AHUDUDU YETISTIRICILIGI - 2

GIRIS

Ahududu, üzümsü meyveler grubundandir. Yabani olarak birçok yerde rastlamak mümkündür. Fakat önemli olan ve tarimi yapilan islah edil mis kültür çesitleridir. Yabanilere oran la bu çesitler daha verimli, gös terisli ve ekonomik deger leri çok daha yüksektir. Ahududu, Yurdum uzda özellikle Bölgemizde son birkaç yildir ticari amaçla yetistirilmek tedir. Ahududu meyveleri çesitli sekilde degerlendirilmektedir. Taze tüketildikleri gibi konserve, reçel, marmelat, meyve suyu, pasta sanayii ve likör yapiminda kullanilmaktadir. Ayni zaman da bol miktarda C vitamini ihtiva ettiklerinden tedavi edici özelligine de sahiptir.

Ahududu soklamaya elverisli oldugu için son yillarda bölge mizde bazi ihracatçi firmalar dis ülkelere ihracat yapmaktadir. Ülkemiz için çok yeni olan ahududu yetistiriciligi, özellikle aile isletmeciligi ve is gücünün degerlendirilmesi açisindan gelecek için ümit vericidir.

-Ahududu yetistiriciligi niçin orman içi köylerine tavsiye edilmektedir:

- Toprak ve iklim kosullan ahududu yetistiriciligi için daha uygundur.

- Bu bölgelerdeki araziler daha küçük parçalar halindedir. Makineli tarim daha azdir.

- Orman arazilerin meyilli olusu nedeniyle toprak kaymalarina karsi iyi bir bitkidir,

- Aile tarimina uygundur.

- Karli bir tarim koludur. Orman tahribatinin önlenmesi açisindan çok önemlidir.

- Yapilan gözlem ve çalismalarda en iyi yetistiricilik 800-1500 metre rakimda olmaktadir.

2. IKLIM VE TOPRAK ISTEKLERI:

a) Iklim istekleri;

Ahududu yetistiriciligi için en uygun bölgeler, yazlari serin ve hasat zamani yagmur olmayan yerlerdir. Yazlari sicak, kurak ve rüzgarli olan yerlerde büyüme geriler, meyveler küçük ve çok çekirdekli olur. Çok sicak bölgelerde yetistiricilik yapilmamalidir. Çünkü hasattan önce çok siddetli sicaklar meyvelerin olgunlasmadan yumusamasina neden olur. En iyi yetistirici lik yillik yagis ortalamasi 750-800 mm. olan bölgelerde yapilabilmektedir.

b) Toprak Istekleri ;

Toprak bakimindan çok seçici degildir. Ancak uygun topraklarda yetistirildigi takdirde, daha yüksek verim alinir. En uygun topraklar; organik maddece zengin, su tutma kapasitesi yük sek ve iyi direne olabilen topraklardir. Çok hafif, agir ve kötü direne olan topraklardan kaçinil malidir. Hafif asitli topraklar tercih edilmelidir, yani toprak pH si 6-7 olmalidir. Toprak derinligi 120-180 cm. olmalidir. Aksi halde kökler derine inemez ve toprak neminden istifade edemez.

3. YER VE YÖNEY:

Ahududu bahçesi kurulurken kuzey yamaçlan tercih edilmelidir. Güney yamaçlari ilkbahar donlari yönünden tehlikelidir. Ahududu bitkisi -25°C'ye kadar dayanabilmektedir.

4. AHUDUDU BAHÇESININ TESISI :

a) Toprak Hazirligi;

Toprak hazirligi yapilirken fosforlu, potasli gübrenin tamami, azotlu gübrenin üçte biri verilir ve derin sürüm yapilir. Azotlu gübrenin geri kalan kismi ikiye bölünüp, birincisi ilkbaharda çapa ile, ikincisi ise çiçekten sonra verilir.

Topragi organik maddece zenginlestirmek için dekara 3-4 ton çiftlik gübresi verilmelidir.

b) Dikim;

1) Dikim Zamani;

Ahududulari, sonbahardan ilkbahara kadar olan devrede, toprak dikime uygun oldugu zamanlarda dikilebilir. Kislan fazla sert olmayan bölgelerde sonbahar dikimi daha iyi sonuç verir. Bu dikim için kasim ayi uygundur.

Dikim, ilkbaharda yapilacaksa fazla geç kalinmamalidir. Aksi halde dikimden sonra sicak ve kurak günler baslayacagindan sik sik sulama gerekecektir.

Ilkbahar dikimi için en uygun zaman Subat 15 den sonra Nisan basina kadardir. Kisi sert geçen bölgelerde ilkbahar dikimi tercih edilmelidir.

2) Dikim Araliklari ;

Dikim araligi genellikle toprak isleme araçlari, terbiye sistemi ve dikim sekline göre degisir. Bölgemizde yapilan çalismalardan görülmektedir ki, ahududu yetistiriciliginde en uygun di kim araligi 180 -250 cm. dir. Sira aralan atla sürülecekse 180 - 200 cm., traktörle islem yapila caksa 200-250 cm., sira üzerleri ise 60-100 cm. olmalidir.

3) Dikim;

Dikim yapilirken eldeki fidanlarin kurumamasina çok dikkat edilmelidir.Hemen dikim yapilma yacaksa hendeklenmeli ve nemli tutulmalidir.

Dikim hemen yapilacaksa fidanlar tarlaya kadar nemli çuvallarda veya plastik torbalara konup agzi iyice baglanip getirilmelidir.

Isaretlenen dikim yerlerine çukurlar açilarak fidanlar yerlestirilir, diger meyve fidanlarinda oldugu gibi dikim tamamlanir. Dikim derinligi 15-20 cm. olmalidir.

5. BAKIM ISLERI:

a) Toprak Islemesi;

Toprak islemesin de esas gaye, ot mücadelesidir, ilkbaharda baslanir ve hasat zamanina kadar toprak islemesine devam edilir. Sik araliklarla yapilmalidir.

b) Gübreleme;

Topragin su tutma kapasitesinin yükseltilmesi, fiziksel yapisinin islahi ve bitki besinlerince zenginlestirilmesi için topraga çiftlik gübresi ile ticari gübreler verilir. Ancak azotlu gübrelere çok dikkat edilmelidir. Çünkü azotun fazlasi meyveyi yumusatarak pazar degerini düsürür. Uygun dozda verilen azot, fosfor ve potasyumlu gübreler meyve rengi, kokusu ve lezzeti üzerinde olumlu etki yapar. Yüksek verim alabilmek için en uygun sekil, ocak usulü veya siravari gübrelemedir. Her yil ocak basina 2-3 kg. çiftlik gübresi vermek gereklidir.

Gübre verilirken toprak tahlillerinin yapilmasi sarttir.

c) Sulama;

Ahududu meyvesinde iyi verim alabilmek için sulama, önemli faktörlerden biridir, özellikle hasat zamani daha fazla sulama gerekir. Sulama, karik veya yagmurlama seklinde yapilir. Ancak hasat döneminde yagmurlamadan kaçinilmalidir.

Ormaniçi bölgelerde yagislar daha fazla oldugundan ve yazi serin geçtiginden sulama ihti yaci en aza düser veya hiç yapilmaz.

d) Terbiye Sistemleri;

Ahududularinda genel olarak 4 terbiye sistemi vardir.

* Destekli ocak sistemi

* Desteksiz ocak sistemi

* Desteksiz çit sistemi

* Destekli çit sistemi

Bölgemizde ve genelde en yaygin sekilde kullanilan sistem, destekli çit sistemidir. Bu siste mde kuvvetli gelismis sürgünler 1.5 metre yüksekligindeki direklere gerilmis 2 sira tel arasi na yerlestirilerek baglanirlar.Sürgün boyu 120-150 cm.ye ulastigi zaman tepelerden kesilirler.

e) Budama;

1) Dikim Budamasi;

Dikimden hemen sonra çubuklar 20-30 cm. yüksekliginde kesilirler Sekil-2).

Sekil - 2 Dikim budamasi

Ilkbaharda 2-3 veya 4 adet kuvvetli gelisen çubuklar birakilir, digerleri dipten çikarilmalidirlar (Sekil-3). Ayiklama yaparken birakilan dallar arasinda en az 20-25 cm. kadar bir mesafenin olmasi gerekir.

2) Kis Budamasi;

Ahududular taç kisimlari ile 2 yillik, toprakalti(kök) kismi ile çok yillik bir bitkidir.

Birakilan çubuklar birinci yil olgunlasir, ikinci yil meyve verdikten sonra kururlar. Bu dallar hasattan sonra veya sonbaharda toprak yüzeyine yakin bir yerden kesilip tellerden temizlen melidir. Kök dibinden çikan yeni sürgünlerden ertesi yil için her kümede en kuvvetli gelis mis olan 3-4 bag birakilip digerleri yine temizlenir. Kis budamasi için en uygun zaman sonba har veya ilkbahar basidir.

3) Yaz Budamasi;

Yazin tepe alma yapildigi gibi fazla dallarin da ayiklanmasi yapilmalidir. Çok sicak aylarda tepe alma sakincalidir. Ancak tekleme yapilir. Zayif ve yere yakin dallar kesilir. Genel olarak iri meyveler kuvvetli dallarda 15 cm. uzunlugundaki meyve dalciklarinda olmaktadirlar. O halde budama yapilirken bu, göz önünde bulundurarak fazladan olusan koltuklarin bir kismini temizleyip meyve dalciklarini kuvvetlendirmek gerekmektedir.

Budama, meyve sayisini biraz azaltsa da, meyvenin irilesmesi ve kaliteyi yükselttigi için pazar degerini artirir. Bu bakimdan budamaya önem verilmelidir.

4) Gençlestirme Budamasi;

Ahududularinda gençlestirme islemi de yapilmalidir. Yillar geçtikçe kök kismi yaslanmaya yüz tutar, yeni dallar azalir ve böylece verimde ve kalitede düsüklük olur. Bunu ortadan kaldirmak için, 5-6 yilda bir ahududularinin toprak altindaki yasli kök kismi kesilir. Kesimden hemen sonra ocaklara bol miktarda çiftlik gübresi ve ticari gübre (Azot, fosfor, potas) verilmelidir. Bu islemle ahududularinin ömrü uzatilmis olur. Ayni tesiste 12-15 yil yetistiricilik yapilabilir.

ÇOGALTILMASI:

Ahududularin üretimi en kolay dip sürgünleri ile olmaktadir. Sonbaharda bir kisim köklü dip sürgünleri ana kökten ayrilarak alinir ve dikim yapilir. Ilkbahar dikimi de yapilabilir. Ancak taze çikan dip sürgünler 15-20 cm. boyunda oldugu zaman alinarak dikilmelidir. Aksi takdir de tutma orani çok düsük olacaktir. Mevsim kurak gidiyor ise sulamak gerekir.

VERIM:

Ahududu yetistiriciligi, teknigine uygun sekilde yapildiginda l dekardan 1000-2500 Kg. mey ve almak mümkündür. Ancak, Bölgemizde halen bu miktar dekara ortalama 600-800 Kg. arasindadir.

HASAT:

Ahududu meyveleri saplarindan kolayca ayrilmaya basladiktan sonra sabah erken saatlerde hasadi yapilir. Haftada 2-3 defa toplanir. Sicak ve kuru havalarda daha sik hasat edilebilir. Meyveler küçük plastik kaplara toplanip büyük kasalara dizilir ve bu sekilde nakliyeye hazir duruma getirilir.

Bölgemiz için henüz yeni olan ahududu yetistiriciligi, çiftçilerimizin yukarida belirtilen bütün teknik bakim islerini eksiksiz yerine getirerek bilinçli bir sekilde yetistiricilik yapabilmeleri için, en yakin tarim kuruluslarina bas vurarak uzman elemanlarin tavsiyesine göre hareket etmeleri yararli olacaktir.

Facebook'ta Yayınla>
Soru / Yorum Eklemek içinTıklayınız
..:: Sorular / Yorumlar ::..
Yazan : satiye
Yazılış Tarihi : 23.3.2016 05:35:44
  Slm 600 mkare arsam var ziraat destekli ahududu yetistirmek istiyorum yardimci olursanz sevinirim.
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------
Yazan : ali erdoğan
Yazılış Tarihi : 22.1.2014 00:16:41
  sitenizdeki tüm yazılarda bölgemiz diye bahsediyorsunuz ancak bölgenin neresi olduğu açık değil.


Site cevabı: Yazılar Konya Tarım gazetesinde ve sitesinde yayınlanmak üzere hazırlanmış yazılardandır. O yüzden bölge Konya bölgesidir.
Cevap vermek için tıklayınız...
------------------------

Soru veya Yorum Eklemek için tıklayınız



Bu konuyla ilgili tüm soru ve yorumları Görmek için Tıklayınız.



Ne? nedir? Nasıldır? Nasıl yapılır? Ne zaman yapılır?
Copyright - Tarım Kütüphanesi - 2007