ANKARA KEÇISI YETISTIRICILIGI ve TIFTIK ÜRETIMI

Tiftik ekonomik degeri yüksek bir üründür. Ankara Keçisi’nden elde edilen tiftik daha da kiymetlidir. Ayrica Ankara Keçisi’nin derisi de iyi bir hammaddedir.

Ankara Keçisi genellikle Orta Anadolu illerinde yetisir.

Bu konuda Ankara Keçisi’ni tanitiyoruz. Kaliteli tiftigin özelliklerini sayiyoruz. Temiz ve degerli bir tiftik ürünü için gerekli bilgileri veriyoruz.

SEVIMLI BIR HAYVAN: ANKARA KEÇISI

Ankara keçisi Anadolu’ya 13. yüzyilda gelmistir. Orta Anadolu’nun kuru ve az yagisli iklimi ona çok uygundur. Simdi; Ankara, Konya, Eskisehir, Afyon, Çankiri, Kastamonu, Yozgat, Çorum, Nigde ve Kirsehir illerinde ayrica Siirt ve Mardin dolaylarinda da yetistirilmektedir.

Bu hayvanin sevimli bir görünüsü vardir. Küçük cüsselidir, zariftir. özgürce yasamayi seven, çok hareketli bir karaktere sahiptir. Sivri boynuzlari (disi ve erkeklerin her ikisinde de) ve sakali vardir. Rengi beyazdir, çok nadir de olsa Güneydogu Anadolu’da yetisenler renkli olabilir. Bütün vücudu beyaz tiftiklerle kaplidir.

Hepimizin bildigi gibi yeni doganlara oglak diyoruz. Altinci aydan sonra çepiç adini aliyorlar. 1 yasindan sonra erkekler teke, disi olanlara anaç keçi diyoruz.

Ankara Keçisi

Resim 51: Ankara Keçisi

ET VE SÜT VERIMI

Ufak tefek hayvanlardir. Onun için et verimi azdir. Ancak etleri lezzetlidir. Gevrek bir eti vardir. Keçi etinin kendisine mahsus kokusu bunda yoktur. Onun için eti sevilerek yenebilir.

Et verimi gibi süt verimi de düsüktür. Oglaklarini ancak doyururlar. Bundan dolayi sagilmazlar. Ancak yapilan arastirmalarda süt verimi fazla olanlara da rastlanmistir. Ankara keçisi sagilirsa oglaklar yeterince beslenemez, tiftik kalitesi de bozulur.

DERISI INCE

Ankara keçilerinin derisi ince ve yumusaktir. Post, seccade, ayakkabi, çanta, eldiven, süet esya yapiminda kullanilir.

DAMIZLIK SEÇERKEN!

Sürüye alinacak hayvanlari seçerken, önce onlarin tiftik verimine ve tiftik kalitesine bakilir. Iyi kalitede tiftigi olan, verimi yüksek hayvanlar seçilir. Bu da, keçi alti aylik olmadan belli olmaz. öyle ise alti ayliktan küçük keçiler damizliga seçilmez. Damizlik olarak ayrilan keçiler 6-7 yaslarina kadar damizlik olarak kullanilabilir.

DAMIZLIGA SEÇILEN KEÇININ TIFTIGI NASIL OLMALIDIR?

Damizliga seçilen keçinin tiftigi parlak, sikligi fazla, lüleleri kivrimli ve uzun olmalidir. Hayvanin karin alti da, bacaklari da tiftik ile kapli olmalidir. Tiftik arasinda renkli killar, boz killar bulunmalidir.

Ankara  keçisinin bütün vücudunu tiftik kaplar

Resim 52: Ankara keçisinin bütün vücudunu tiftik kaplar.

TEKENIN IYISI

Damizlik olarak kullanilacak tekeler genç olmalidir. Hastalikli olmamali, hareketli, canli bir hayvan olmalidir. Her iki testis asagi inmis, bir hizada ve benzer irilikte olmalidir. Tiftigi kaliteli ve fazla olmalidir. Böyle bir teke; 8-10 yasina kadar damizlikta kullanilir.

ERKEÇ

Burulmus erkek keçilere erkeç diyoruz. Bu hayvanlar digerlerine göre daha fazla tiftik verir.

Bir sürüdeki keçilerin dagilisi su sekilde olmalidir:

Üçte biri anaç keçi,

Üçte biri çepiç,

Üçte biri erkeç ve teke olmalidir.

Buraya kadar, Ankara keçisini tanittik. Simdi de üreme konusuna geçiyoruz. Sifat, gebelik ve dogum üzerinde duracagiz.

önce sifat

Ankara Keçilerinin çiftlesme mevsimi Orta Anadolu’da Ekim – Kasim aylaridir. Gelismis, ergin keçiler sifata verilir. Ankara keçisi geç gelisir. 1,5-2 yasinda ergin çaga ulasir. Onun içinde 1,5-2 yasinda sifata verilir.

Sifat, teke ile (yani tabii asim ile) yapilacaksa, her 20-25 anaç keçiye bir teke ayrilir. Yani 100 bas disi için, 4-5 bas erkek yeterlidir. Keçilerde kizginlik 2-3 gün sürer. Gebe kalmayan keçi, 10-14 gün sonra tekrar kizginlik gösterir. Sifat mevsiminden 20 gün önce ve sifat mevsiminde tekelerin çok iyi bakilmasi, beslenmesi gerekir.

Ankara keçilerinde tabii tohumlama yapilabildigi gibi, suni tohumlamada yapilabilir. Bu da çok verimli ve saglikli bir yoldur.

Keçilerde gebelik süresi 147-154 gündür. Ortalama 5 ay diyebiliriz. Gebelere, kaliteli kuru ot, kuru yonca ve kesif yem verilmelidir. Gebe keçiler doguma yakin sürüden ayrilmali, sicak (18-20 derece) ve aydinlik bölmelere konulmalidir. Dogan oglagin agzi, burnu temizlenmeli ve anasi tarafindan yalanarak kurumasi saglanmalidir. Yavru zarlari 1-2 saat içinde atilir. Son veya es dedigimiz bu zarlar hemen gömülüp yok edilmelidir. Yeni dogmus oglaklara ana sütü yaninda 2-3 gün kepek çorbasi verilebilir.

OGLAKLAR

Yeni dogan oglak normalde 1 saat içinde anasini emmeye baslar. Ememez ise yardim edilmelidir. Oglaklar 80-90 gün kadar analarini emebilirler. Ancak 3-4 haftalik olunca oglaklara kaliteli kuru ot, kuru yonca verilmeli, koklayarak tanimasi saglanarak yavas yavas yemeye alistirilmalidir.

Oglaklar

Resim 53: Oglaklar

Keçilerimizi nasil besleyecegiz?

Keçilere günde iki defa yem verilir. Barinak içerisinde de içilebilecek nitelikte temiz su daima hazir bulunmalidir.

Keçi beslenmesinde kaba yem olarak; kuru ot, kuru yonca, yulaf samani ve arpa samani verilebilir. Kesif yem olarak verilecek karisimda ise degisik oranlarda arpa, yulaf, misir, ayçiçegi veya pamuk tohumu küspesi, vitamin + mineral ve tuz bulunmalidir.

Keçi beslenmesinde hayvanlara verilecek iki kesif yem reçetesi asagida verilmistir. Bu yemi isletmemizde kolayca hazirlayabiliriz.

1. öRNEK

Ham Maddeler                                           Miktar

Arpa kirmasi                                                    56.0

Ayçiçegi küspesi                                            15.0

Kepek                                                               25.0

Mermer tozu                                                      2.0

Tuz                                                                     0.5

Mineral + Vitamin karmasi                              1.5

TOPLAM                                                          100

2. öRNEK

Ham Maddeler                                           Miktar

Arpa kirmasi                                                    35.0

Misir                                                                10.0

Yulaf                                                                 21.0

Ayçiçegi küspesi                                            15.0

Kepek                                                             17.0

Tuz                                                                     0.5

Mineral + Vitamin karmasi                               1.5

TOPLAM                                                          100

Hangi yemden ne kadar?

 

Keçinin büyüklügüne ve yemin çesidine göre farkli miktarlar kullanilir.

 

Asagidaki çizelgede cinslere göre verilecek yem miktarlari gösterilmistir.

 

 

Cinsi

Kuru Ot

(gram)

Saman

(gram)

Kesif Yem (gram)

Oglak

150

50

50

Çepiç

250

100

150

Anaç keçi

400

200

300

Teke

600

300

400

 

Otluklar yemliklerin üstüne yapilmalidir. Böylece dökülen otlar yemlige düser, ziyan olmaz. Tabii keçilerin önüne mutlaka kaya tuzu, hatta toprak, duvar yalama, naylon yeme gibi davranislar ortaya çikarsa uzman tavsiyesine uygun yalama tasi da konulmalidir.

Yazin keçiler merada beslenirler. Böylece masraf azalmis olur. Meranin degisik bölgelerinde içilebilecek nitelikte temiz suyun bulunmasi gerekir. Ayrica yaz mevsiminde sicagin yüksek oldugu saatlerde merada hayvanlarin serinlemesi için sundurma ve gölgeliklerinde bulunmasi gereklidir. Çünkü, günes isinlari tiftik kalitesini ve rengini bozmaktadir.

KIRAGIYA DIKKAT

özellikle ilkbaharda sabah saatlerinde merada kiragi olur. Kiragili meraya keçi salinmaz. Keçilerin sagligini bozar, sindirim sistemi hastaliklarina neden olur. Kiragi kalkmadan keçi meraya birakilmamalidir.

Kisin mera ve otlaklar soguk ve kardan dolayi zayiftir. Ankara keçileri, koyun ve kil keçileri kadar soguga dayanikli degildir. Dolayisiyla sogukta agillarda bakim ve besleme yapmak gerekmektedir.

TIFTIK

Ankara keçilerinin en önemli ürünüdür. Keçiler yilda bir defa kirkilir. Kirkim Nisan - Mayis aylarinda yapilir. Kirkimin gecikmesi tiftik ziyanina, kalitesinin bozulmasina neden olur. Kirkim esnasinda yaralanan hayvanlarin yaralarina tentürdiyot veya yara merhemleri sürülür.

Kirkilan gömlegin parçalanmadan, bütün olarak çikarilmasi gerekir. Bir keçiden yilda 1.5–2 kg tiftik alinir. Tabii keçinin büyüklügüne ve bakimina göre 5 kg’a kadar tiftik verende olmaktadir.

Kirkilan gömlek daha önce koyun kirkiminda anlattigimiz sekilde hazirlanir. Kirkilan tiftikler; teke, anaç keçi, çepiç tiftigi olarak ayri ayri depolanir.

IYI TIFTIK NASIL OLMALIDIR?

Iyi bir tiftik; incelik, uzunluk, kivrim sayisi ve parlaklik bakimindan incelenerek anlasilir.

Incelik:

Tiftigin inceligi mikron birimiyle ölçülür. Tiftik telinin ince olmasi istenir. Tel kalinlastikça kalitesi düser. Hayvanlar yaslandikça tiftik telleri kalinlasir.

Tiftik içinde köpek kili denilen sert killarin bulunmamasi gerekir.

Resim 54: En önemli verim tiftiktir.

Uzunluk:

Tiftigin uzunlugu santimetre birimiyle ölçülür. Tiftik telinin uzun olmasi istenir. Kisa telli tiftik dokumaya elverisli degildir. Uzun telden iplik çekimi kolay ve verimli olur.

Kivrim sayisi:

Lüle lüle görünüslü tiftigin kivrim sayisi önemlidir. Tiftik ne kadar kivrimli olursa o kadar ince demektir. Kalinlastikça kivrim sayisi azalir. Çok kivrimli tiftikler tercih edilir.

Uzayabilme:

Tiftik teli esnektir. Uzama kabiliyeti vardir. Iplik yapma ve dayaniklilik bakimindan uzama kabiliyetinin fazla olmasi istenir.

Parlaklik:

Tiftik mat görünüslü olmamalidir. Parlak tiftikler triko üretiminde çok makbuldür.

Randiman:

Kirkilan her tiftik önce tartilir. Sonra yikanir, temizlenir ve kurutulur. Tiftik randimani asagidaki formülden hesaplanir.

Randiman : Temiz tiftik agirligi(gram) X 100

Kirli tiftik agirligi(gram)

Demek ki; kirkimdan sonra aldigimiz gömlek ne kadar temiz olursa, randiman o kadar yüksek oluyor.

TIFTIGIN KULLANILISI

Yurdumuzda yilda 2000 ton kadar tiftik üretiyoruz. Bunun çogunu ihraç ediyoruz. Ihracati ya ham tiftik, ya da yari islenmis olarak yapiyoruz.

Yari islenmis tiftige tops deniyor. Geri kalan tiftikler dokuma sanayiinde, hali, battaniye ve turistik esya yapiminda kullaniliyor.

Facebook'ta Yayınla>
Soru / Yorum Eklemek içinTıklayınız
..:: Sorular / Yorumlar ::..
Yazan : ertuğrul.çetin
Yazılış Tarihi : 23.4.2017 15:10:20
  41 yaşındayım ankarada yaşıyorum.yozgatlıyım memlekete dönüp tiftik keçisi bakmak istiyorum ne yapmam gerekiyor siz destek saglıyormusunuz.

Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : Kemal
Yazılış Tarihi : 27.2.2016 10:46:40
  Vanda keçi besiciliği yapıyorum tiftik bir teke lazım nasıl yardımcı olursanız bana telefon 0531 517 6521
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : dundar
Yazılış Tarihi : 20.2.2015 19:28:45
  Ankara keçisi fiyatı cepis :200tl
Anaç keci : 300 tl
Erkec : 500-700 arası
Anaç teke : 600-800 arası

Tiftigi kooperatif alır. Kg fiyatı 1.sınıf :28tl 2.sınıf 22 tl olarak bilinmektedir.
Cevap vermek için tıklayınız...
Cevaplama Tarihi : 26.2.2015 18:52:10 
Cevaplayan : ayhan gul 
Yurt dısından gelen yunu alıyormusunuz 700kg var  
Cevaplama Tarihi : 31.7.2015 11:55:20 
Cevaplayan : ahmet sunar 
kolay gelsin 100 adet erkek oglak alacağım telefonum 05365745078 
Cevaplama Tarihi : 13.8.2016 16:14:05 
Cevaplayan : KAZİM 
TİFTİK ALACAM 
------------------------
Yazan : aynur
Yazılış Tarihi : 4.10.2014 16:52:01
  tiftik yünüyle üretilmiş atlet , kazak ve kumaş arıyorum üreticilere nasıl ulaşabilirim.sayfanızda üreticileri paylaşabilir misiniz.
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : hacı
Yazılış Tarihi : 4.2.2013 16:14:10
  ankara kecısının su an kı fıyatı ne kadar
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------

Soru veya Yorum Eklemek için tıklayınız



Bu konuyla ilgili tüm soru ve yorumları Görmek için Tıklayınız.



Ne? nedir? Nasıldır? Nasıl yapılır? Ne zaman yapılır?
Copyright - Tarım Kütüphanesi - 2007