ayrica bölgede bulunan Sanliurfa Arastirma Enstitüsü , sulu sartlarda Türk-Ay-1 ve G-3312 kurda ise V.8931 çesitlerini önermektedir.

3.3 Toprak Hazirligi

Ayçiçegi ekilecek tarla, sonbaharda 20-25 cm derinliginde sürülmelidir.

Ilkbaharda ise tarla otlu ise kazayagi veya diskaro ile 8-10 cm'lik bir sürümden sonra tirmik veya sürgü ile yüzlek islenerek tohum yatagi hazirlanir.

3.4 Ekim

Ekim yöremizde I. üründe mart sonu ve nisan ayi basinda II. ürün de haziran sonu temmuz ortasina kadar yapilir. Ekim siraya ve sira arasi 70 cm, sira üzeri 35 cm olacak sekilde yapilmalidir. Dekara atilacak tohum pinomatik mibzer kullanildiginda 500-600 gr, normal mibzer kullanildiginda 1.5-2 kg dir. Ekim derinligi 4-6 cm olmaktadir.

3.5 Gübreleme

Uygulanacak gübre miktari, 10 kg/da N, 8-10 kg/da P2O5. Azotlu gübrenin yarisi v fosforlu gübrenin tamami ekimle beraber, azotlu gübrenin diger yarisi ise bitki 25-30 cm oldugunda uygulanmalidir.

3.6 Sulama

Sulama karik metodu ile bitkinin ihtiyaç duydugu zamanlarda yapilmalidir. Bitki tabla tesekküllü, çiçeklenme ve süt olumu devresinde suya oldukça duyarlidir. Bu devrelerde dikkat edilerek bitki 15-20 cm olduktan sonra 8 günde bir sulanmalidir.

3.7 Bakim

Çapa, bitki 5-6 yaprakli (10-15 cm boylandiginda) fazla derine inmeden uygulanir ve ayni anda tekleme yapilir.

Çapa, bitki 25-30 cm oldugunda uygulanir. Bu dönemde azotlu gübrenin ikinci yarisi uygulanarak bogaz doldurulmasi yapilir.

Çapa, ise çiçeklenmeden önce yapilir.

3.8 Hastaliklari, Zararlilari ve Mücadelesi

3.8.1 Hastaliklari ve Mücadelesi

Mildiyo (Plasmopara Halsedii): Sicak ve rutubetli havalarda görülür. Bitkinin yapraklarina ariz olur. Verim ve kaliteyi düsürür. Sira üzerinde sik bitki bulundurmamak gerekir.

Gri Küf: Çiçeklenme devresinde zarar veren mantari bir hastaliktir. Tablalarda gri ve siyah küf seklinde lekeler meydana getirir. Olgunlasmis tohumlari çürütür. Küflü tablalar kesip yakilmali, hasat ve harmani yagisli mevsime birakmamak gerekir.

3.8.2 Zararlilari ve Mücadelesi

Orabans: Köklerin gelistigi sirada çimlenir. Kökler üzerine tutunarak beslenir. Demet halinde mor çiçekleri vardir. Orabansa dayanikli çesitler kullanilmalidir.

Kuslar (Sigirciklar, Serçeler, Kargalar): Ekilmis tohumlar ile yeni çikmis filizlere zarar verirler. Serçeler süt olgunlugundaki daneleri yerler.

Hasat, Harman ve Saklanmasi

Hasat elle (biçak, orak vs.) veya biçerdöverle yapilir. En uygun hasat zamani; tabla üzerindeki sari çiçeklerin (Steril çiçekler) kuruyarak dökülmesi, saplarin alttan itibaren 2/3 kismindaki yapraklarin kurumus olmasi, tabla arkasinin sari-kahverengi bir renk almasi tabla ortasina yakin danelerin olgunlasarak sertlesmesi ve tabii rengini almis olmasi en uygun hasat zamanini gösterir.

Ayçiçegi olgunlasip hasat edildiginde %15-20 arasinda nem ihtiva eder.

Serilerek kurutulur. Daha sonra elle veya batozla daneler ayrilir. Daneler kalburdan geçirilir. Geçirme isleminde tabla parçalarinin kalmamasina özen gösterilmeli.

4. VERIM

Kuru kosullarda ayçiçegi 100-150 kg/da, sulu kosullarda ise 250-400 kg/da ürün alinabilir. Dane miktarina yakin kurutulmus tabla, 2-3 kati kadar kuru sap ve kök elde edilir.

Facebook'ta Yayınla>
Soru / Yorum Eklemek içinTıklayınız
..:: Sorular / Yorumlar ::..
Yazan : muihttinuysal
Yazılış Tarihi : 13.4.2017 07:31:18
  selam karamanda bu sene kar ve yagmurlarin yagmasi bol cifcilerimizin yuzu guldu benim sorum su bazi sebeblerden dolayi ekim yapamadim acaba bu gunden sonra bahar aylarinda arpa eksem verim alabilirmiyim yada baska bir seymi eksem aycicegi daha iyi olur
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : Vahit
Yazılış Tarihi : 25.5.2016 20:07:10
  Selam arkadaşlar ben de arı var aycicek ge getirmek istiyorum kimlerle iletişime geçebilirsiniz yardımci olur saniz sevinirim şimdiden teşekkür ederim Konya Çumra bölgesi olursa iyi olur 0539 987 03 69
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : Manı
Yazılış Tarihi : 10.5.2016 22:59:13
  Salam nevayi havayidan ekme 1,300den cox vermiyecek bizde modu bu ramalın canı deyirem
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : Nevai
Yazılış Tarihi : 29.12.2015 08:47:45
  salam men Azerbaycanda aycicek yetishdirirem men yaqliq ayciceyi ekmek isdeyirem men bilmek isderdim hekdara nece kilpqram mehsul verir
Cevap vermek için tıklayınız...
Cevaplama Tarihi : 29.3.2016 13:53:34 
Cevaplayan : Süreyya 
Hektara 2 ton 
------------------------
Yazan : himmet
Yazılış Tarihi : 1.10.2015 14:32:28
  slajlık mısır veya danelik mısır daha kazançlı gibi duruyor..
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------

Soru veya Yorum Eklemek için tıklayınız



Bu konuyla ilgili tüm soru ve yorumları Görmek için Tıklayınız.



Ne? nedir? Nasıldır? Nasıl yapılır? Ne zaman yapılır?
Copyright - Tarım Kütüphanesi - 2007